واریکوسل

واریکوسل اتساع و پیچ خوردگی غیر طبیعی شبکه وریدی(سیاهرگی) بالای بیضه ها است. شیوع آن زیر 10سال نادر است ولی در بالغین جوان 15 درصد و در مردان نابارور 20 تا 40 درصد می باشد. در کسانی که با ناباروری ثانویه مراجعه می نمایند یعنی قبلا بچه دار شده اند شیوع آن به 70 درصد می رسد. 90 درصد موارد طرف چپ ودر 10 درصد موارد دو طرفه است. علت این پدیده طولانی تر بودن ورید تخلیه کننده خون بیضه چپ به ورید کلیوی و همچنین زاویه عمودی تر آن نسبت به سمت راست می باشد.

واریکوسل شایعترین علت قابل اصلاح ناباروری در مردان می باشد. علت ایجاد آن اختلال در تخلیه وریدی یا نارسایی دریچه های وریدی بیضه است. نظریه های گوناگونی در مورد مکانیسم آسیب بیضه ها وجود دارد که مهمترین آنها عبارتند از: افزایش دمای بیضه ها یا کاهش جریان خون و اکسیژن رسانی یا انتقال مواد و متابولیت های کلیه ها و غدد فوق کلیه به بیضه ها و یا ترکیبی از این ها.
واریکوسل می تواند باعث کاهش رشد بیضه و در نهایت کوچک شدن بیضه گردد. همچنین با اثر بر اسپرم ها باعث کاهش حرکت و تعداد انها و تغییر شکل ظاهری آن ها خواهد شد. واریکوسل به طور مستقیم اثری بر توانایی جنسی یا ایجاد انزال زودرس ندارد.

در بیماری که با ناباروری و واریکوسل مراجعه می نماید علاوه بر معاینه و شرح حال باید حداقل دو یا سه آزمایش منی برای تصمیم گیری وجود داشته باشد. با توجه به حساسیت آزمایش باید در آزمایشگاهی انجام گردد که به طور تخصصی این آزمایش را انجام می دهند.

معاینه باید با دست و ابتدا در حالت ایستاده و سپس در حالت خوابیده انجام گردد تا مشخص شود آیا با دراز کشیدن واریکوسل کاهش چشمگیر پیدا می کند یا نه که اگر نکرد سونوگرافی شکم و لگن برای بررسی بیشتر انجام گردد. در زمان معاینه ممکن است وریدها مانند واریس پا قابل مشاهده باشند یا مانند کیسه پر از کرم قابل لمس باشند یا بازور زدن قابل لمس شوند که این معیارها بیانگر شدت واریکوسل می باشد. در تشخیص واریکوسل معاینه بالینی حرف اول و آخر را می زند و سونوگرافی برای مواردی به کار می رود که معاینه مشکل باشد مانند بیماران بسیار چاق یا موارد خفیف. البته از سونوگرافی داپلر یا رنگی می توان برای تایید عود ( برگشت خون به سمت بیضه ها) پس از عمل کمک گرفت.

درجه بندی واریکوسل

گرید 3 : وریدها در حالت ایستاده قابل مشاهده اند
گرید 2 : وریدها در حالت ایستاده قابل لمس می باشند
گرید 1 : وریدها هنگام زور زدن قابل لمس می باشند
واریکوسل ساب کلینیکال: که با معاینه قابل لمس نیستند ولی با سونوگرافی تشخیص داده می شود.

در چه مواردی واریکوسل نیاز به درمان دارد؟
در ابتدا با توجه به اینکه بسیاری از بیماران در زمانی که تشخیص واریکوسل برای آنها گذاشته می شود نگران و مضطرب می شوند باید خاطر نشان کرد که واریکوسل یک بیماری خوش خیم است اما درمان دارویی ندارد وتنها روش درمان آن جراحی است که در ادامه توضیح داده خواهد شد.

تصمیم گیری برای عمل بستگی به فاکتورهای گوناگونی مانند: شدت واریکوسل و سن بیمار و وضعیت باروری (تاهل و داشتن یا نداشتن فرزند) دارد. در مواردی که بیمار واریکوسل گرید دو یا سه داشته باشد و با ناباروری مراجعه نموده باشد نیاز به عمل جراحی واریکوسلکتومی دارد. اگر واریکوسل با اختلال در آزمایش منی همراه باشد باز هم نیاز به عمل دارد (همان طور که گفته شد باید حداقل دو یا سه آزمایش منی برای تصمیم گیری وجود داشته باشد).

در برخی رفرنس ها اگرمرد جوانی با واریکوسل قابل مشاهده یا قابل لمس (درجه سه یا دو) مراجعه نماید و فعلا قصد بچه دارشدن هم نداشته باشد برای پیشگیری از اثرات نامطلوب آن بر باروری، توصیه به عمل می شود. درمورد جراحی واریکوسل های بسیار خفیف یا ساب کلینیکال اختلاف نظرهای بسیاری وجود دارد اما ما توصیه به عمل نکرده و فقط آنها را پیگیری می کنیم.

درمان واریکوسل

همان طور که گفته شد واریکوسل درمان دارویی ندارد و تنها روش درمان آن جراحی است. روشهای درمان آن یا با روشهای با برش جراحی است یا با روش آمبولیزاسیون (فرستادن لخته) از طریق پوست:

1) روش استاندارد طلایی جراحی واریکوسل روش اینگوینال میکروسکوپیک می باشد که با برش کوچک پایین شکم نزدیک خارج ریشه آلت و بالای بیضه و با کمک میکروسکوپ انجام می شود. مزیت این روش حفظ شریان (سرخرگ) و عروق لنفاوی و عصب می باشد و میزان عود نیز کمتر است (حدود 1 تا 2 درصد).

2 )روش جراحی اینگوینال که تقریبا مانند روش اول است اما بدون میکروسکوپ انجام می شود و بنابراین عوارض آن بیشتر است.

3) روش جراحی رتروپریتوئن که با برشی بالاتر از روش قبلی انجام می شود.

4) روش جراحی با لاپاروسکوپ که با ایجاد حدود سه سوراخ در شکم و فرستادن گاز به داخل شکم برای ایجاد فضای کافی برای کار انجام می شود. اما در این روش احتمال اسیب عروق بزرگ یا روده ها یا مثانه و... هر چند ناشایع وجود دارد.

5) روش آمبولیزاسیون از راه پوست که از راه وریدهای کنار ران به صورت موضعی لخته خون خود بیمار یا کویل یا مواد سنتتیک و مصنوعی دیگر به داخل وریدها فرستاده می شوند.

مراقبت پیش و پس از عمل

پس از تصمیم گیری برای عمل و انجام آزمایشات روتین خون و بررسی اسپرم، موهای ناحیه عمل شب قبل یا صبح عمل تراشیده می شوند. ازساعت 12 شب قبل از عمل، بیمار دیگر چیزی نمی خورد. عمل با بیهوشی عمومی یا بی حسی از کمر(نخاعی) بسته به شرایط بیمار و صلاحدید متخصص بیهوشی انجام می گردد. مدت زمان عمل بستگی به فاکتورهای گوناگون دارد و متوسط 30 تا 60 دقیقه می باشد. بیمار همان روز یا فردا صبح مرخص می شود و به مدت حداقل 7تا 14 روز استراحت پزشکی خواهد داشت. بهتر است نزدیکی از روز هفتم به بعد انجام گردد.

عوارض

عوارض کوتاه مدت پس از عمل شامل: درد یا عفونت زخم یا خونریزی یا خونمردگی اطراف ناحیه عمل و ... می باشد. در برخی موارد ممکن است درد خفیفی برای مدتی باقی بماند یا بی حسی اطراف ناحیه عمل یا پوست کیسه بیضه ایجاد شود.

عوارض بلندمدت: عود واریکوسل/ هیدروسل(جمع شدن مایع اطراف بیضه) / کوچک شدن بیضه(کمتر از 1 درصد).

پیگیری

حدود 3تا 4 ماه پس از عمل اولین آزمایش اسپرم انجام می شود و پس از آن با همین فاصله تا یکسال یا تا زمان بارداری همسر آزمایش انجام می گردد. میزان بارداری پس از عمل در مطالعات مختلف بین 30 تا 60 درصد گزارش شده است. اگر زوج پس از درمان همچنان نابارور باشند توصیه به انجام روش های کمک باروری می شود.

بیضه نزول نکرده

بيضه نهفته يا نزول نكرده ( کریپتورکیدیسم ) شايع‌ترين اختلال سيستم تناسلی مرد است كه 3 تا 5 درصد نوزادان پسر به موقع متولد شده و 30 تا 32 درصد نوزادان پسر زود متولد شده یا زودرس دچار آن می شوند. در اكثر نوزادان در طی چندماه اول پس از زايمان اين حالت خودبخود اصلاح می‌شود و تنها 0.8 درصد نوزادان پس از ۳ماهگی، هنوز دچار بيضه نزول نكرده هستند. به جهت نتايج بالقوه جدی كريپتوركيديسم، پزشكان وقتی كه سن نوزاد بيش از ۶ماه باشد و همچنان اين حالت ادامه داشته‌ باشد، اتلاف وقت بيشتر را توصيه نمی‌كنند،‌ چون به‌ندرت پس از اين سن بيضه‌ها خودبخود پايين خواهند آمد. درمان قطعی بیضه نزول نکرده باید قبل از یک سالگی انجام شود.

 

كريپتوركيديسم معمولاً وقتی كه متخصص اطفال، نوزاد تازه متولد شده را معاينه می‌كند تشخیص داده می‌شود، ولی در هر زمان دیگر نیز قبل از بلوغ قابل تشخیص است.

در 20 درصد موارد با لمس و معاينه، جايگاه بيضه مشخص نمی شود كه در اين موارد پزشك اقدام به تحريك هورمونی يا انجام سونوگرافی می‌نمايد. جراحی، قدم دوم در جستجوی بيضه ی غيرقابل لمس است. جراح ممكن است بوسيله جراحی باز كشاله ران و يا از طريق لاپاروسكوپی به جستجوی بيضه يا بيضه‌ها بپردازد. در اين موارد پس از پيدا نمودن بيضه طی عمل جراحی ممكن است مستقيماً يا به طور مرحله‌ای اقدام به اركيوپكسی شود.

اركيوپكسی روشی است كه در طی آن جراح ‌با نخ‌های قابل جذب، بيضه نزول نكرده را به داخل كيسه بيضه وصل می‌كند.

اركيوپكسی اغلب برای نوزدان پسر يا بچه‌های كم سن و سال كه دچار نهفتگی بيضه يا بيضه نزول نكرده می باشند، به كار می رود .

البته گاهي اركيوپكسی در نوجوانان و بزرگسالان ، براي يك يا هر دو بيضه نيز انجام می‌شود. در بزرگسالان، اغلب اركيوپكسی برای درمان پيچش بيضه انجام می‌شود، اين حالت يك اورژانس اورولوژی است كه در نتيجه ی پيچيدن بيضه به دور  طناب اسپرماتيك و در نتيجه كاهش خونرسانی ايجاد می‌شود.

برای درك ضرورت انجام اركيوپكسی در كودكان، باید از چگونگی رشد و نمو بیضه اطلاع داشته باشیم. پس از ماه هفتم حاملگی رباط جنينی طناب مانندی بنام گوبرناكولوم در داخل ناحيه كشاله ران به بيضه‌ها وصل می شود. بين هفته‌های  28 تا 35 حاملگی، گوبرناكولوم به داخل كيسه بيضه مهاجرت كرده و فضايی را برای نزول بيضه ايجاد می‌كند. در روند طبيعی، همزمان با تولد نوزاد پسر، بيضه‌ها به دنبال گوبرناكولوم به سمت پايين و به داخل كيسه بيضه نزول می‌كنند. اين روند در اثر عوامل ذیل دچار اختلال می‌شود:

۱- كمبود ترشح هورمون جنسی مردانه (آندروژن)

۲- ناهنجاری‌های ساختمانی در ناحيه تناسلی نوزاد پسر

۳- اختلال عصبی در ناحيه تناسلی

اركيوپكسی در بچه‌ها به دلايل ذيل  بايد انجام شود:

 

۱- به حداقل رساندن خطر ناباروری‌: مردان بالغ مبتلا به كريپتوركيديسم نسبت به مردان با بيضه‌‌های طبيعی، تعداد اسپرم كمتری داشته و اسپرم‌های با كيفيت پايين‌تر توليد می‌كنند. با افزايش سن در پسر بچه‌های مبتلا به كريپتوركيديسم يك طرفه يا دو طرفه، احتمال ناباروری افزايش می يابد . بنا براين عمل اركيوپكسی هر چقدر زودتر انجام شود موثرتر خواهد بود . احتمال ناباروری در مردان مبتلا به نهفتگی يك طرفه  بيضه، 40 درصد و در حالت دو طرفه تا 70 درصد افزايش می‌يابد.

 

۲- كم‌كردن خطر سرطان بيضه: احتمال بروز تومورهای بدخيم بيضه در بيضه‌های نزول نكرده 48 برابر بيضه‌های طبيعی تخمين زده می‌شود. 10 درصد مردان مبتلا به كريپتوركيديسم دچارسرطان بيضه می‌شوند.

 

۳-كم‌كردن خطر صدمات ناشی از ضربه به بيضه: بيضه‌های نزول نكرده‌ای كه در ناحيه كشاله ران باقی‌مانده‌اند، نسبت به ضربات خفيف ورزشی و فشار ناشی از كمربند صندلی اتومبيل بيشتردر معرض آسيب قرار می گيرند.

 

۴- پيشگيری از پيدايش فتق كشاله‌ران: فتق كشاله ران اختلالی است كه وقتی اتفاق می‌افتد كه بخشی ازمحتويات شكم از طريق سوراخ غير طبيعی در ديوار شكمی به خارج فشرده می‌شوند. اين شبيه حالتی است كه در نوزاد پسر دچار كريپتوركيديسم اتفاق می‌افتد، زيرا راه ارتباطی   كه كيسه بيضه را به حفره شكمی متصل می‌كند، پس از تولد باز باقی می‌ماند. در حالت عادی، اين راه ارتباطی كمی پس از نزول بيضه به داخل كيسه بيضه بسته  می‌شود. اگراين راه ارتباطی به هر دلیلی باز بماند، بخشی از روده نوزاد می تواند به داخل آن برود وگير بيفتد كه اين حالت فتق مسدود شده ( (Strangulated ناميده می‌شود. اين بخش از روده گرفتار شده در كيسه ممكن است بدليل قطع جريان خون دچار مرگ شود و حالت  اورژانس پزشكی ایجاد نماید.

 

۵- پيشگيری ازپيچش بيضه در نوجوانان: اكثر موارد اركيوپكسی در نوجوانان و بزرگسالان برای درمان پيچش بيضه انجام می‌شود.

امروزه بيضه‌هايی كه تا زمان بلوغ پايين نيامده باشند نیز ارکیوپکسی می‌شوند چون نه تنها امکان برقراری اسپرم‌سازی خواهد بود بلکه گنادها نیز به ترشح هورمون مردانه ادامه می‌دهند. با جراحی حتی‌المقدورباید سعی شود که بیضه در کیسه بیضه قرار داده شود، ولی اگر به دلیل کوتاهی بندبیضه امکان این امر نباشد، باید بیضه در ناحیه‌ای قرار داده شود که بطور منظم قابل لمس باشد و سونوگرافی سالانه از این بیضه‌ها نیز الزامی است. 

مراحل اركيوپكسی برای اصلاح بيضه نزول نكرده:

۱– ايجاد يك برش بر روی شكم در محل بيضه نزول نكرده وبرش ديگر بر روی كيسه بيضه

۲– جدا كردن بيضه از بافت احاطه كننده

۳– بيرون كشيدن بيضه متصل شده به طناب اسپرماتيك از طريق برش شكمی

۴– فرستادن بيضه به سمت پايين در داخل كيسه بيضه

۵- دوختن بيضه در محل مورد نظر  داخل كيسه بيضه.

این عمل نیز بطور سرپایی انجام می‌شود و بیمار بعد از عمل و پس از تثبیت حالات عمومی مرخص می‌گردد.

علل و فاكتورهای خطر نازايی مردان

 نازایی مشکلی است که گریبانگیر بسیاری از زوجهای جوان است وآنان را مجبور می کند تا با مراجعه مکرر به پزشکان و آزمایشگاه ها راهی برای گریز از این معضل پیدا کنند. براساس گزارش مرکز کنترل و پيشگيری بيماری ها در آمريکا، در حال حاضر ۲/۱ميليون زوج نازا در آمريکا زندگی می کنند که در۴۰ درصد آنها مشکل نازايی مربوط به مردان است.

فاکتورهای خطر در ارتباط با نازایی مردان
 -وجود سابقه عفونت پروستات یا عفونت ناحیه تناسلی
 - سابقه ضربه به بیضه ها یا چرخش بیضه ها، سابقه بلوغ زودرس یا دیررس
 - تماس با مواد سمی در حین کار نظیر مس، کادمیوم و جیوه، اکسید اتیلن، مواد رادیو اکتیو و اشعه
 - مصرف دخانیات
 - مصرف الکل به مقدار زیاد
 - تماس ناحیه های تناسلی با دماهای بالا
 - ترمیم فتق
 - بیضه نزول نکرده

 - داروهای مورد استفاده در دوران زخمها یا پسوریازیس

 - سابقه مصرف دی استیل بسترول توسط مادر در حین بارداری و سابقه ابتلا به اوریون حین بلوغ و ديابت

علل اصلی نازایی مردانه را می توان در چند گروه اصلی قرار داد:

1) اختلالات مربوط به اسپرم: این اختلالات می تواند ثانویه به علل مختلف ایجاد شود. نظیر بیماریهای عفونی یا التهابی نظیر اوریون، اختلالات هورمونی، اختلالات ایمونولوژی، فاکتورهای محیطی و شیوه زندگی و بیماریهای ژنتیکی

 2) بیماری سیستیک فیبروزیس: نوعی بیماری ارثی است که در آن تعداد اسپرم ها بسیار کم بوده و گاهی با عدم تشکیل لوله ها ی منی همراه می باشد.

 3) کم خونی سلول داسی شکل

 4) اختلالات ساختاری دستگاه تناسلی

 5) بیماریهای کبدی و کلیوی

 6) دریافت داروهای ضد تشنج

بعضی از عوامل محیطی همچون آلودگی هوا و ميزان سرب موجود در هوا بخصوص در ايجاد ناباروری در مردان موثر است.

حال به بررسی بعضی از موارد بالا می پردازیم:

اسپرم غیر طبیعی

 همه مردها اسپرم غیر طبیعی دارند که تا حد مشخصی قابل قبول است. اسپرم غیر طبیعی ممکن است دو سر داشته باشد یا اصلاً دم نداشته باشد.

 اگر اسپرم های غیر طبیعی در منی مرد خیلی بالا باشد می تواند اثر منفی روی باروری داشته باشد. برخی از متخصصین عقیده دارند که اسپرم‌های غیر طبیعی در عبور از لوله فالوپ و نیز سوراخ کردن دیوارۀ تخمک دچار مشکل می‌شوند. تعداد زیاد اسپرم‌ها می‌تواند احتمال باروری را افزایش دهد و نرمال بودن آنها نیز نقش حیاتی در باروری دارد.

 نتایج یک تحقیق نشان داده است که مردان با تعدا کم اسپرم‌ها همچنان می‌توانند بارور باشند به شرط اینکه درصد اسپرم‌های طبیعی در آن ها بالا باشد.

واریکوسل

 واریکوسل عبارت است از گشاد شدن سیاهرگ‌های اطراف بیضه.
 این عارضه اغلب مشکلی برای باروری مردان ایجاد نمی کند اما می تواند از طریق افزایش دمای بیضه به روند تولید اسپرم‌ها آسیب وارد کند. به همین دلیل بستن این سیاهرگ‌ها (جراحی واریکوسل) در برخی مردان مبتلا، مشکل باروری را اصلاح کرده و در برخی دیگر تأثیر نداشته است. 

انسداد‌ها 

 انسداد (گرفتگی) در بخشی از دستگاه تناسلی مردان، می تواند از طریق بستن مسیر خروج اسپرم و جلوگیری از انزال (خارج شدن منی از مرد) روی باروری مرد اثر منفی بگذارد. این انسدادها می توانند در اثر ضایعات ناشی از عفونت هایی مثل مایکوپلاسما یا اورئو پلاسما و نیز جراحی‌های قبلی ایجاد شوند. یک ضایعه شدید ناشی از لگد زدن محکم به کشاله ران در برخی ورزش‌ها، حتی می تواند تولید اسپرم را در بیضه ها متوقف کند.

بیضه نزول نکرده

 این عارضه عبارت است از عدم نزول بیضه از داخل حفرۀ شکم به داخل کیسۀ بیضه در طی تکامل جنین در رحم مادر. در اطفال مبتلا به این بیماری از روش جراحی برای وارد کردن بیضه به داخل کیسۀ بیضه استفاده می شود. در صورت تشخیص دیر هنگام و در نتیجه عمل جراحی دیر هنگام، این مشکل می تواند اثر منفی بر باروری مرد داشته باشد.

ساير بيماری ها

 دیابت شیرین و دیگر اختلالات غدد درون‌ریز مانند بیماری های غده تیروئید و دیابت بی‌مزه می تواند در کنترل هورمونی تولید اسپرم مداخله کنند. عفونت‌های پروستات و اپی‌دیدیم (ساختمان لوله‌‌ای شکلی که روی نوک هر بیضه ، در قسمت بالای آن قرار گرفته است) می‌توانند باعث مداخله در تولید اسپرم یا انسداد مجرای خروج آن شوند. عفونت‌های دیگر مثل اورکیت (ورم بیضه) ناشی از اوریون، می توانند باعث ناباوری همیشگی شوند.

چاقی

محققین موسسه ملی بهداشت محیط کارولینای شمالی ، ضمن تحقیقات اخیر نشان دادنده اند میان چاقی و نازایی در مردان ارتباط وجود دارد.
 این دانشمندان با مطالعه روی ۲ هزار و ۱۱۱ زوج در کارولینای شمالی که مردان عمدتا مزرعه دار بودند و شاخص توده بدنی آنها ۳ واحد بیش از حد طبیعی بود، دریافتند با وجود انجام روابط زناشویی بدون استفاده از روش های پیشگیری از بارداری، این مردان ۱۰ درصد بیشتر از سایر مردان مبتلا به ناباروری بودند. به گفته این دانشمندان مردان چاق معمولا روابط زناشویی کمتری دارند که این موضوع تاثیر زیادی بر باروری آنها دارد.

کمبود عناصر کمیاب

 غلظت عناصر كمياب در مايع منی مردان بارور و نابارور متفاوت بوده و ميزان غلظت اين عناصر در باروری مردان مؤثر است. غلظت كلسيم در همه گروه‌های بارور و نابارور بيشتر از غلظت عناصر ديگر بوده و تاثير آن بر روی حركت اسپرم و القاء واكنش سلول جنسي در اسپرم پستانداران می باشد.
 دومين عنصری كه بعد از كلسيم از بيشترين غلظت در مايع منی برخوردار است، عنصر روی می باشد كه همراه با منيزيم، اثرات تحريك كنندگی و مهار كنندگی بر حركت اسپرم اعمال می كند.
 مس به عنوان عنصری كه سميت زيادی بر اسپرم ايجاد می كند در گروه‌های نابارور بيشتر از گروه‌های بارور گزارش شده است.

التهاب بدن مردان 

 محققین يک ذره غيرمعمولی را با نام عامل بازدارنده ماکروفاژ( MIF ) ، در نمونه‌های بدست آمده از اسپرم مردان عقيم تشخيص داده اند.
 التهاب هنگامی به وجود می آيد که بدن در معرض عفونت‌هايی مانند عفونت خون، اختلالات مربوط به ايمنی بدن و بيماری های مزمن همچون ديابت و بيماری قلبی قرار گيرد. اين عامل تحت اين شرايط ظاهر شده و با بعضی از ضايعه‌های بافتی در ارتباط می باشد.
محققان پس از بررسی به اين نتيجه رسيدند که در مردانی با مشکل باروری، سطح MIF در آنها خيلی بالا و يا خيلی پايين است. سطوح مناسب و مطلوبMIF به بالغ شدن اسپرم‌ها کمک می کند. هنگامی که متخصصان اين عامل را به ظرف‌های حاوی اسپرم سالم اضافه کردند تعداد و ميزان حرکت اسپرم‌ها کاهش يافت.

فقدان مجراهای وازدفران

 باعث ناباروری انسدادی در مردان می شود و بروز آن به شكل نقص فقدان دوطرفه مجرای وازدفران (مجرای عبور اسپرم) يا فقدان يك طرفه مجرای وازودفران در ايران از شيوع بالايی برخوردار است.

دیابت

 ابتلا به ديابت باعث تخريب ۶۰ درصدی DNA مردان می شود كه منجر به ناباروری آنها خواهد‌شد. بر اساس تحقیقات با افزايش قند خون و اضافه وزن ميزان تخريب DNA آنها بيشتر می شود. در یک تحقیق ۵۶ مرد ۳۰ ساله كه ۲۷ درصد آنها مبتلا به ديابت بودند، مورد بررسی قرار گرفتند. ميزان تخريب DNA در مردان ديابتی ۵۲ درصد گزارش شده، در حالی كه اين آمار در مردان سالم تنها ۳۲ درصد بوده است.

علل نازایی مردانه چگونه قابل تشخیص می باشد؟

 علاوه بر اخذ شرح حال کامل از فرد و خانواده و انجام معاینات کامل جهت تشخیص علت نازایی در مرد، باید آزمایشات خاصی را نیز انجام داد که شامل :

 - آزمایش منی چند گانه: حداقل دو نمونه در دو نوبت مختلف زمانی مختلف باید گرفته شود و از لحاظ فاکتورهای گوناگون مورد بررسی قرار گیرد که این نوع فاکتورها شامل حجم منی، قوام، تعداد اسپرم ها و شکل و حرکت آنها می باشد

 - سونوگرافی: جهت تعیین واریکوسل و سایر عوارض ساختمانی بیضه

 - سایر آزمایش ها: از این آزمایشات جهت تعیین علت اختلالات اسپرم ها یا بیماری های سیستم تناسلی مردانه استفاده می شود

درمان نازایی مردان

 انتخاب روش درمانی توسط پزشک بر اساس سن بیمار، سلامت عمومی و سابقه پزشکی وی ، وسعت بیماری ، قابلیت تحمل فرد در برابر داروها، روشهای درمانی و جراحی مختلف ، نحوه انتظار از دوره بیماری و ارجحیت خود بیمار بستگی دارد.

 در حال حاضر روشهای درمانی بسیار زیادی وجود دارد که می توان به روشهای آزمایشگاهی و استفاده از داروهای خاص و روشهای جراحی مخصوص جهت بر طرف نمودن بیماری زمینه ای اشاره کرد.

نابجا بودن سوراخ خارجي مجرا ( هيپوسپادياس )

به طور کلی زمانی که آلت تناسلی جنین شکل می گیرد، مجاری ادراری نیز از مثانه تا سر آلت پسر امتداد می یابند اما در هیپوسپادیاس، مجاری ادراری آن طور که باید توسعه نمی یابند وحتی ممکن است در میانه مجاری تمام شوند و فرد بیمار مجبور به دفع ادرار از زیر آلت تناسلی باشد. در این گونه موارد، محل خارج شدن ادرار حتی در کنار مقعد یا کیسه ی بیضه هم مشاهده شده است.
این عارضه ممکن است در سال اول تولد کودک شما بهبود یابد، اما در بسیاری موارد، به مشکلاتی در مجاری ادراری شان منجر می شود و آنها پیامدهایی در زمینه ی باروری و مسائل جنسی شان خواهند داشت.

بنابر این در نوزادان مذکر یک ناهنجاری مادرزادی در مجرای ادرار وجود دارد که به آن هیپوسپادیازیس گفته می شودو غالبا با تکامل ناقص foreskin و انحنای غیر طبیعی آلت همراه است.
در بیشتر موارد این اختلال به شکل خفیف و به صورت یک عارضه ی منفرد دیده می شود ولی به اشکال شدید و همراه با نواقص و سندرمهای مختلف نیز می تواند بروز نماید.
این اختلال در هفته های بین 9تا12 جنینی و در نتیجه ی اتصال ناکامل مجرای ادرار است.
در درمان این بیماری میزان موفقیت ترمیم مجرای ادرار با کمک جراحی بالا است اما به دلیل شیوع بالای این ناهنجاری و نیاز به جراحی بر سیستم بهداشتی هزینه های مالی فراوانی تحمیل می گردد.
شیوع هیپوسپادیازیس در حدود0.3 تا 0.7 در میان نوزادان ترم پسر بوده و در اغلب موارد جهت اصلاح مسیر جریان ادرار به درمان های جراحی نیاز دارد.
خانم هایی مانند آرایشگرها، کارگران کارخانه ها، متخصصان زیبایی و یا محققانی که در این زمینه ها کار می کنند که مرتبا با مواد شیمیایی و اسپری های آرایشی مو در تماس هستند بیشتر در معرض بوجود آمدن چنین اختلالی در نوزادان خود هستند.
اما نکته این است که خطر ابتلا به این بیماری را فولیک اسید می تواند تا 36 درصد کاهش دهد بنابر این اگر قبلا شما هم از این اسپری های آرایشی استفاده می کردید، پس از مشاوره با پزشک تان باید فولیک اسید مصرف کنید و از استفاده ی مجدد از اسپری های مو خودداری کنید.

تاثیر اسپری ساده ی مو روی جنین

کلا این اسپری ها حاوی موادی هستند که روی عملکرد نرمال سیستم ترشحات هورمونی تاثیر می گذارند و مستقیما عملکرد آلت تناسلی را تحت تاثیر قرار می دهند. طی تحقیقات انجام شده مشخص شد درصد بالایی از مادرانی که در سه ماهه ی اول بارداری شان از اسپری های مو استفاده می کردند پسرانشان به این عارضه دچار شده اند. در هر حال، در مادرانی که از این محصولات آرایشی استفاده نمی کردند این ریسک بسیار پایین بوده است.
هر چند که این شرایط زندگی آدم ها را تهدید نمی کند، اما پزشکان عقیده دارند که انجام هر گونه عمل جراحی روی پسران کوچک به خود بیمار و والدینش ضربه ای وارد خواهد کرد. پس بهتر است قبل از ابتلا به این عارضه به فکر پیشگیری کردن از آن باشیم.

درمان

درمان در هیپوسپادیاس شامل عمل جراحی می باشد که به صورت زیر است:
معمولا این گونه عمل ها بین یک تا چهار ساعت طول می کشد، البته این زمان بستگی به میزان بیماری شخص دارد در مواردی که بیماری خفیف است در طول عمل جراحی تنها کاری که باید انجام شود این است که پزشکان یک مجرای جدید در نوک آلت تناسلی ایجاد کنند و سوراخ قبلی را نیز ببندند.
پزشکان در بیشتر موارد،‌ درآلت تناسلی بیمار یک لوله می گذارند تا به این ترتیب ادرار را از کیسه مثانه خارج کرده و به سمت سوراخ ایجاد شده برای دفع ادرار ببرند و سپس بعد از عمل جراحی آلت تناسلی را ، با نواری پانسمان کرده و در بازوی کودک یک IV قرار می دهند و در نهایت کودک تحت نظر قرار می گیرد و IV را پس از مدتی از بازوی کودک بیرون می آورند و قبل از مرخص شدن از بیمارستان باید حداقل یک بار کودک ادرار کند اما چنانچه در حین ادرار کردن کودک شما درد داشت و گریه می کرد نگران نشوید چرا که این درد تنها دو روز طول میکشد و بعد از آن کودک بدون هیچ گونه درد و زحمتی ادرار خواهد کرد.

عوامل موثر در بروز هیپوسپادیازیس:
دلیل بروز این ناهنجاری در بیشتر موارد نامشخص است اما موارد زیر در بروز هیپوسپادیازیس موثر است:
*فاکتورهای محیطی
*افزایش سن مادر
*چاقی مادر
*فاکتورهای ژنتیکی
*فاکتورهای اندوکرینی
*زندگی در روستا
*اکلامپسی
*سزارین
*تعداد بارداری های زیاد
*محدودیت رشد داخل رحمی
*فشار خون بالا
*دیابت بارداری
*خونریزی در دوره حاملگی
*هپاتیت ب
*فتق اینگوئینال
*استفاده از اسپرم کش ها
*ناهنجاری جفت و اختلال هورمونی
*تماس مادر با دی اتیل استیل بسترول
*کاهش وزن زمان تولد
*وضعیت اجتماعی اقتصادی پایین تر
*شغل والدین
*استفاده از داروهای ضد صرع ،کوتریموکسازول و آنتاگویست های اسیدفولیک
* استعمال سیگار توسط والدین
*مصرف سفالوسپورین ها
*مصرف نالیدیکسیک اسید
*مصرف کلسیم بلوکر
*مصرف آمپی سیلین
*مصرف داروهای ضد تهوع و کدئین
*شیمی درمانی و رادیوتراپی
*رژیم غذایی مادر به طوری که زنان گیاهخوار که کمتر از گوشت و ماهی استفاده می کنند به نسبت بالاتری در معرض خطر ابتلا به بروز هیپوسپادیازیس و کریپتورکیدیسم درجنینشان قرار دارند.
همچنین زنان بارداری که سابقه ی مصرف بالای غذاهای گیاهی سرشار از فیتواستروژنها مانند پروتوئینهای سویا را در دوره بارداری دارند در معرض خطر بیشتری در جنینشان برای بروز هیپوسپادیازیس و کریپتورکیدیسم قرار دارند
بنابراین به نظر می رسد یک رژیم غذایی مناسب که حاوی مقادیر کافی از پروتئین های حیوانی در دوره ی بارداری باشد و نیز خودداری کردن از مصرف فراورده های سویا در کاهش خطر بروز هیپوسپادیازیس و کریپتورکیدیسم موثر می باشد.