X
تبلیغات
جـــراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری - سنگ های کلیوی

جـــراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری

ناتوانــــی جنســــی و نازایـــــی

راز سنگ کلیه

سنگ كلیه یكی از شایع‌ترین بیماری های كلیه است كه مبتلایان به آن بر این باورند كه درد ناشی از آن بدترین درد شناخته شده است. مهمترین دلیل بروز سنگ كلیه تجمع بیش از اندازه و طولانی مدت ادرار است، چرا كه مواد معدنی موجود در ادارار مانند كلسیم پس از تمركز طولانی‌مدت به بلورهای متراكم تبدیل می‌شوند. یكی دیگر از مهمترین عوامل بروز سنگ كلیه عدم نوشیدن آب كافی و مصرف بیش از اندازه نمك طعام است.

اما یكی از عواملی كه به تازگی شناخته شده است و خطر ابتلاء به سنگ كلیه را تا 65 درصد افزایش می‌دهد وجود یك ژن به نام claudin-14 است. تحقیقات اخیر نشان می دهد كه چگونه تغییر فعالیت ژن میزان توسعه سنگ كلیه را افزایش می‌دهد. زمانیكه این ژن تحریك نشده است و در حالت غیر فعال قرار دارد كلیه فرآیند تصفیه كردن 'فیلترینگ ' را به‌راحتی انجام می‌دهد.

مواد معدنی موجود در خون مانند كلسیم و منیزیم از كلیه‌ها عبور كرده و دوباره توسط خون جذب می‌شوند. زمانی كه افراد رژیم غذایی حاوی مقادیر زیاد نمك و كلسیم مصرف كنند و میزان آب نوشیدنی آن ها كافی نباشد، مولكول‌های RNA كه از خانواده DNA هستند ژن claudin-14 را آزاد می‌گذارند و این ژن فعال می‌شوند. همانطور كه گفته شد در صورت غیر فعال بودن این ژن كلیه قادر به تصفیه املاح است. ژن فعال‌شده از ورود مجدد كلسیم به خون جلوگیری می‌كند. حالا فرض كنید كه كلسیم راهی برای بازگشت به خون نداشته باشد؛ در این صورت كاملاً واضح است كه كلسیم وارد ادرار می‌شود و منجر به تولید سنگ كلیه یا سنگ مثانه می‌شود. این داستان زمانی جد‌ی‌تر می شود كه سنگ بزرگتر به سنگ‌های كوچكتر شكسته شود و در حالب و مجاری ادرای گیر افتد. در این حالت میزان درد به‌اندازه‌ای است كه اغلب بیمار از هوش می‌رود. ممكن است دفع كامل سنگ روزها به طول انجامد و كماكان بیمار را رنج دهد. به احتمال زیاد ژن های گوناگونی در بروز سنگ كلیه دخیل هستند كه هنوز شناخته نشده‌اند.

شناخت این ژن گام موثری در بررسی و پیدایش روش‌های درمان سنگ كلیه به همراه خواهد داشت، چرا كه كافی است راهی برای غیر فعال نگه‌داشتن این ژن كشف شود. پزشكان بر این باورند كه شیوه زندگی و تغذیه نیز تاثیر بسزایی در كنترل سنگ كلیه دارد. دانشمندان در تلاشند آزمایشی ترتیب دهند كه از طریق ادارار میزان پروتئین claudin-14 در بدن فرد مشخص شود تا امكان بروز سنگ كلیه قابل كنترل باشد.

+ نوشته شده در  سه شنبه بیست و هفتم تیر 1391ساعت 21:56  توسط سید محسن هاشمی  | 

ارتباط چاقی و بروز سنگ کلیه

محققان نتیجه گرفتند که افراد چاق بیشتر در معرض خطر ابتلا به سنگ های کلیه قرار دارند. البته این تحقیقات نشان می ‌دهد که اضافه وزن بسیار زیاد تفاوت چندانی با اضافه وزن معمولی در ابتلا به بیماری سنگ کلیه ایجاد نمی ‌کند.

سنگ های کلیه رسوبات سخت شده مواد معدنی و نمک های اسیدی هستند که دفع آن ها بسیار دردناک است. مبتلایان به این بیماری به ندرت به جراحی نیاز پیدا می کنند مگر آن که سنگ، خود به خود دفع نشود.

دکتر "برایان ماتلاگا" از "دانشگاه جان هاپکینز" و همکارانش در تحقیقی که اخیرا انجام داده اند، نشان دادند که احتمال ابتلا به این بیماری با افزایش چاقی ارتباط دارد، اگر چه مشخص نیست که چرا وزن بر میزان بروز سنگ های کلیه تاثیر می گذارد اما محققان به شواهدی رسیده اند که نشان می دهد سطوح مختلفی از مواد در خون افراد چاق در بروز سنگ های کلیه نقش دارند.

البته پزشکان اعلام کرده اند که هنوز به دلیل اصلی افزایش خطر ابتلا به سنگ کلیه در افراد چاق پی نبرده اند، اما ممکن است ترشح هورمون ‌هایی که به دلیل چاقی در بدن پخش می ‌شوند یا رژیم غذایی خاص افراد چاق، از دلایل این موضوع باشد.

سنگ کلیه از نمک یا مواد معدنی به وجود می‌ آیند که به طور طبیعی در کلیه وجود دارند و می‌ توانند در طول زمان در کنار هم جمع شده و ایجاد بیماری کنند.

معمولا به بیماران توصیه می‌ شود آب فراوانی بنوشند تا بتوانند سنگ را از بدن شان دفع کنند که این روش می ‌تواند به شدت دردناک شود. اگر با این روش سنگ خارج نشود آن‌ گاه عمل جراحی تنها راه حل خواهد بود.

 یک گروه پژوهشی، سوابق درمانی نود و پنج هزار و پانصد و نود و هشت نفر را که 57 درصد آن ها زن و 43 درصدشان مرد بودند را در فاصله زمانی بین سال های 2002 تا 2006 مطالعه کردند. این سوابق در بانک اطلاعاتی یک بیمه خصوصی وجود داشت. این گروه برای دسته بندی وزن بیماران از شاخص توده بدنی (BMI) استفاده کردند.

آن ها در بررسی شان متوجه شدند افرادی که در گروه وزنی طبیعی یا دارای اضافه وزن قرار داشتند (یعنی BMI شان کمتر از 30 بود)، 6.2 درصد شان به سنگ های کلیه مبتلا شده بودند، اما افرادی که در گروه افراد چاق قرار داشتند (یعنی BMI شان بیشتر از 30 بود)، 9.4 درصد شان به این سنگ ها مبتلا شده بودند.

به این ترتیب احتمال ابتلا به سنگ کلیه در چاق ها چیزی در حدود دو برابر دیگر افراد می باشد.

اما آن چه در این تحقیق مشخص شد این بود که، در افرادی که دچار چاقی مفرط بودند نسبت به کسانی که چاق بودند، احتمال ابتلا به سنگ های کلیوی بیشتر نبود؛ مثلا فردی که BMI اش 50 بود در احتمال ابتلا به سنگ کلیه با فردی که BMI اش 30 بود، فرقی نداشت.

همچنین این مطالعه نشان داد که احتمال انجام عمل جراحی برای بیرون آوردن سنگ های کلیه در میان افراد چاق بیشتر از افراد غیر چاق بود.

+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و ششم تیر 1391ساعت 12:42  توسط سید محسن هاشمی  | 

نوشابه‌های گازدار، یكی از مهم‌ترین عوامل تولید سنگ كلیه

تحقیقات نشان داده است كه انواع نوشابه های گازدار، بیماری‌هایی چون پوکی استخوان، چاقی، پوسیدگی دندان و بیماری های قلبی را تشدید می‌كنند. اما با تمام این‌ها یك چهارم مصرف سالیانه نوشیدنی‌ها را انواع سودا (گازدار) تشكیل می‌دهد. امروزه مقدار متوسط مصرف نوشابه‌های غیرالكلی و گازدار (سودا) بسیار بالا است. هر قوطی نوشابه گازدار معادل ‌10 قاشق شكر و ‌55 ـ ‌30 میلی گرم كافئین دارد و سرشار از رنگ‌های مصنوعی است. این مقدار شكر، كالری و مواد افزودنی مضر در یك محصول كه هیچ ارزش غذایی ندارد، نگران كننده است. به علاوه نوجوانان و كودكان، از مصرف‌ كننده‌های اصلی این نوشیدنی ها هستند.


مواد اصلی تشكیل دهنده یك نوشابه گازدار

- اسید فسفریك: این ماده موجب كاهش جذب کلسیم و در نتیجه ابتلا به پوكی استخوان و سستی دندان ها می شود. همچنین اسید كلریدریك موجود در معده را خنثی می كند و باعث سوءهاضمه و جذب ناقص مواد غذایی می شود.

- قند: سازندگان نوشابه های گازدار بزرگترین مصرف كننده‌ی قند تصفیه شده هستند. مصرف زیاد قند میزان انسولین خون را بالا می‌برد و منجر به افزایش فشار خون و کلسترول، بروز بیماری های قلبی، دیابت، چاقی و پیری زودرس می‌شود. بیشتر انواع سودا، بیش از ‌100 درصد مقدار قند مورد نیاز روزانه را تامین می‌كنند.

- آسپارتام (ASPARTAME): این ماده شیمیایی در سوداهای رژیمی به عنوان جانشین قند به كار می‌رود و بیش از ‌90 عارضه جانبی دارد كه از جمله می‌توان به تومور مغزی، معلولیت جنین، دیابت، عدم تعادل حسی و بروز حمله‌های صرع اشاره كرد. به‌علاوه، زمانی كه آسپارتام مدت زیادی در فضای گرم نگهداری شود به متانول تبدیل می‌شود. متانول الكلی است كه می‌تواند به آلدئین یا اسید فرمیک كه از عوامل سرطان زا هستند، تبدیل شود.

- كافئین: كافئین موجب بروز اضطراب، فشار خون بالا، ضربان نامنظم قلبی یا تپش قلب و بالا رفتن مقدار كلسترول خون می‌شود. همچنین ویتامین‌ها و مواد معدنی را می سوزاند و موجب بروز سرطان و مشكلاتی در بارداری  می شود.

در نهایت باید گفت كه مصرف نوشابه ‌های گازدار یا ساده، علاوه بر داشتن مضرات فراوان، به دلیل دارا بودن کالری بالا، اشتهای افراد را برای مصرف مواد غذایی مفید مانند سبزیجات، پروتئین ها، لبنیات و سایر موادمغذی کاهش می دهند.

افرادی كه به مصرف این نوشابه‌ها روی می‌آورند مصرف شیر و فرآورده‌های مشابه آن را كاهش می‌دهند. همین امر باعث می‌شود افرادی كه این نوشابه‌ها را مصرف می ‌كنند، كمتر از آن هایی كه این نوشابه‌ها را مصرف نمی‌كنند كلسیم به بدنشان برسد. این موضوع به ویژه برای دختران جوان كه نیاز به كلسیم زیاد دارند، در آینده می‌تواند مشكل ساز باشد.

نوشابه ها به دلیل داشتن كالری بالا و شكر باعث چاقی و پوسیدگی دندان نیز می‌شوند. همچنین قند موجود در آن ها برای بیماران مبتلا به دیابت بسیار خطرناك تر از سایر قند‌ها می‌باشد.

همچنین تحقیقات نشان می دهد كه نوشابه‌های گازدار (انواع كولا) یكی از مهم ‌ترین موادی است كه موجب تولید سنگ کلیه می‌شود.

نكته قابل توجه دیگر در انواع این نوشابه‌ها آن است كه كارخانجات سازنده به هر دلیل مواد افزودنی مانند کافئین یا حتی داروهای اعتیادآور به این نوشابه‌ها اضافه می‌كنند تا افراد به مصرف آنها عادت كنند. تحقیقات یكی از مؤسسات بهداشتی آمریكا نشان می دهد، علت اصلی فروش بالای برخی از این نوشابه‌ها وجود بیش از حد این مواد در آن ها می‌باشد.

ترك عادت مصرف این نوشیدنی ها ساده‌ترین راه برای رسیدن به سلامتی است. فراموش نكنید كه بهترین راه حفظ سلامتی استفاده هرچه بیشتر از مواد غذایی طبیعی است.

+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و ششم تیر 1391ساعت 12:25  توسط سید محسن هاشمی  | 

14 توصیه کلیوی

احتمالا می ‌دانید كه غلیظ شدن ادرار سبب ته‌ نشینی و رسوب تركیبات موجود در آن و در نتیجه تشكیل سنگ كلیه می ‌شود.

این سنگ ‌ها در این عضو حساس، متشكل از مواد آلی‌ هستند و گاهی مواقع در اندازه‌های مختلف به كوچكی یا بزرگی یك قلوه سنگ یافت می‌ شوند.

همان طور كه اشاره شد، حجم كم ادرار مهم‌ ترین عامل خطر برای تشكیل سنگ‌ های ادراری شناخته شده است.


سنگ ‌های كلسیمی، شایع ‌ترین نوع آن ها هستند زیرا دفع كلسیم در این موارد افزایش می ‌یابد:

... هیپوتیروئیدیسم(کم کاری تیروئید)

... پس از مصرف مقدار زیاد ویتامین D

... عدم تحرك برای طولانی مدت،

... استئوپروز(پوکی استخوان)

... بعد از مصرف مقدار زیادی کلسیم

از سوی دیگر، كاهش جذب آب به وسیله روده در اثر اسهال یا از دست رفتن آب به صورت تعریق در مناطق گرمسیر نیز در ایجاد این نوع سنگ‌ ها موثر شناخته شده‌اند.

اما عارضه آن، درد شدیدی است كه در اثر جا به جایی سنگ ایجاد می ‌شود.

توصیه‌ های تغذیه‌ ای كه مبتلایان به سنگ كلیه باید به آن توجه كنند، آن است كه مقدار زیادی مایعات دریافت کنند که به این ترتیب ادرار رقیق خواهد شد و در بعضی موارد با تغییر اسیدیته ادرار از رسوب سنگ می‌ توان جلوگیری كرد.

 

توصیه‌ های 14گانه:

1- متبلایان باید دریافت مایعات را به بیش از 3 تا 4 لیتر در شبانه روز افزایش دهند. این كار موجب افزایش حجم ادرار و كاهش غلظت مواد تشكیل دهنده سنگ می ‌شود.

2- هرگز خود را به مرحله احساس تشنگی نرسانید زیرا بروز این حس نشان از حداقل 2 درصد کاهش آب بدن است.

3- در مورد سنگ‌ های كلسیمی، از غذاهای غنی از كلسیم و ویتامینD پرهیز و در محدوده توصیه شده (2 لیوان شیر یا ماست، یا 30 گرم پنیر) دریافت شود.

4- در مورد سنگ ‌های فسفات كلسیم و سنگ ‌های فسفات آمونیوم و منیزیم، باید PH ادرار را اسیدی كرد.

5- در مورد سنگ ‌های اگزالات كلسیمی باید از مصرف غذاهای غنی از اگزالات (آلبالو، آلو، کشمش، تمشک، ریواس، جوانه گندم، گوجه فرنگی، چغندر، کرفس، بادمجان، تره فرنگی، جعفری، اسفناج، شکلات، بادام زمینی، فلفل سبز،‌ هویج، قهوه فوری و چای) خودداری شود.

6- در مورد سنگ ‌های سیستئینی هم PH ادرار باید قلیایی شود.

7- در مورد سنگ‌ های اسید اوریكی، پورین رژیم غذایی را باید كاهش داد و PH ادرار را هم قلیایی كرد.

8- كاهش مصرف پروتئین حیوانی نیز لازم است. این پروتئین‌ها مقدار كلسیم، اگزالات و اسید اوریك را افزایش می ‌دهند.

9- در افرادی كه مستعد تشكیل سنگ هستند، دفع ادراری كلسیم كاهش می ‌یابد. رژیم غذایی حاوی چربی و نمک زیاد و میزان كم فیبر خطر تشكیل سنگ ‌های كلیوی را بالا می ‌برد. پس این افراد باید فیبر غذای شان را افزایش دهند.

10- كاهش دریافت کافئین نیز توصیه دیگری به این بیماران است. دریافت زیاد مواد غذایی كافئین دار، دفع ادراری كلسیم را افزایش داده و شانس تشكیل سنگ را بیشتر می‌ كند. احتمال تشكیل سنگ در افرادی كه الکل مصرف می‌ كنند نیز بالاست.

11- از آنجایی كه ویتامین C نیز می ‌تواند به اگزالات تبدیل شود به نظر می‌ رسد كه دریافت بالای ویتامین C احتمال تشكیل سنگ كلیه را افزایش می ‌دهد. با وجود این، معمولاً میزان اگزالات ادرار افزایش نمی یابد مگر این كه دوز ویتامین C دریافتی از 6 گرم در روز تجاوز كند كه این امر هم در افراد معدودی دیده شده است. در افراد مستعد تشكیل سنگ كه مقادیر بالای ویتامین C دریافت می ‌كنند، مكمل یاری با ویتامین B6 و منیزیم می‌ تواند خطر افزایش اگزالات در ادرار را كاهش دهد.

12- جالب است بدانید كه ویتامین B6 برای شكستن اگزالات مورد نیاز است و در افرادی كه میزان اگزالات ادرار آن ها بالاست، احتمال تشكیل سنگ را كم می‌ كند. از منابع غذایی این ماده مغذی می‌ توان به موز، سیب زمینی، عدس و اسفناج اشاره كرد.

13- غذاهایی كه PH ادرار را اسیدی می‌ كنند عبارتند از انواع گوشت قرمز و سفید، پنیر، تخم مرغ، نان و غلات، ذرت و عدس، آلو، گوجه، آب آلو و گوجه. اما غذاهایی كه PH ادرار را قلیایی می ‌كنند شامل شیر و فرآورده‌های آن به جز پنیر، تمام سبزی ‌ها به غیر از ذرت و عدس و تمام میوه‌ها به استثنای آلو و گوجه سبزند. كره، عسل، روغن، شكر، چای، قهوه و خامه نیز جزو غذاهای خنثی به حساب می ‌آیند.

14- ماءالشعیر نیز می ‌تواند برای کسانی که سنگ ‌هایی از جنس اگزالات کلسیم دارند، مفید واقع شود. البته باید چند روزی پشت سر هم مصرف شود. اگر اثر نکرد، دیگر ادامه مصرفش فایده‌ای ندارد چون تأثیر ماءالشعیر کوتاه مدت است.

+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و ششم تیر 1391ساعت 12:15  توسط سید محسن هاشمی  | 

روش های تصويربرداری در تشخيص سنگ كليه

كليه ها اندام های حياتی هستند كه برای دفع مواد زائد خون، تنظيم تعادل الكتروليتی و فشار خون و تحريك ساخت سلول های قرمز خون ضــروری هـسـتـنــد. سـنــگ كـلـيــه از مـشـكــلات دردناك و رايج پزشكی  است. 
با ته نشين شدن مواد معدنی همراه با پيدايش يك پروتئين در كليه، سنگ كليه ايجاد می شود. بــعـــد از عــفـــونـــت هـــای ادراری و اخـتــلالات پـروستات، تشكيل سنگ های ادراری سومين مشكل شايع دستگاه ادراری محسوب می شود. شـايـع ترين آن ها، سنگ های كلسيمی  است. حدود 80 تا 85 درصد سنگ ها حاوی كلسيم هستند. دسـتـه  ‌دوم سـنـگ هـا، سـنگ های استرووايت ( Struvite) يـا عـفـونـی هـسـتـند. سنگ های اسيد اوريكی كمتر از 5 درصد  ‌سنگ های ادراری را تشكيل داده و معمولا در مردان مشاهده می شوند.
سنگ های كوچك هنگامی كه از كليه به سمت مثانه حركت می كنند باعث ايجاد درد می شوند. در حالی‌كه سنگ های بزرگ ممكن است در كليه يا مثانه گير كنند و منجر به درد، عفونت و آسيب به كليه شوند.

 

روش های تشخيص سنگ


‌معاينه فيزيكی

براي يك بيمار مظنون به سنگ كليه، يك معاينه كامل وتمام ضروری است. در اطراف شكم بيمار بايد معاينه به دقت صورت بگيرد. مخصوصا در ناحيه پهلوها.


‌ارزيابی آزمايشگاهی

بيمار دارای سنگ كليه معمولا به دليل ديدن خون در ادرار يا درد شديد در ناحيه كمر و پهلو به پزشك مراجعه می كند و پزشك با پرسيدن سوالاتی در مورد سابقه پزشكی و تاريخچه خانوادگی بيمار معاينات فيزيكی را هم انجام می دهد. به علاوه آزمايش آناليز ادرار و كشت ادرار به پزشك كمك می كند تا نـوع سنـگ و وجـود يـا عـدم وجـود عفـونـت را تشخيص دهد.

‌اگر بيماری مظنون به سنگ كليه است برای بـــررســـی وجـــود ســنــگ و هـمـچـنـيــن بــررســی روش‌هـای درمـانـی، ارزيـابی راديوگرافی مورد نياز است. 


 روش های راديوگرافی سنگ كليه


 فيلم شكمی ساده

تقريباً 90 درصد سنگ های مجاری ادراری تيره و مـبـهـم هـستند و بايد آن ها را روی (KUB) فيلم شـكـمی ساده تصوير نگاری كرد (راديوگرافی كليه ، حالب و مثانه)
راديــوگــرافــی مـعـمــولا قــابـلـيـت نـشـان دادن سنـگ‌هـای بـزرگ را دارد. علـت ايـن‌ است كه ســنــــگ‌هــــای كــــوچــــك‌تــــر مـعـمـــولا مـبـهـــم و غيرواضح هستند يا با قرار گرفتن در موقعيت هايی در پشت دنده‌ها و مقاطع ستون فقرات از ميدان ديد خارج می‌شوند.


مزاياي راديوگرافی ساده

1)از يك فيلم استفاده می شود.
2)سنگ های بزرگ كليوی را آشكار می كند.
3)بـيـشـتـر سـنـگ هـا دارای اجـزای كـلـسيمی هـسـتـند و به واسطه رنگ سفيدشان می توانند توسط KUB نشان داده شوند.
4)يـك روش سريع و ارزان قيمت است كه اغـلــب مــی تــوانــد انـدازه و تـعـداد سـنـگ هـا را مشخص سازد.


معايب KUB

1)تشخيص درست و دقيق را محدود می كند.
2) سنگ های كوچك ممكن است غير واضح يا خارج از ديد باشند (سنگ های كوچك‌تر از 2 میلی متر ممكن است تشخيص داده نشوند.)
3)رسوبات معمولی شكمی (كبد، پانكراس، مثانه، وريد يا شريان های اصلی و غضروف های ضلعی) ممكن است به جای سنگ های مجاری ادراری به نظر برسند.
4)سنگ های غير راديو اوپك (اشعه را جذب می كنند) ممكن است ديده نشوند.
5)سنگ های اسيد اوريك ديده نمی شوند.

فيلم شكمی ساده  به عنوان يك روش مهم در آشكـار سـازی سنـگ های بزرگ مجرای ادرار بررسی می شوند، زيرا تقريباً 90 درصد سنگ ها راديو اوپك می باشند.


پيلوگرام و توموگرافی درون وريدی (IVP)

پيلوگرام درون وريدی همان يوروگرام درون وريدی يا يوروگرافی ترشحی است كه يك روش انتخابی برای ارزيابی راديوگرافيك  بيماران مظنون به سنگ مجاری ادراری است .
IVP می تواند با يك راديوگرافی ساده از مجاری ادراری وجود رسوبات و همچنين ارتباط آناتوميكيی ‌مجاری ادراری با رسوبات را تشخيص دهد.
در اين روش يك ماده رنگی به سياهرگ  بيمار تزريق می شود كه با سيستم دفع ادرار تركيب می شود و توسط  X-Ray قابل روِيت است. سپس طی فاصله های زمانی يك سری تصاوير X-Ray گرفته می شود. يك سری از تصاوير قبل از تزريق ماده كنتراست زا و يك سری بعد از آن گرفته می شود. رنگ به پزشك اجازه می دهد تا موقعيت سنگ، وجود انسداد، آناتومی دستگاه دفع ادرار و  راديو لوسنت يا راديو اوپك بودن سنگ را بررسی كند.


مزايای IVP

1)تشخيص رابطه آناتوميك سيستم دفع ادرار با رسوبات آهكی
2)اثبات وجود يا عدم وجود انسداد مجاری ادراری
3)ديد خوب از سيستم دفع ادرار
4)توانايی تشخيص سنگ های اسيد اوريك
5)توانايی ارزش گذاری كليه سمت مخالف
6)پس از بررسی ، هيچ گونه اشعه ای در بدن باقی نمی ماند.
7)ماده حاجب به سادگی دفع می شود.


معايب IVP

1)ناديده گرفته شدن سنگ های كوچك
2)حركت سنگ‌ها منجر به ادم يا ورم در (UVJ) مجاری ادراری  می شود و در اين فيلم ممكن است سنگ ساكن به نظر برسد.
3)تابش اشعه يونيزه شده
4)كيفيت مطالعه ممكن است با عواملی نظير قولنج روده باريك، خطای تكنيسين و... كاسته شود.
5)خستگی و ناراحتی ايجاد شده در اثر فيلم گرفتن متوالی و طولانی
6)اگر  IVP براي سنگ های مسدود كننده منفی باشد، ممكن است منجر به تشخيص علل ديگر خارج از مجاری ادراری برای دردهای تيز پهلو نشود.
7)حـســاسـيــت هـای مـربـوط بـه مـاده كنتـراسـت زای درون وريـدی (واكنـش هـای نامطلوب شامل خارش، ضعف كليوی)
8)برای افراد با كليه ضعيف نمی توان از آن استفاده كرد.


اولتراسونوگرافی

اولـتـراسـونـوگرافی يك تكنولوژی مهم در تشخيص سنگ كليه است. حساسيت سونوگرافی اندكی بالاتر از فيلم شكمی ساده است. سنگ كليه به وسيله اكوژنيسيت نشانه گذاری شده و سايه اكوستيكی تشخيص داده مي شود.
اولتراسونوگرافی كليه يك روش تصويربرداری است كه بدون تابش اشعه يا استفاده از مواد كنتراست زا اطلاعات آناتوميك از بدن ارائه می دهد و به عنوان روشی مفيد برای نشان دادن سنگ های كليه و ارزيابی هيدرونفروسيس در بيماران مشكوك به سنگ به كار می‌رود. در بيشتر مراكز درمانی اولتراسوند برای تشخيص سنگ كليه دربيمارانی كه كنتراست درون وريدی يا پرتودرمانی بریا آن ها مضر است، كارامد است. با اين وجود به ندرت از اولتراسوند در ارزيابی اوليه بيماران با درد پهلو استفاده می شود.


مزايای اولتراسوند

1)اطلاعات آناتوميك خوب از كليه در دوره زمانی كوتاه
2)عدم نياز به تابش پرتو
3)عدم نياز به مواد كنتراست زاي درون وريدی 
4)اولتراسوند در بيماری های زنان بی خطر محسوب می شود.
5)بهترين تست برای زنان باردار 


معايب اولتراسوند

1-تصوير برداری ضعيف از رسوبات يا مسدود كنندگی سنگ ها در مجاری ادراری
2-نداشتن ارزيابی از عملكرد كليه
3-نياز به پر بودن مثانه براي ديد دقيق از UVJ
4-نقش محدود در تشخيص پاتولوژي های ديگر به غير از سنگ های كليه
5-سنگ های كوچكی كه موجب انسداد نمی شوند را نشان نمی دهد.


 CT Scan مارپيچ (اسپيرال)

CT اسكن اسپيرال بدون كنتراست، بهترين تست برای تشخيص سنگ كليه است. اين روش، مدت زمانی معادل نصف زمان CT Scanهـای  استـانـدارد صرف می كند با اين حال تصاوير بهتری از كليه ها و ارگان های ديگر  و ديدهای متفاوتی از ارگان ها فراهم می‌كند.CT اسكن با توجه به تشخيص سنگ حالب،‌ روشی مهم محسوب می شود.
اين روش علاوه بر سنگ های اسيداوريك، توانايی تشخيص سنگ های راديولوسنت را نيز دارد. برخلاف اولتراسوند، CT می تواند مجاری ادراری را بـه طـور كامل نشان دهد و بين علل مختلف مسدوديت مجرا اختلاف قائل شود.
بنابراين هم سنگ‌های راديو لوسنت و هم سـنـگ هـای راديـو اوپـك بـه راحتـی نشـان داده مـــی‌شـــونـــد و عــلـــت انـســداد مـجــاری ادراری مشخص می شود. CT scan می تواند سنگ هايی به كوچكی 3 میلی متر را مشخص سازد.


مزايای  CT scan

1)سرعت و دقت بالا 
2)مقاطع تصويری باريك كه می توانند منجر بـه نـشـان دادن سـنـگ های كوچك در مجاری ادرار شود.
3)ساختار چند بعدی و سه بعدی مجرای دفع ادرار قابل مشاهده است.
4)انجام آن بسيار سريع تر از IVP است.
5)ريسك های واكنش كنتراست با اين روش حذف می شود.
6)هـــم ســنـــگ هـــای راديـــو لـــوسـنــت و هــم سنگ‌های راديو اوپك قابل مشاهده هستند.
7)پرتو تابيده شده برابر يا كمتر از IVP است.
8)قابليت كمك به تشخيص دردهای پهلو كه بـــا عـــوامـــل خـــارجـــی از مــجــرای ادرار ايـجــاد می‌شوند.
9)تصوير برداری كامل از سيستم دفع ادرار (شـامـل كـليه سمت مخالف) می تواند به نحو مطلوبی در كمتر  از 5 دقيقه انجام بگيرد.

10)نـياز به آزمايش خون جداگانه ندارد. كه بـرای بـيـمـاران اورژانـس اجازه كار سريع تر را می‌دهد.
11)تصوير برداری دقيق از سنگ ها در تصاوير محوری و تصوير اسكات CT در يك مد مشابه با راديو گرافی
12)بـــا اســتــفـــاده از تــكــنـيــك نـقـشــه بــرداری كامپيوتری، سنگ های اسيد اوريك با درجه رقيق شدگی كم می توانند از استر وايت و سنگ هاي اسيد اوكسالات متمايز شوند.
13)می توان از ارگان های مجاور هم تصوير برداری كرد.


 معايب CT scan

1)توانايی تشخيص سنگ‌های كمياب رحمی از موكو پروتئين و فيبرها را ندارد.
2)عدم توانايی در تشخيص سنگ های كريكسيوان
3)عدم تهيه اطلاعات فيبرو لوژيك صحيح از درجه انسداد در بيماران كليوی
4)نمی تواند كل مجموعه را برای ارزيابی هماتوريا نمايش دهد.

5)به علت نيازمند بودن به زمانی برای مرور عكس ها توسط راديولوژيست يا تكنيسين منجر به اتلاف وقت می شود.


نتيجه گيری

به طور معمول اولين اقدام پزشك در مورد بيماران مظنون به سنگ كليه، استفاده از سونوگرافی است. همچنين در موارد اورژانس و برای كودكان و زنان باردار نيز نخستين گام تشخيصی براي بررسی وجود سنگ استفاده از اولتراسونوگرافی است. اين روش يكی  از كم تهاجم ترين روش های مورد استفاده است. در موارد بسياری به علت نارسايی های سونوگرافی، امكان تشخيص صحيح سنگ، ميسر نيست. در اين حالت پزشك از روش های تشخيصی مبتنی برX-ray استفاده می كند. در اغلب موارد IVP منجر به تشخيص صحيح و مفيدی از سنگ و محل انسداد مي شود.
در ميان موارد ذكر شده، كاربردی ترين و دقيق ترين روشی كه می توان در تشخيص سنگ كليه، محل انسداد و ديگر پاتولوژی های كـلـيــه و مـجــاری ادراری انـجـام داد، استفـاده از  CT Scan اسپيرال است. اين روش اغلب معايب و ناتوانی های روش های ديگر، از قبيل ناتوانی در تـشـخـيـص انـواع خـاصـی از سـنـگ هـا، قرار گرفتن تحت دوز اشعه يا تزريق ماده حاجب و... را مرتفع می سازد. با اين وجود به علت هزينه بر بــودن بــه طـور مـعـمـول در مـوارد خـاص مـورد استفاده قرار می گيرد.

+ نوشته شده در  چهارشنبه چهاردهم تیر 1391ساعت 20:8  توسط سید محسن هاشمی  | 

سنگ کلیه و ارتباط آن با رژیم لاغری غلط

محققان می‌گویند رژیم‌های لاغری غلط، علاوه بر همه بدی‌هایشان، سنگ کلیه هم می‌آورند!

همیشه خارج شدن از حد تعادل، بدن را با مشكلات متعددی رو به رو می‌كند كه مهم‌ترین آنها در حیطه تغذیه، چاقی است. چاقی یعنی بیش از نیاز روزانه، انرژی دریافت كردن كه البته این كالری‌های اضافی به بافت چربی تبدیل می‌شوند. از آنجا كه طولانی شدن این عارضه، فرد را با مشكلات متعددی رو به رو می‌كند، همه از آن گریزان‌اند و در جهت فرونشاندنش تلاش بسیار می‌كنند. خیلی‌ها از همان ابتدا به سراغ رژیم‌های لاغری سریع ناصحیح و پرمخاطره می‌روند، زیرا تحمل برنامه‌های غذایی اصولی كه مدت‌ها طول می‌كشد تا به نتیجه برسند، را ندارند. فارغ از این موضوع كه عجله می‌تواند، زمینه ابتلایشان را به عوارضی چون سنگ كلیه فراهم آورد، به خصوص در افرادی كه مستعد این اختلال بوده و سابقه بروز آن در خانواده‌شان وجود دارد. ولی همان‌طور كه وزن اضافه ی ما در طول سال‌های متمادی به وجود آمده، باید در درازمدت و با اصلاح عادات غذایی ناصحیح آن را برطرف كرد، زیرا در صورت بی‌توجهی، عوارض جبران‌ناپذیری پیش روی افراد قرار خواهد گرفت.

رژیم لاغری غلط اتکینز

یکی از مشهورترین‌ رژیم‌های لاغری كه در مدت زمان كوتاه، كاهش وزن قابل ملاحظه‌ای را به همراه دارند،‌ رژیم غذایی اتکینز است. همان برنامه غذایی پرپروتئینی كه به فرد اجازه مصرف آزادانه انواع گوشت‌ها و حتی چربی‌ها را می‌دهد (البته بدون نان و هر نوع سبزی و میوه‌ای) و بدن با از دست دادن آب زیاد، با كاهش وزن رو به رو می‌شود. یادتان باشد كه مصرف بیش از اندازه گوشت‌ها بار زیادی را بر كلیه‌ها وارد خواهد كرد و در صورتی كه مستعد ابتلا به سنگ‌های کلیوی باشید، با گرفتن این رژیم لاغری غیراصولی، خود را در معرض ابتلا به این عارضه قرار خواهید داد.

البته این به آن معنا نیست كه در رژیم لاغری نباید گوشت خورد، بلكه منظور این است كه نباید بیش از اندازه مصرف كرد. همواره خوردن مقدار مشخصی از انواع گوشت سفید به خصوص گوشت مرغ و ماهی برای افرادی که می خواهند لاغر شوند، به‌ عنوان یك گزینه ضروری و مورد نیاز بدن توصیه می‌شود.


سبزی زیاد و آب كم

سبزیجاتی مانند اسفناج، ریواس، جعفری، کرفس، فلفل سبز، بادمجان و... اگزالات فراوانی دارند و خوردنشان برای كسانی كه مستعد ابتلا به سنگ كلیه‌اند، می‌تواند زمینه تشكیل این سنگ ها را فراهم آورد و چون این سبزی‌ها از نوع كم كالری هستند، افراد تصور می‌كنند به هر اندازه كه می‌خواهند می‌توانند از آنها استفاده كنند و این موضوع می‌تواند زمینه ساز این عارضه شود. در حالی كه باید رعایت تعادل در حین كاهش وزن شدید مورد توجه قرار گیرد و مقادیر معینی از این گروه غذایی در طول روز به مصرف برسد.

علاوه بر سبزی‌ها، آب نیز در رژیم‌های لاغری اهمیت زیادی دارد، زیرا همان طور كه گفتیم كم آبی یكی از دلایل اصلی بروز سنگ کلیه است، بنابراین در صورتی كه در حال اجرای یك رژیم لاغری هستید، آب فراوانی بنوشید و مقدار مشخصی از سبزی های تازه یا بخارپز را بخورید تا به این ترتیب رژیم كاهش وزن‌، كمترین عارضه را برایتان به دنبال داشته باشد.


پس چه كنیم؟

یادتان باشد كه ما تنها به یك جنبه از دردسرهای رژیم‌های لاغری غلط اشاره كردیم، در حالی كه آنها مشكلات عدیده‌ای را برای افراد در پی خواهند داشت.

از این‌رو برای کاهش مشكلات یاد شده، نكات زیر را هنگام اجرای رژیم لاغری مورد توجه قرار دهید:

1- برای خود مقطع زمانی مشخصی را در نظر نگیرید، زیرا در صورت طولانی‌تر شدن روند كاهش وزن، برای ادامه ی مسیر ناامید خواهید شد.

2- در رسیدن به هدف تان ثابت قدم باشید.

3- در رژیم لاغری تان از همه گروه‌های غذایی، اما در مقدار مشخص استفاده كنید.

4- به دلیل كم‌كالری بودن سبزیجات، در مصرف آنها زیاده‌روی نكنید.

5- از آنجا كه كاهش وزن و سوختن چربی‌ها، با ایجاد مواد سمی ‌بسیاری همراه خواهد بود، تا می‌توانید آب بنوشید.

6- هرگز با هدف كاهش وزن سریع، خود را به دست رژیم‌های لاغری غیراصولی نسپارید.

7- در صورتی كه در میان اعضای خانواده‌تان سابقه سنگ كلیه وجود دارد، آن را با مشاور تغذیه‌تان در میان بگذارید تا وی نكات پیشگیری‌كننده را مدنظر قرار دهد.

8- هر چند که رژیم گرفتن به عزم و اراده محكم شما بستگی دارد، اما نوع رژیم لاغری كه به عنوان راه‌حل چاقی شما شناخته شده است نیز حایز اهمیت است و نباید به راحتی از آن گذشت و تن خود را به هر برنامه غذایی لاغری غیراستانداردی، با نتایج غیرواقعی سپرد.

+ نوشته شده در  سه شنبه سیزدهم تیر 1391ساعت 21:24  توسط سید محسن هاشمی  | 

چراها و پرسش ها در رابطه با سنگ کلیه

فاکتورهای افزایش دهنده ی خطر تشکیل سنگ های کلیوی عبارت هستند از:

تاریخچه ی خانوادگی و یا سابقه شخصی ابتلا به سنگ کلیه. چنان چه فردی از اعضای خانواده تان سنگ کلیه داشته باشد، شما نیز در معرض ابتلا به آن قرار دارید. همچنین چنان چه خودتان قبلاً سنگ کلیه داشته اید مجددا در معرض خطر تشکیل سنگی دیگر قرار دارید.

افزایش سن. اگرچه سنگ کلیه در هر سنی می تواند تشکیل شود ولی در سنین بالای 40 سال معمول تر هستند.

جنس مذکر. احتمال تشکیل سنگ های کلیوی در مردان بیشتر است.

دهیدراتاسیون. ننوشیدن مقادیر کافی آب در روز، ریسک ابتلا به سنگ کلیه را افزایش می دهد. افرادی که در مناطق با آب و هوای گرم زندگی می کنند و یا تعریق زیادی دارند بایستی بیش از دیگران آب بنوشند.

برخی برنامه های غذایی خاص. رژیم های غذایی دارای پروتئین بالا، سدیم بالا و یا قند بالا، ریسک ابتلا به برخی سنگ های کلیوی را افزایش می دهند.

چاق بودن. نمایه توده بدن(BMI) بالا، دور کمر بالا و اضافه وزن با ریسک افزایش یافته تشکیل سنگ های کلیوی مرتبط هستند.

جراحی و بیماری های گوارشی. جراحی بای پس معده، بیماری روده تحریک پذیر و یا اسهال مزمن منجر به تغییراتی در فرایندهای گوارشی شده و جذب کلسیم را تحت تاثیر قرار داده و سطوح مواد تشکیل دهنده ی سنگ را در شما افزایش می دهند.

دیگر شرایط پزشکی. دیگر بیماری ها و شرایطی که ریسک سنگ های کلیوی را افزایش می دهند عبارت هستند از اسیدوز توبولار کلیوی، سیستینوریا، هیپرپاراتیروئیدیسم و برخی عفونت های دستگاه ادراری.


آماده شدن برای قرار ملاقات با پزشک

معمولاً افراد ابتدا به پزشک خانوادگی و یا پزشک بیماری های عمومی مراجعه می کنند. سنگ های کوچک توسط پزشک خانواده قابل درمان هستند ولی چنان چه سنگ بزرگ بوده و یا با درد شدید و مشکلات کلیوی وخیم همراه باشد، پزشک بیمار را به یک متخصص بیماری های دستگاه ادراری (اورولوژیست) ارجاع خواهد داد.

از آن جایی که جلسه ی ویزیت، زمان کوتاهی داشته و مسائل متعددی نیز برای پوشش دهی وجود دارند، ایده خوبی است که از قبل آمادگی های لازم برای این جلسه را تدارک دیده باشید. در این قسمت اطلاعاتی را به منظور کمک به آماده شدن برای جلسه ی ویزیت بیان می داریم.

اقداماتی که از عهده ی شما ساخته است:

از محدودیت های پیش از ویزیت مطلع شوید. زمانی که قرار جلسه ویزیت را ترتیب می دهید سئوال کنید آیا لازم است پیش از جلسه محدودیتی داشته باشید مثلاً ناشتا باشید و یا برنامه غذایی خود را محدود کنید.

 علائم خود را یادداشت نمایید. از جمله هر نوع علائم و یا نشانه ای که حتی به نظرتان با علت تشکیل جلسه ملاقات غیر مرتبط  است.

اطلاعات شخصی و کلیدی خود را یادداشت نمایید. از جمله استرس های اصلی و یا تغییرات اخیر در زندگی تان.

لیستی از تمامی داروهای دریافتی خود تهیه کنید. از جمله هر نوع ویتامین و یا مکملی که مصرف می کنید.

در صورت امکان، یکی از دوستان و یا اعضای خانواده تان را با خود به عنوان همراه ببرید. گاهی اوقات به خاطر سپردن تمامی اطلاعات مطرح شده در طول جلسه ی ویزیت، کار راحتی نیست و لذا اگر کسی همراه شما باشد می تواند در به خاطر آوردن مطالب فراموش شده، شما را یاری رساند.

سئوالات خود را برای پرسیدن از پزشک یادداشت نمایید. زمان جلسه ویزیت با پزشک محدود است بنابراین آماده کردن لیست سئوالات به شما کمک می کند نهایت استفاده را از زمان جلسه ببرید. سئوالات را به ترتیب اهمیت لیست کنید تا در صورت تمام شدن وقت، جواب مهم ترین آن ها را گرفته باشید.


برخی سئوالات کلیدی در رابطه با بیماری سنگ کلیه عبارت هستند از:

آیا به سنگ کلیه مبتلا هستم؟

سایز سنگ کلیه من چه قدر است؟

سنگ کلیه من در چه قسمتی از دستگاه ادراری ام واقع شده است؟

سنگ کلیه ام از چه نوعی است؟

آیا به منظور درمان به دارو درمانی نیز نیاز است؟

آیا به جراحی و یا فرایند دیگری برای درمان سنگ کلیه ام نیاز است؟

احتمال ابتلا به یک سنگ کلیه ی دیگر چه قدر است؟

چگونه می توانم از ابتلا به سنگ کلیه در آینده پیشگیری کنم؟

من دچار برخی بیماری های دیگر نیز هستم. چگونه می توانم به بهترین حالت تمام بیماری هایم را تواماً کنترل کنم؟

چه محدودیت هایی را باید دنبال کنم؟

آیا ضرورتی دارد که به یک متخصص مراجعه کنم؟ هزینه ی آن چه قدر خواهد بود و آیا تحت پوشش بیمه قرار دارد؟

آیا درمانی جایگزین برای داروهای تجویز شده وجود دارد؟

 آیا بروشور، پمفلت و یا جزوه ی مکتوبی در رابطه با بیماری من در دسترس دارید که بتوانم با خود به منزل برده و مطالعه کنم؟ چه وب سایتی را برای مشاهده پیشنهاد می کنید؟

آیا نیاز به پیگیری و تداوم مراجعه به پزشک خواهم داشت؟ چه عاملی تعیین کننده خواهد بود؟

در کنار سئوالاتی که آماده کردید، چنان چه مطلبی را به خوبی متوجه نشدید و سئوالی به ذهن تان رسید در مورد پرسیدن آن تردید نکنید.

+ نوشته شده در  سه شنبه سیزدهم تیر 1391ساعت 21:16  توسط سید محسن هاشمی  | 

رژیم غذایی بیماران مبتلا به سنگ کلیوی

درمان تغذیه ای در سنگ های اگزالات کلسیم

اولین و مهمترین جزء درمان تغذیه ای این بیماران، مصرف فراوان آب است. برخلاف گذشته که میزان کلسیم مصرفی کاهش داده می شد، لازم است این بیماران روزانه بیش از 1000 میلی گرم کلسیم مصرف کنند که از منابع خوب کلسیم مثل شیر کم چرب، ماست، پنیر و کلم بروکلی می توان استفاده کرد. درحقیقت مصرف رژیم غذایی حاوی کلسیم خیلی کم، سبب دفع ادراری اگزالات می شود که در افراد مستعد، احتمال بروز سنگ کلیه را افزایش می دهد. با مصرف کلسیم فراوان، کلسیم بیشتری در روده در دسترس است، که با اگزالات ترکیب و آن را به صورت غیر محلول درمی آورد که بدین طریق اگزالات از روده جذب نمی شود.

مورد بعدی، کاهش اگزالات رژیم غذایی است که به خصوص با حذف آن هشت ماده ی غذایی غنی از اگزالات ( اسفناج، ریواس، چغندر، آجیل، شکلات، چای، سبوس گندم و توت فرنگی)، تا حد زیادی اگزالات رژیم غذایی کاهش می یابد. یافته ها نشان می دهند که تغییر در دفع کلسیم ادارای نقش مهم تری دارد. مصرف محدود تا متوسط پروتئین حیوانی مانند گوشت، مرغ، ماهی و تخم مرغ می تواند سبب کاهش دفع کلسیم شود. در برخی مطالعات، مصرف زیاد نمک سبب افزایش دفع ادراری کلسیم شده است، لذا کاهش مصرف سدیم و نمک توصیه می شود. از آن جا که اخیراً رابطه ی دریافت کم پتاسیم در تشکیل سنگ های کلیه از طریق افزایش دفع کلسیم ادراری نشان داده شده است، لذا توصیه می شود این افراد پتاسیم بیشتری دریافت کنند؛ همچنین کربوهیدرات های ساده (قند، شکر،شیرینی ها )، دفع کلسیم و اگزالات را افزایش می دهند. براساس مطالعه ی انجام شده بر روی گروهی از افراد مستعد به سنگ های کلیه کلسیمی (با علت ناشناخته)، این افراد پاسخ انسولینی بالا و پایدار به گلوگز پس از وعده ی غذایی داشتند. لذا توصیه می شود مصرف کربوهیدرات های ساده کاهش یابد.


درمان تغذیه ای در سنگ های اسید اوریکی

بیماران مبتلا به سنگ های اسید اوریکی باید آب زیادی مصرف کنند و لازم است با تجویز رژیم غذایی با باقیمانده ی قلیایی، PH ادرار آنها را کمی افزایش داد تا به 5/6 -6 برسد. در صورتی که افزایش اسید اوریک شدید باشد، باید پروتئین تنها در محدوده ی توصیه شده ی RDA مصرف شود و مصرف منابع غذایی حاوی پورین از جمله گوشت ها، عصاره ی گوشت، حبوبات و سایر منابع باید کاهش یابد.


+ نوشته شده در  یکشنبه چهارم تیر 1391ساعت 2:4  توسط سید محسن هاشمی  | 

برخی نکات در رژیم غذایی مبتلایان به سنگ کلیه

امروزه ثابت شده است که سنگ های ادراری منشاء و انواع متعددی دارند و رژيم غذايی تا حدی اندک کمک کننده در درمان سنگ سازی است و بر خلاف گذشته ديگر اعتقاد عميقی بر رعايت و ممنوعيت غذا نيست و مهم تر از آن مصرف مايعات کافی و کالری مناسب مطرح می شود.
خوردن مايعات با توجه به اينکه غلظت ادراری را کم می کند و در نتيجه املاح و ميکروب های موجود نيز رقيق شده و کار آيی خود را از دست می دهند و از طرفی با تغيير در فيزيولوژی مدولای کليه و نيز با افزايش حرکات در سيستم ادراری می تواند مؤثر باشد.
مقدار مصرف مايعات روزانه بايد 3-2 ليتر باشد که اين مقدار بايد به طور متناسب در طول مدت روز تقسيم شود. حتی توصيه می شود در اين گونه بيماران در نيمه های خواب نيز مايعات خورده شود، به طوری که وزن مخصوص ادرار در طی شبانه روز و در هر زمانی در حد 1020 – 1018 باشد. بنابراين بيمارانی که عرق زياد می کنند و يا در شرايط گرم تری به سر می برند و کار آنها با فعاليت سنگين بدنی همراه است و يا اختلال گوارشی دارند بايد آب بيشتری بخورند که حجم کافی ادرار با وزن مخصوص فوق را داشته باشند.
مسئله مهم ديگر مصرف انواعی از غذاهاست که در اسيد و يا بازی کردن ادرار نقش دارند. می دانيم بعضی از املاح در محيط اسيدی کريستاليزه می شوند و بعضی در محيط قليايی، مثلا برای سنگ اسيد اوريک قليايی کردن ادرار توصيه می شود و يا برای سنگهای سيستئينی هم همين طور، زيرا در محيط اسيدی کريستاليزه می شوند و حتی گاهی با درمان ادرار را قليايی و اسيدی می کنند. به هر جهت مهمترين غذاهای اسيدی کننده مواد پروتئينی است و قليايی کننده ها سبزيجات و ميوه جات هستند که ليمو نقش شاخصی در اين ميان دارد.
اعتقاد بر اين است که شايد تنها جايگاه رژيم، در جلوگيری از سنگ های کلسيمی است. مهمترين مواد غذايی دارای کلسيم پنير و پروتئين های حيوانی است. اما گاهی اعتقاد بر اين است که به جهت عدم جذب کلسيم از روده، موادی که علاقه زيادی به باند با کلسيم دارند داده شود مثلا غذاهای دارای اگزالات زياد.
در نتيجه در نوشتن رژيم غذايی تفاوت های زيادی به چشم خواهد خورد که ممکن است بيمار را دلسرد نمايد. در مورد سنگ های با منشاء اسيد اوريک محدوديت غذايی چندان مفيد نيست ولی بعضی مطالعات اثرات خوبی را در رعايت رژيم غذايی تاييد می کنند. ولی به طور کلی محدوديت رژيم غذايی به مصرف پروتئين حدود 100-90 گرم در روز يعنی ايجاد حداقل پورين و نيز قليايی کردن ادرار با غذا و چنانچه نياز باشد مصرف موادی چون جوش شيرين توصیه می شوذ.

در سنگ های سيستئینی بهترين رژيم غذايی آب درمانی است و قليايی نمودن ادرار و پرهيز از بعضی غذاها مثل حبوبات، آجيل، مرغ و تخم مرغ توصيه می شود. در مواردی که نوع سنگ را نتوان به طور دقيق تعيين نمود، رژيم غذايی با پورين کم و اگزالات کم توصيه می شود ولی به طور کلی مصرف مايعات در کليه های سنگ ساز مفيد است.

+ نوشته شده در  شنبه بیست و سوم اردیبهشت 1391ساعت 16:49  توسط سید محسن هاشمی  | 

سنگ های کلیه و مجاری ادراری

دو الی سه درصد افراد جامعه مبتلا به سنگهای کلیه و سیستم ادراری هستند. هم استعداد ژنتیکی و هم عوامل محیطی در سنگ سازی نقش دارند بطوری که حدود یک چهارم بیمارانی که به علت سنگ ادراری مراجعه می کنند، سابقه سنگ ادراری در یکی از افراد درجه یک فامیل را دارند. تمام عوامل محیطی که منجر به غلیظ شدن ادرار و کاهش حجم آن شوند در سنگ سازی مؤثرند و به همین دلیل ساخته شدن سنگهای ادراری در فصول گرم سال، آب و هوای گرم و کسانی که آب و مایعات کمتری مصرف می کنند، شایعتر است. مصرف زیاد گوشت و غذاهای پرنمک نیز در سنگ سازی مؤثر است.

اغلب سنگهای سیستم ادراری اغلب از جنس اگزالات کلسیم هستند ولی سنگ هایی با جنس اسیداوریک، فسفات کلسیم و ... نیز گاهی دیده می شوند.
علائم سنگهای ادراری بیشتر بستگی به محل آنها دارد نه به اندازه یا جنس آنها،
مثلاً یک سنگ کوچک چند میلیمتری اگر در مسیر حالب باشد ممکن است منجر به درد شدید پهلو و تهوع و استفراغ شدید شود در حالی که یک سنگ چند سانتیمتری و بزرگ در خود کلیه ممکن است طی چندین سال هیچ علامتی ایجاد نکند. در هر صورت، در هر بیمار با درد پهلو، خونی شدن ادرار و عفونتهای مکرر ادراری باید به سنگ کلیه مشکوک شد. این امر، بخصوص اگر سابقه خانوادگی سنگ وجود داشته باشد باید بیشتر مد نظر قرار گیرد.

برای تشخیص سنگ سیستم ادراری، سونوگرافی رایج ترین وسیله است. گاهی لازم است از عکس شکم (KUB)، عکس رنگی کلیه ها (IVP)، سی تی اسکن و یا سایر روشهای تشخیصی نیز استفاده شود.

درمان سنگهای ادراری بستگی زیادی به اندازه ی سنگ و محل آن دارد. مثلاً سنگهای ریز (شش میلیمتر یا کمتر) در داخل کلیه نیاز به درمانی به جز اصلاح رژیم غذایی و مصرف مایعات ندارند، ولی سنگی با همین اندازه در حالب ممکن است نیاز به سنگ شکنی داشته باشد. به طور کلی روشهای درمانی سنگ کلیه به شرح زیر است:

1- درمان دارویی: درمانهای دارویی در سنگ های ادراری بیشتر نقش پیشگیری کننده از ایجاد سنگ های بعدی یا جلوگیری از افزایش اندازه سنگهای فعلی دارند و به جز برخی سنگ های کوچک با جنس های خاص (مثلاً سنگ های اسیداوریکی) اغلب سنگ ها به درمان دارویی جواب نمی دهند و حل یا دفع نمی شوند. به طور کلی، داروها در سنگ های ادراری بیشتر نقش پیشگیری دارند نه نقش درمانی.

داروهای گیاهی نیز در همین گروه قرار می گیرند و برخی از آنها اثر اثبات شده در کاهش سنگ سازی دارند. همچنین در سنگ های حالب کمتر از یک سانتی متر، می توان ابتدا به مدت دو تا چهار هفته درمان دارویی انجام داد و در صورت عدم دفع سنگ، اقدام به سنگ شکنی نمود البته این به شرطی است که تب و عفونت ادراری ایجاد نشود و درد برای بیمار قابل تحمل باشد.

2- سنگ شکنی برون اندامی (ESWL): در این نوع سنگ شکنی که از روی پوست بدن انجام می شود، از امواج مشابه امواج صوتی استفاده می شود و نیاز به بی هوشی یا بی حسی وجود ندارد. این روش به طور سرپایی و برای سنگ های کلیه که اندازه آنها دو و نیم سانتیمتر یا کمتر باشد و همچنین برخی از سنگ های ابتدای حالب استفاده می شود. ترخیص بیمار در همان روز انجام می شود و طی روزهای آتی خرده سنگ ها در هنگام ادرار کردن خارج می شوند.

3- سنگ شکنی درون اندامی (TUL): در این نوع سنگ شکنی که به اشتباه به سنگ شکنی لیزری معروف شده است، از ضرباتی که بوسیله هوای فشرده ایجاد می شوند استفاده می شود. البته نوع لیزری آن هم موجود است ولی در ایران رایج نیست. این نوع سنگ شکنی تحت بی هوشی عمومی یا بی حسی از کمر انجام می شود و برای سنگ های حالب استفاده می شود. دستگاه مخصوص از طریق مجرای ادرار وارد مثانه می شود و سپس به داخل حالب هدایت می گردد و سنگ خرد و خارج می شود. بیمار عصر روز عمل یا فردای آن مرخص می شود.

4- خارج کردن سنگ کلیه از راه پوست (PCNL): روشی است که در آن از طریق برشی دو سانتیمتری روی پوست در ناحیه پهلو، سنگ بزرگ کلیه خرد شده و خارج می شود. این روش تحت بی هوشی عمومی انجام می شود. بیمار بعد ازدو تا سه روز ترخیص می شود. پانسمان تا دو روز در محل حفظ می شود و سپس برداشته می شود و بیمار قادر به استحمام خواهد بود. بیمار فعالیت های معمول خود را طی چند روز از سر می گیرد.

5- عمل جراحی باز: برای سنگ های بزرگ کلیه که اصطلاحاً "شاخ گوزنی" نامیده می شوند مورد استفاده قرار می گیرد. جراحی با بی هوشی عمومی و از طریق یک برش حدود بیست سانتیمتری در ناحیه پهلو صورت می گیرد.

+ نوشته شده در  شنبه شانزدهم اردیبهشت 1391ساعت 2:13  توسط سید محسن هاشمی  |