برای استفاده بهتر از مطالب سایت، به آدرس زیر مراجعه نمایید :

                                www.drsmh.ir

آزمایش های ادراری (2)

4. وزن مخصوص ادرار: محدوده نرمال آن 1/003 تا 1/030 است. موارد افزایش کاذب وزن مخصوص ادرار عبارتند از: گلوکوزوری (وجود گلوکز در ادرار) / پروتئینوری / تزریق مواد حاجب وریدی مثلا به دلیل آزمایش IVP / استفاده از مانیتول و افزایش حجم دهنده های پلاسما

در مواردی که وزن مخصوص ادرار پایین باشد (ادرار رقیق)، ممکن است تست حاملگی که با کمک ادرار انجام می گیرد (gravindex) منفی کاذب شود، در نتیجه جهت اطمینان از نتیجه آزمایش، بتا HCG خون انجام می دهیم. در مواردی که وزن مخصوص ادرار بالا باشد (ادرار غلیظ)، ممکن است پروتئینوری بطور کاذب داشته باشیم.

 

5. گلوکوزوری: به وجود گلوکز در ادرار گفته می شود که به طور نرمال تا زمانی که قند خون بالاتر از 180 نشود، گلوکز در ادرار ترشح نمی شود چون تا این میزان را کلیه سالم بازجذب می کند. اگر میزان گلوکز سرم کمتر از 180 باشد ولی در ادرار گلوکز ببینیم، به علت تخریب توبول ها در نتیجه دیابت و ایجاد نفروپاتی است.

علل گلوکوزوری کاذب: مصرف مقادیر بالای آسپرین، ویتامین C و داروهای دسته سفالوسپورین ها.

 

6. روش تشخیص گلبول سفید خون و باکتری در ادرار: بهترین روش تشخیص عفونت، کشت ادرار است. دو تست نیتریت و لوکوسیت استراز در آزمایش dipstick به کار می رود. حساسیت هر کدام از روش های بالا به صورت جداگانه 40 تا 60 درصد است و حساسیت این دو روش با هم بیش از 90 درصد می باشد.

علل منفی کاذب تست نیتریت: رژیم غذایی فرد فاقد نیترات باشد / مصرف ویتامین C توسط بیمار / باکتری مولد عفونت فاقد نیترات ردوکتاز باشد. تست نیتریت مثبت نشان دهنده وجود بیش از 100 هزار باکتری در هر میلی لیتر ادرار است.

تست لکوسیت استراز یکی از نشانه های وجود پیوری است و حتی پس از تخریب لکوسیت ها (گلبول های سفید) نیز باقی می ماند. علی رغم اینکه این تست نشانه خوبی برای پیوری است ولی ضرورتا دلیل وجود باکتریوری نیست. موارد منفی کاذب تست لکوسیت استراز: گلبول سفید خون بین 5 تا 10 عدد در آقایان / گلوکوزوری / مصرف برخی داروها مثل ریفامپین، نیتروفورانتوئین، فنازوپیریدین و ویتامین C 

 

تعریف پیوری: در آقایان ... گلبول سفید خون بیش از 5 تا 8 عدد در هر بزرگنمایی میکروپ / در خانم ها ... گلبول سفید خون بیش از 10 عدد در هر بزرگنمایی میکروسکوپ

پیوری استریل: به وجود گلبول سفید خون بدون وجود باکتری در ادرار گویند که در موارد زیر دیده می شود: سل، سنگ دستگاه ادراری، جسم خارجی یا استنت حالب. پس اگر بیماری پیوری استریل داشت، اولین اقدام عکس برداری از دستگاه ادراری جهت رد کردن سنگ و جسم خارجی است که اگر نرمال بود، قدم بعدی رد کردن بیماری سل می باشد.

آزمایش های ادراری (1)

     1.روش جمع آوری ادرار: بهترین روش جمع آوری ادرار در افراد بالغ، ادرار mid stream است که 10 تا 15 سی سی ابتدای ادرار دور ریخته می شود و 15 تا 20 سی سی میانی جمع آوری می شود. بهتر است که نمونه ادرار در کمتر از یک ساعت مورد آزمایش قرار گیرد. در نوزادان و کودکان بهترین روش جمع آوری ادرار، آسپیراسیون سوپراپوبیک است که یک انگشت بالای سمفیز پوبیس به صورت عمودی از طریق سرنگ یا آنژیوکت آسپیره می شود.

برای جمع آوری ادرار در نوزاد پسر، سونداژ ممنوع است. چون احتمال تنگی مجرا بعد از حتی یکبار سونداژ بسیار زیاد است. در نوزادان دختر می توان سونداژ هم کرد ولی آسپیراسیون ارجح است. اگر امکان گذاشتن سوند نلاتون (روش ارجح) نبود، از کیسه های ادراری برای جمع آوری ادرار استفاده می شود که به دلیل ایجاد آلودگی زیاد، خیلی ارزشمند نیست؛ در واقع منفی بودن نمونه ادرار از نظر عفونت با کیسه های ادراری ارزش دارد ولی مثبت بودن آن بی ارزش است. در نتیجه مثبت بودن باید با روش سوپرا پوبیک تایید شود بویژه در نوزادان دختر که احتمال مثبت شدن کاذب نمونه ادراری از طریق کیسه های ادراری بیشتر است.

در خانم های با عفونت های مکرر و شک به آلودگی، بهترین روش جمع آوری از طریق سوند نلاتون است.

 

2  2. آزمایش ماکروسکوپی ادرار: اگر ادرار به رنگ قرمز باشد، موارد زیر می تواند از علل آن باشد: هماچوری (وجود خون در ادرار) / وجود میوگلوبین و هموگلوبین در ادرار / برخی داروها / مصرف چغندر

اگر ادرار قهوه ای رنگ باشد، موارد زیر می تواند از علل آن باشد: داروهای مترونیدازول و نیتروفورانتوئین

اگر ادرار نارنجی رنگ باشد، موارد زیر می تواند از علل آن باشد: داروهای ریفامپین و فنازوپیریدین

اگر فردی با شکایت تغییر رنگ قرمز ادرار مراجعه کند و در حال مصرف یکی از داروهای فوق باشد، اقدام بعدی آزمایش ادرار با U/A یا dipstick جهت رد کردن هماچوری است که اگر U/A نرمال بود، این تغییر رنگ را به حساب دارو می گذاریم.

 

    3. پروتئین در ادرار: بهترین روش ارزیابی پروتئین ادرار، اندازه گیری پروتئین ادرار 24ساعته است، چون dipstick موارد منفی و مثبت کاذب زیادی دارد و فقط قادر به شناسایی آلبومین است و به پروتئین های بنس جونز (ایمونوگلوبولین ها) حساس نمی باشد. پروتئین ادرار نرمال کمتر از 150 میلی گرم در 24ساعت است و بیشتر از این میزان غیرطبیعی است.

موارد مثبت کاذب پروتئین در ادرار: ادرار غلیظ / پیوری (وجود گلبول سفید خون در ادرار) / وجود ترشحات واژینال شامل سلول های اپیتلیال زیاد / هماچوری در صورتی که گلبول های قرمز خون لیز شوند / تب طولانی مدت / ورزش و فعالیت بدنی زیاد یا ایستادن طولانی. (دو مورد آخر ایجاد پروتئینوری گذرا می کنند)

وجود سلول های اپیتلیال زیاد در ادرار، تشخیص های زیر را مطرح می کند: آلودگی با ترشحات واژینال / تومورهای دستگاه  ادراری / پروتئینوری گذرا که به صورت کاذب مثبت است.

معاینه سیستم ادراری (2)

5. معاینه پروستات: طول و پهنای پروستات به طور متوسط 4 سانتی متر است. قوام طبیعی پروستات در معاینه رکتال مثل ناحیه تنار منقبض شده شست دست است و اگر از آن سفت تر یا غیر طبیعی یا غیر قرینه باشد، تشخیص ها به ترتیب عبارتند از: تومور پروستات (اولین تشخیص در افراد بالای 50 سال) / عفونت های مزمن پروستات (اولین تشخیص در افراد جوان) / سنگ / سل / شیستوزوما.

افتراق ندول التهابی و تومور در لمس پروستات: التهاب و ندول عفونی از سطح پروستات برجسته ترند و سفتی آن ها از مرکز به اطراف به تدریج برطرف می شود. ولی در سرطان پروستات، ضایعه برجسته نیست بلکه بسیار سفت است و لبه ی کاملا شارپی دارد که قوام سفت تومور به طور ناگهانی در آنجا از بین می رود.

موارد منع ماساژ پروستات: التهاب حاد پروستات / علائم انسدادس شدید / ترشح حاد مجرا / سرطان پروستات واضح

خصوصیات ترشح پروستات: گلبول های سفید خون بیش از 5 عدد در هر بزرگنمایی میکروسکوپ نباید دیده شود / معمولا نباید گلبول های قرمز خون بیش از 3 عدد دیده شود / وجود اسپرم نشانه ی آسیب نیست

 

6. معاینه سمینال وزیکول: سمینال وزیکول نرمال قابل لمس نیست اما سمینال وزیکول متسع در قاعده مثانه و بالای پروستات قابل لمس است.

علل سمینال وزیکول سفت در سن بالای 50 سال به ترتیب عبارتند از: تومور ثانویه پروستات / سل / شیستوزوما . در سن زیر 50 سال که تومور پروستات ناشایع است، ابتدا سل و شیستوزوما مطرح است.

در مواردی که کیست یا آژنزی یک طرفه ی سمینال وزیکول وجود دارد، حتما باید کلیه همان طرف از نظر آژنزی یا کلیه مولتی کیستیک بررسی شود. سونوگرافی ترانس رکتال یک روش ارزیابی مناسب در تشخیص انواع آسیب ها و ناهنجاری های سمینال وزیکول است.

 

7. معاینه غدد لنفاوی: تخلیه لنفاوی ارگان های لگنی مثل مثانه، پروستات، سمینال وزیکول و رکتوم به غدد لنفاوی لگن است. از طرف دیگر تخلیه لنفاوی کیسه بیضه (اسکروتوم)، مجرای ادراری در خانم ها و آقایان و همچنین آلت تناسلی مرد به غدد لنفاوی ناحیه کشاله ران (اینگوئینال) است. تخلیه اولیه تومور بیضه هم به غدد لنفاوی ناحیه رتروپریتوئن است.

در تومور بیضه درگیری اولیه غدد لنفاوی اینگوئینال نداریم اما در مواردی در تومور بیضه این درگیری لنفاوی مشاهده می شود شامل: در هر گونه اعمال جراحی قبلی روی اسکروتوم یا اینگوئینال / تومور بیضه بسیار بزرگ و شدید.

تمام تومورهای بیضه تخلیه لنفاوی دارند بجز کوریوکارسینوما که درناژ خونی دارد.  در کوریوکارسینوما امکان دارد سی تی اسکن شکم ولگن نرمال باشد و درگیری لنفاوی دیده نشود ولی در رادیوگرافی قفسه سینه ندول های منتشر تومورال دیده شود.

معاینه سیستم ادراری (1)

1. معاینه کلیه ها: معمولا کلیه ها در معاینه لمس نمی شوند. لمس در مردان نسبت به زنان سخت تر است. گاهی در خانم های لاغر پل تحتانی کلیه راست قابل لمس می باشد. در باقی موارد اگر لمس شود، اکثرا غیر نرمال است.

تشخیص افتراقی های کلیه بزرگ قابل لمس شامل تومور، کلیه پلی کیستیک، هیپرتروفی جبرانی و هیدرونفروز می باشد.

شایعترین علت توده های شکمی در کودکان، هیدرونفروز ناشی از UPJO (انسداد محل اتصال حالب به لگنچه) است. اما شایعترین علت توده های قابل لمس کلیوی در کودکان، تومور ویلمز و در شیرخواران زیر یک سال مزوبلاستیک نفروما است.

2. معاینه مثانه: اگر حداقل 150 سی سی ادرار داخل مثانه باشد، مثانه قابل لمس می شود. لمس مثانه در کودکان راحت تر است چون به طور نرمال مثانه در اطفال بالای سمفیز پوبیس است.

3. معاینه بیضه:اگر بیضه در کیسه بیضه (اسکروتوم) موجود نباشد، دو علت مهم دارد که یکی کریپتورکیدیسم (UDT) و دیگری بیضه های retractile است.

در بیضه retractile سایز نهایی بیضه نرمال است و تا زمان بلوغ در محل طبیعی خود قرار می گیرد. در معاینه، نیمه ی اسکروتوم مبتلا تکامل پیدا کرده و کوچک شده نیست. در شرح حال، والدین کودک ذکر می کنند که وقتی کودک در مکان گرم قرار می گیرد بیضه سر جای خود می آید ولی در مکان های سرد یا بیقراری کودک، بیضه به سمت بالا می رود. در بیضه retractile بر عکس کریپتورکیدیسم، شخص مستعد تومور یا ناباروری نمی باشد و درمان آن پیگیری است.

در کریپتورکیدیسم، نیمه اسکروتوم مبتلاتکامل پیدا نکرده و کودک در هر مکانی چه سرد و چه گرم و در هر حالتی چه آرام و چه بیقرار، بیضه سر جای خود قرار نمی گیرد. درمان آن جراحی ارکیوپکسی است. بهترین زمان ارکیوپکسی 6 تا 12 ماهگی است. این عمل احتمال تومورال شدن بیضه را در کریپتورکیدیسم کم نمی کند ولی احتمال ناباروری را کاهش می دهد. اگر بیضه تا 4 سالگی در محل خود فیکس نشود، ساخته شدن اسپرم در آن بیضه هیچ گاه صورت نخواهد گرفت، چون به جای لوله های سازنده اسپرم، کلاژن رسوب کرده است.در کریپتورکیدیسم هر چقدر بیضه بالاتر باشد (یعنی بیضه های شکمی نسبت به اینگوئینال)، احتمال نازایی و کانسر بیشتر است. در بیضه های شکمی نسبت به اینگوئینال، 10 برابر بیشتر احتمال تومورال شدن دارند. ارکیوپکسی پس از 4 سالگی فقط به این دلیل انجام می شود که قابل معاینه باشد و اگر تومورال شد، تشخیص داده شود و خارج گردد.

توده بیضه ... لمس هر توده ای بویژه سفت در بیضه، بویژه در آقایان جوان 20 تا 40 ساله و بخصوص اگر بدون درد باشد، تومور بیضه است مگر خلافش ثابت شود.  تشخیص افتراقی توده بیضه هیدروسل نیز می باشد.

بهترین روش تشخیص رادیولوژیک انواع پاتولوژی های بیضه، سونوگرافی است. اگر در سونوگرافی، بیضه سالم و مایع بین لایه های جداری و احشایی تونیکا واژینالیس گزارش شود، تشخیص هیدروسل است. ولی اگر گزارش شود که ساختمان بیضه از بین رفته است و داخل آن خونریزی و نکروز و کلسیفیکاسیون است، چه به همراه هیدروسل باشد و چه نباشد، تشخیص تومور بیضه است.

4.معاینه اپیدیدیم: اگر اپیدیدیم در معاینه سفت و دردناک باشد، معمولا به دلیل عفونت است. تومور اولیه اپیدیدیم بسیار نادر است. تومورهای اپیدیدیم ثانویه به تومور بیضه می باشند. سفتی بدون درد و مزمن اپیدیدیم دو دلیل دارد: سل و شیستوزوما. در اپیدیدیمیت حاد، بیضه و اپیدیدیم را با لمس نمی توان از هم جدا کرد و علاوه بر آن ها اسکروتوم نیز بسیار دردناک و اریتماتو است.

علائم ادراری (3)

5. pneumaturia (هوا در ادرار): شایعترین علت آن فیستول ادراری-گوارشی است مثل کولون به مثانه، کولون به حالب، کولون به مجرا. بیشترین علت وجود هوا در ادرار سرطان ها و نادرترین علت آن، عفونت ها هستند.

6. hematuria (ادرار خونی): دو نوع هماچوری وجود دارد: نفرولوژیک و ارولوژیک. برای افتراق دو نوع فوق از بررسی ادراری (U/A) و بررسی لام ادرار استفاده می شود که در نوع نفرولوژیک WBC cast، dysmorphic RBC، پروتئینوری (وجود پروتئین در ادرار) و یا گلوکوزوری ( وجود نوعی قند در ادرار) خواهیم داشت.

تعریف هماچوری میکروسکوپیک: وجود بیش از 3 عدد سلول خونی قرمز در بالغین و بیش از 5 عدد در اطفال (تا 12 سال) در U/A را هماچوری گویند.

شدت هماچوری با شدت آسیب ارتباط ندارد. مثلا ممکن است فردی با هماچوری میکروسکوپی تومور کلیه و فردی با هماچوری گراس (دیدن خون با چشم غیر مسلح در ادرار) و دفع لخته، فقط سیستیت داشته باشد. اگر فردی سابقه یکبار هماچوری داشته باشد، حتما باید بررسی کامل شود بویژه در افراد بالای 50 سال، چون تومورهای دستگاه ادراری در آن ها شایعتر است.

شایع ترین علت هماچوری در افراد 20 تا 40 سال سنگ و عفونت و در اطفال عفونت دستگاه ادرری می باشد. در صورت وجود عفونت در بررسی ادرار در بالغین، پس از یک هفته درمان مجددا U/A تکرار می شود که اگر باز هم تعداد سلول های خونی قرمز بیش از 3 عدد بود، قدم بعدی روشی به اسم IVP است.

در کودکان اگر کشت مثبت بود (اثبات شدن عفونت)، پس از درمان قدم بعدی به جای IVP، سونوگرافی و VCUG برای رد کردن ریقلاکس است.

در افراد بالای 50 سال، شایعترین علت هماچوری تومورهای دستگاه ادراری می باشند (تومورهای مثانه و کلیه و در درجه بعد تومورهای حالب و مجرا).

در افراد بالای 50 سال دلیل هماچوری گراس و دفع لخته، تومور  مثانه است مگر اینکه خلافش ثابت شود.


... در بررسی IVP ...

اگر نرمال باشد ... یعنی دو کلیه همزمان ترشح کنند و هیچ نقص پر شدگی در سیستم پیلو کالیس نباشد و شکل کالیس ها مقعر باشد و تقریبا همزمان هم کلیه ها تخلیه کنند، اقدام بعدی سیستوسکوپی است که با آن داخل مجرا و مثانه را می بینیم: اگر تومور وجود داشت، تومور را درمان می کنیم / اگر نرمال بود، اقدام بعدی سونوگرافی یا سی تی اسکن کلیه جهت رد توده های کلیه است.

اگر توده ای بین کالیس ها و کوچکتر از 2 سانت باشد، معمولا ساختمان کالیس ها را به هم نمی زند و IVP نرمال گزارش می شود. به همین جهت باید سونو یا سی تی کلیه انجام داد ولی چون شیوع تومور مثانه از تومور کلیه بیشتر است، بعد از IVP، اول سیستوسکوپی و سپس سونو یا سی تی کلیه انجام می شود. 

اگر نرمال نباشد ... درمان مشکل مربوطه انجام می شود.

 ... اگر IVP سنگ نشان داد، سنگ را درمان می کنیم.

 ... اگر در IVP شکل کالیس ها به هم خورده است، اقدام بعدی سونو یا سی تی کلیه است.

 ... اگر در IVP نقص پر شدگی مشاهده شد، اقدام بعدی سی تی شکم و لگن است.


6. انزال خونی یا hematospermia: هماتواسپرمی یعنی خون در مایع منی که در 90 درصد موارد پاتولوژیک نیست. شایعترین علت هماتواسپرمی عفونت های پروستات و وزیکول سمینال و در درجه بعد تومورهای وزیکول سمینال، بیضه و پروستات است. یکی دیگر از علل هماتواسپرمی، هایپرپلازی سلول های دیواره وزیکول سمینال است.

هماتواسپرمی معمولا یکبار ایجاد شده و نیاز به بررسی ندارد و خود به خود بهبود می یابد. در هماتو اسپرمی مکرر (بیش از 2 تا 3 بار) نیلز به بررسی وجود دارد ه شامل PSA، U/A، U/C، سیتولوژی ادرار، معاینه رکتال و بیضه ها می باشد.

7. chyluria: به صورت ادرار شیری رنگ توصیف می شود. علت آن فیستول ادراری-لنفاتیک است که اغلب ناشی از انسداد لنفاتیک های کلیوی بر اثر بیماری فیلاریازیس، آسیب، سل و تومورهای ناحیه رتروپریتوئن است.
  

علائم ادراری (2)

4. enuresis (بی اختیاری شبانه): خیس کردن در شب بصورت نا آگاهانه است که در 2 تا 3 سال اول زندگی فیزیولوژیک و طبیعی است. کودکان ابتدا کنترل ادرار کردن در روز را یاد می گیرند و سپس کنترل ادرار شبانه را به دست می آورند. در حال حاضر تعریف شب ادراری به وجود ادرار شبانه ی بی اختیار بعد از 3 سالگی محدود شده است.

2 نوع بی اختیاری شبانه وجود دارد:

الف) اولیه:  شایع ترین علت آن تاخیر در تکامل عصبی عضلانی مثانه است که فیزیولوژیک بوده و با افزایش سن بهبود می یابد.

ب) ثانویه: در زمینه بیماری دیگری روی می دهد و برای درمان باید علت زمینه ای مثل PUV (دریچه مجرای خلفی) از بین برود.


علائمی که باعث شک به بی اختیاری شبانه ثانویه یا پاتولوژیک بیماری می شود:

تداوم علائم درروز / همراه بودن با ناهنجاری های دستگاه ادراری مثل PUV / عفونت دستگاه ادراری / اختلال در معاینه مثلا هیپوتون بودن یا شل بودن عضلات / قطر ادراری کم یا نیروی ادراری پایین / گریه کردن هنگام ادرار کردن

اگر هیچ کدام از موارد فوق نبود و معاینات و آزمایشات نرمال بود، پاتولوژیک نبوده و بی اختیاری شبانه از نوع اولیه می باشد.


ارزیابی بی اختیاری شبانه:
بعد از شرح حال و معاینه دقیق، قد اول بررسی ادراری (U/A) می باشد. اگر نرمال باشد، قدم بعدی سونوگرافی است ( برای رد کردن ناهنجاری). اما اگر U/A غیر نرمال باشد، ابتدا عفونت را درمان می کنیم و سپس ارزیابی ریفلاکس را انجام می دهیم (سونوگرافی و VCUG).


درمان بی اختیاری شبانه:
درمان در نوع ثانویه رفع اختلال زمینه ای است . اما در نوع اولیه درمان از 4 سالگی شروع می شود. با افزایش سن احتمال بهبودی خود به خود بیشتر می شود. درمان به منظور رفع مشکلات روحی و خواب آلودگی بدلیل بیدار شدن در شب قبل انجام می شود و گرنه بی اختیاری شبانه اولیه هیچ گونه مشکل ارولوژیک برای کودک ایجاد نمی کند. اگر شب ادراری پس از 5 تا 6 سالگی ادامه یابد نیاز به ارزیابی ارولوژیک دارد.


روش های درمان:

1. رفتار درمانی (بهترین درمان): در این روش از آژیر خطر استفاده می شود. این روش در صورت بهبودی عود ندارد ولی در روش های دارویی احتمال عود وجود دارد.

2. دارو درمانی:

 a) ایمی پرامین ... شب ها مصرف می شود و از موثرترین داروهاست.

b) وازوپرسین: دو فرم اسپری بینی و قرص دارد. همراه مصرف این دارو نباید زیاد مایعات مصرف شود، چون خود دارو باعث هیپوناترمی (کاهش سدیم) می شود و در استفاده مایعات این وضع شدیدتر می شود. در کودکانی که سابقه تب و تشنج دارند این دارو بیشتر از افراد نرمال باعث تشنج می شود. بیشترین احتمال عود در وازوپرسین و سپس ایمی پرامین وجود دارد ، به همین دلیل داروی انتخابی ایمی پرامین است.

c) فنی توئین: در کودکان دارای سابقه تشج، نوار مغزی غیر نرمال و یا هر گونه مشکل مغزی، از این دارو استفاده می شود.

علائم ادراری (1)

اولین حس ادرار کردن در حجم 150 سی سی در مثانه ایجاد می شود که معمولا فرد به آن توجه نمی کند و سرکوب می شود. ظرفیت نرمال مثانه حدود 400 سی سی است ولی می تواند تا 2 لیتر ادرار را هم در خود جای دهد.
علائم ادراری شامل 2 گروه انسدادی و تحریکی می باشند. ههر عاملی که باعث انسداد در مجرا شود (مثل سنگ، تومور، تنگی و بزرگی خوش خیم پروستات) می تواند ایجاد علائم انسدادی و تحریکی کند. هر عاملی که باعث عفونت در مثانه و مجرا شود (مثل سیستیت و اورتریت) می تواند ایجاد علائم تحریکی و کمتر انسدادی کند.

علائم انسداد خروجی مثانه
1. hesitancy: ادرار با تاخیر شروع می شود که بر اساس میزان انسداد مدت این تاخیر هم بیشتر می شود که بزرگی خوش خیم پروستات شایعترین علت است.

2. terminal dribbling: قطره قطره ادرار کردن در انتهای ادرار که از آزار دهنده ترین علائم انسدادی است.

3. intermitency: قطع و وصل شدن ادرار

4. کاهش قطر و نیروی ادراری

5. احساس ادرار باقیمانده در مثانه

6. قطع ناگهانی جریان ادرار: قویا به نفع سنگ مثانه است.

در حالت طبیعی در صورتی که مثانه کاملا پر باشد، حداکثر جریان ادرار در آقاین بیش از 20 سی سی در هر ثانیه است و اگر کمتر از 13 شود، یعنی انسداد شدید است. جریان ادرار در خانم ها از آقایان بیشتر است (25 تا 30 سی سی در هر ثانیه). اگر میزان حداکثر جریان ادراری کاهش یابد، یا به علت انسداد است یا ناشی از کاهش قدرت انقباضی مثانه می باشد.


علائم تحریکی ادراری
1. frequency یا تکرر ادرار: به دفعات ادرار کردن بیش از 8 بار در 24 ساعت گویند. شایعترین علت آن در روز بدون ناکچوری ( بیدار شدن از خواب برای ادرار کردن به دفعات)، اضطراب است. اگر frequency ناشی از علل انسدادی باشد، با ناکچوری همراه است. هر عاملی که باعث تحریک مخاط مجرا یا مثانه شود باعث تکرر ادرار و سوزش ادرار می شود مثل سنگ ها، تومورها و عفونت های مثانه و مجرا. بیماری هایی که باعث فیبروز مثانه می شوند مثل توبرکلوز، سیستیت رادیاسیون، شیستوزومیاز و سیستیت بینابینی نیز با تکرر ادرار همراه است. نکته قابل توجه این که ادرار اسیدی و یا قلیایی نیز باعث تکرر ادرار می شود.

2. dysuria یا سوزش ادرار: هر عاملی که مثانه، پروستات و مجرا را تحریک کند می تواند باعث سوزش ادرار شود مثل سیستیت، تومورهای مثانه و مجرا.

3. nocturia: فرد آگاهانه جهت ادرار کردن از خواب بیدار می شود و از نظر تعداد توصیف مشخصی ندارد. در بیماران بزرگی خوش خیم پروستات (BPH) شایع است. هر عاملی که انسداد در مسیر ادراری بدهد می تواند ناکچوری بدهد چون حجم باقیمانده مثانه بالا می رود و هر چه شدت انسداد بیشتر شود شدت ناکچوری بیشتر می شود. در فرد جوان ناکچوری وجود ندارد ولی در فرد مسن تا 1 تا 2 بار زیاد مهم نیستولی بیشتر از ان می تواند خطرناک باشد. مهمتر از تعداد دفعات ناکچوری، کیفیت خواب بیمار است و برای تصمیم گیری به جراحی به آن توجه می کنیم.

علت ناکچوری بدون علائم انسدادی:

a) هر چیزی که مایع فضای سوم را زیاد می کند و ادم بدهد مانند سیروز کبدی و نارسایی احتقانی قلب.

b) نوشیدن زیاد مایعات قبل از خواب یا نوشابه های الکلی و قهوه

علایم بیماری های دستگاه ادراری

تب

هر پروسه عفونی حاد شدید در دستگاه ادراری می تواند تب ایجاد کند مثل پیلونفریت حاد و پروستاتیت حاد. یکسری از بیماری های درگیر کننده دستگاه ادراری هم داریم که معمولا تب ایجاد نمی کنند مانند پیلونفریت مزمن، سیستیت حاد و تومورهای کلیه و مثانه.

دردهای موضعی و ارجاعی

دردهای کلیه و حالب بیشتر دردهای ارجاعی هستند. درد حالب فوقانی معمولا در آقایان به طرف بیضه و در زنان به لابیاهای کوچک و مجرا کشیده می شود. درد حالب میانی در سمت راست به نقطه مک برنی (محل معمول درد آپاندیسیت) انتشار می یابد  و نمای آپاندیسیت داشته و در سمت چپ نمای بیماری دیوررتیکولیت را دارد. درد حالب تحتانی (مثلا بر اثر سنگ) در آقایان به کیسه بیضه و در زنان به لابیاهای بزرگ و داخل مجرا تیر می کشد و با علائم تحریکی ادراری همراه است.

تفاوت درد کلیه با آپاندیسیت: با تغییر وضعیت تغییر نمی کند / با غذا خوردن ارتباط ندارد / علائم تحریک صفاقی وجود ندارد.

دردهای مثانه

به علت اتساع ناشی از احتباس حاد ادراری یا عفونت (سیستیت) ایجاد می شوند. معمولا در ناحیه سوپراپوبیک حس می شوند و معمولا همراه علائم ادراری (سوزش حین ادرار کردن، دفعات ادرار کردن زیاد و گاها وجود خون در ادرار) هستند.

درد پروستات

درد پروستات درد غیر اختصاصی است که معمولا بیمار با درد راجعه نایه لومبوساکرال (پایین کمر) و درد یا ناراحتی مبهم یا پر بودن در ناحیه بیضه، پرینه و آنال مراجعه می کد. دردهای پروستات همراه علائم انسدادی و تحریکی ادرار می باشند. درد پروستاتیت حاد بر خلاف نوع مزمن با علائم سیستمیک همراه است.

آنچه باید دربارۀ سرطان مثانه و مجاری ادراری بدانید (4)

پرسش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌هایی که بیمار می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تواند از پزشک خود دربارۀ پرتودرمانی بپرسد:

• چرا به این روش درمان نیاز دارم؟
• پرتودرمانی چگونه انجام خواهد شد؟
• آیا لازم است در بیمارستان بستری شوم؟ و برای چه مدتی؟
• درمان چه زمانی آغاز می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود؟ و چه زماني به پایان خواهد رسید؟
• حالم در طول مدت درمان چگونه خواهد بود؟ آیا این روش عوارض جانبی هم دارد؟
• در طول مدت درمان چگونه از خودم مراقبت کنم؟
• چگونه متوجه میزان کارایی پرتودرمانی خواهیم شد؟
• آیا در حین درمان قادر خواهم بود به فعالیت‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های عادی خود بپردازم؟
• چند وقت یک‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌بار باید برای معاینه به پزشک مراجعه کنم؟

در شیمی‌درمانی از دارو برای از بین بردن سلول‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های سرطانی استفاده می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود. پزشک معمولاً از یک نوع دارو یا ترکیبی از چند دارو برای این منظور استفاده می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند.

ممکن است پزشک برای بیمارانی که به سرطان مثانۀ سطحی مبتلا هستند، پس از برداشتن بافت‌های سرطانی با استفاده از تي.يو.آر (Tur)از شیمی‌درمانی درون - مثانه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ای (Intravesical) استفاده کند. این درمان، یک درمان موضعی است. پزشک لوله‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ای (سوند) را در پیشابراه قرار می‌دهد و داروهای مایع را از طریق سوند به داخل مثانه می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ریزد. داروها به مدت چند ساعت در مثانه باقی می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ماند. تأثیر عمدۀ این داروها بر سلول‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های موجود در مثانه است. معمولاً بیمار در این روش، هفته‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ای یکبار و به مدت چند هفته تحت‌درمان قرار می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌گیرد. اين روش گاهی تا یک سال و یک یا چند بار در ماه انجام می‌شود.

اگر سرطان به اعماق مثانه نفوذ کرده باشد یا به غدد لنفاوی یا دیگر اندام‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها سرایت کرده باشد، داروها درون رگ بیمار تزریق می شود. به این روش درمان، شیمی‌درمانی درون‌وریدی می‌گویند. این شیوه، یک روش درمانی فراگیر است، به این معنا که داروها از طریق جریان خون به تقریباً تمام بدن می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌رسند. داروها را معمولاً با فاصله زماني مشخص به بيمار تزريق می كنند. در فاصله بين تزريق‌ها، بدن فرصت می يابد تا خود را بازسازی كند.

ممکن است بیمار تنها تحت شیمی‌درمانی قرار بگیرد و یا در کنار شیمی‌درمانی از جراحی، پرتودرمانی یا هر دوی این روش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها نیز استفاده شود. معمولاً شیمی‌درمانی روشی است که در آن فرد به‌عنوان بیمار سرپایی، در بیمارستان، درمانگاه یا مطب پزشک تحت درمان قرار می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌گیرد. با این‌حال، با توجه به نوع داروهای مورد استفاده و وضعیت سلامت عمومی بیمار، گاهي لازم است بیمار مدتی در بیمارستان بستری و تحت‌نظر باشد.

در درمان بیولوژیک (که به آن ایمیون‌تراپی نیز می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌گویند) از توانایی‌های طبیعی بدن (سیستم ایمنی) برای مبارزه با سرطان استفاده می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود. در بیش‌تر مواقع از درمان بیولوژیک پس از Tur و به منظور درمان سرطان مثانۀ سطحی استفاده می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود. این روش به جلوگیری از بازگشت سرطان کمک می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند.

ممکن است پزشک از روش درمان بیولوژیکِ درون مثانه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ای با محلول bcg استفاده کند. محلول bcg حاوی باکتری‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های زنده و ضعیف شده است. این باکتری‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها، سیستم ایمنی را تحریک می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کنند تا سلول‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های سرطانی موجود در مثانه را از بین ببرد. پزشک جهت وارد کردن این محلول به مثانه، از سوند استفاده می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند. بیمار باید حدود دو ساعت این محلول را درون مثانه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌اش نگه دارد. درمان با استفاده از محلول بي.سي.جي (bcg) معمولاً یک‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌بار در هفته و به‌ مدت شش هفته انجام می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود.

عوارض جانبی درمان سرطان

از آنجا که درمان سرطان می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تواند به سلول‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها و بافت‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های سالم نیز آسيب برساند، گاهی عوارض جانبی ناخواسته‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ای نیز بروز می كند. این عوارض جانبی به عوامل بسیاری، از جمله نوع و میزان گستردگی درمان، بستگی دارند. همچنين عوارض جانبی در افراد مختلف متفاوت است و حتی ممکن است برای یک فرد، از یک دورۀ درمان به دورۀ دیگر نیز تغییر کند. پزشکان و پرستاران عوارض جانبی احتمالی درمان، و اینکه چگونه به بیمار کمک می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کنند تا با آن ها برخورد کند را برای بیماران توضیح می‌دهند.

جراحی

بیماران طی چند روز پس از Tur، ممكن است کمی خون در ادرار خود ملاحظه کنند و یا در هنگام ادرار دچار درد یا مشکلاتی شوند. گذشته از این مواردTur معمولاً مشکلات زیادی ایجاد نمی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند.

بیش‌تر بیماران طی چند روز اول پس از برداشتن مثانه احساس درد و ناراحتی می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کنند. با این‌حال، می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌توان با دارو این درد را مهار کرد. بیماران باید بتوانند به‌راحتی دربارۀ روش مهار دردشان با پزشک یا پرستار صحبت کنند. همچنین، احساس خستگی و ضعف برای مدتی عادی محسوب می‌شود. مدت زمان بهبودی پس از جراحی برای هر فرد متفاوت است.

پس از مثانه‌برداری جزئی، ممکن است بیماران نتوانند به میزان سابق ادرار را در مثانه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شان نگه دارند و لازم باشد دفعات بیش‌تری ادرار کنند. در بیش‌تر موارد، این مشکل موقتی است، اما برخی از بیماران دچار تغییراتی بلند مدت در میزان ادراری که می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌توانند در مثانه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شان نگه دارند، می شوند.

در صورتی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌که جراح مثانه را کلاً بردارد، لازم است برای بیمار راهی جدید برای ذخیرۀ ادرار و ادرار کردن ایجاد شود. یک روش معمول این است که، جراح از قسمتی از رودۀ کوچک بیمار برای درست کردن لوله‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ای جدید برای عبور ادرار استفاده می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند. جراح، یک سر این لوله را به پیشابراه و سر دیگرش را به مدخل جدیدی که در دیوارۀ شکم ایجاد می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند، وصل می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند. به این مدخل جدید، دهانه (Stoma) می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌گویند. یک کیسۀ نازک به‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌منظور جمع کردن ادرار روی دهانه نصب می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود و با چسبی مخصوص در محل خود محکم می شود. به عمل جراحی که جهت ایجاد روزنه انجام می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود، اوروستومی (Urostomy) یا اُستومی (Ostomy) می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌گویند.

در مورد برخی از بیماران، پزشک می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تواند از قسمتی از رودۀ کوچک بیمار، محفظه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ای برای جمع‌آوری ادرار را به‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌نام مخزن نگه‌دارنده (Continent Reservoir) در درون بدن وی درست کند. در این موارد، ادرار به‌جای اینکه در کیسه جمع شود، وارد محفظه می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود. جراح این محفظه را به پیشابراه یا به دهانه وصل می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند. اگر جراح این محفظه را به دهانه وصل کند، بیمار برای ادرار کردن از سوند استفاده می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند.

جراحی مربوط به سرطان مثانه می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تواند روی زندگی جنسی بیمار اثر بگذارد. به دلیل اینکه جراح در مثانه‌برداری کامل در زنان، رحم و تخمدان‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها را برمی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌دارد و آن ها دیگر قادر به بچه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌دار شدن نخواهد بود. همچنین بلافاصله پس از جراحی، یائسگی نیز آغاز می شود.

گرگرفتگی و دیگر علائم یائسگیِ پس از جراحی، ممکن است شدیدتر از علائمی باشد که بر اثر یائسگیِ طبیعی روی می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌دهد. بسیاری از زنان برای رهایی از این مشکلات، از هورمون درمانی جایگزین (Hrt) استفاده می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کنند. اگر جراح در حین عمل مثانه‌برداری کلی، بخشی از واژن را نیز بردارد، عمل آمیزش جنسی نیز دشوار می شود.

در گذشته، تقریباً تمام مردان پس از مثانه‌برداری کلی، به لحاظ جنسی ناتوان می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شدند، اما پیشرفت‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌هایی که در جراحی به‌دست آمده، این امکان را برای برخی از مردان فراهم کرده است که دچار این مشکل نشوند. در بدن مردانی که غدۀ پروستات و کیسه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های منی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شان برداشته شده، دیگر مایع منی ساخته نمی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود، بنابراین آنها دچار اُرگاسم خشک (Dry Orgasm) خواهند بود. مردانی که می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌خواهند پدر باشند، می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌توانند پیش از جراحی فرایند ذخیره‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌سازی اسپرم، و پس از آن بازیابی اسپرم را در نظر بگیرند.

طبیعی است که بیمار دربارۀ تأثیرات سرطان مثانه بر زندگی جنسی خود، نگران باشد، بخواهد دربارۀ عوارض جانبی احتمالی و مدت زمانی که تأثیرات این عوارض جانبی به طول می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌انجامد با پزشك صحبت کند. دورنمای وضعیت بیمار هرچه باشد، اینکه بیمار و شریک زندگی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌اش دربارۀ احساسات خود صحبت کنند و به یکدیگر در یافتن راه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌هایی برای ابراز صمیمیتشان در حین درمان و پس از آن کمک کنند، می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تواند به آنها ياری رساند.

پرتودرمانی

عوارض جانبی پرتودرمانی عمدتاً به میزان پرتوی مورد استفاده در درمان و اینکه کدام قسمت از بدن تحت پرتودرمانی قرار می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌گیرد، بستگی دارد. به احتمال زیاد بیماران در حین پرتودرمانی به‌شدت احساس خستگی خواهند کرد، به‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌خصوص در چند هفتۀ پس از به پایان رسیدن درمان. استراحت مهم است، اما پزشکان معمولاً به بیمارانشان توصیه می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کنند که تا جایی که امکان دارد فعالیت کنند.

ممکن است پرتودرمانی خارجی موجب شود رنگ پوست در نواحی تحت تابش اشعه، به شکل بازگشت ناپذیری تیره یا «برنزه» شود. بیماران معمولاً در ناحیۀ تحت درمان دچار ریزش مو می‌شوند و پوستشان قرمز، خشک، حساس و دچار خارش می شود. این مشکلات موقتی است، و پزشک می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تواند برای مداوای آن ها روش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌هایی را توصیه کند.

پرتودرمانی در ناحیۀ شکم ممكن است موجب حالت تهوع، استفراغ، اسهال یا ناراحتی در حین تخليه ادرار شود. پزشک می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تواند داروهایی را تجویز کند که شدت این عوارض را کاهش دهند.

پرتودرمانی در ناحیۀ شکم ممكن است موجب حالت تهوع، استفراغ، اسهال یا ناراحتی در حین تخليه ادرار شود. پزشک می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تواند داروهایی را تجویز کند که شدت این عوارض را کاهش دهند. همچنین پرتودرمانی می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تواند گلبول‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های سفید - یعنی سلول‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌هایی که در برابر عفونت از بدن محافظت می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کنند را كاهش دهد. در صورت پایین بودن میزان سلول‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های خونی، پزشک یا پرستار روش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌هایی را برای پیشگیری از عفونت توصیه می كنند و نيز تا زمانی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌که تعداد سلول‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های خونی بیمار بهبود نیابد، پزشك ادامه پرتودرمانی را به تأخير می اندازد، او مرتباً تعداد سلول‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های خونی بیمار را بررسی می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند و در صورت لزوم جدول زمان‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌بندی درمان را تغییر می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌دهد.

پرتودرمانی عليه سرطان مثانه، می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تواند هم در مردان و هم در زنان مشکلات جنسی ایجاد کند. زنان دچار خشکی واژن می شوند و مردان نیز در نعوظ مشكلاتی پيدا می كنند.

با آنكه عوارض جانبی پرتودرمانی می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تواند آزاردهنده باشد، پزشک معمولاً آن ها را درمان یا مهار می کند. همچنین دانستن اینکه در بیش‌تر موارد، عوارض جانبی این روش دائمی نیستند، تا حدودی به بيمار آرامش می بخشد.

شیمی‌درمانی

عوارض جانبی شیمی‌درمانی عمدتاً به نوع و مقدار دارویی که بیمار دریافت می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند و نحوۀ دریافت آن ها بستگی دارد. علاوه بر این، مانند دیگر روش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های درمانی، عوارض جانبی در افراد مختلف، متفاوت است.

داروهای ضد سرطان که درون مثانه قرار داده می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شوند موجب التهاب، کمی ناراحتی یا خونریزی می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود که تا چند روز پس از پایان درمان نیز ادامه می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌یابد. برخی از داروها در صورتی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌که با پوست یا اندام‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ تناسلی تماس پیدا کنند، ممکن است موجب کهیر و جوش شوند.

شیمی‌درمانی فراگیر، بر تمام سلول‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های موجود در سراسر بدن که به سرعت تقسیم می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شوند، از جمله سلول‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های خونی تأثیر می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌گذارد. سلول‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های خونی با عفونت مبارزه می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کنند، به انعقاد خون کمک می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کنند و به تمام بدن اکسیژن می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌رسانند. هنگامی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌که داروهای ضد سرطان به سلول‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های خونی آسیب می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌رسانند، بیمار با احتمال بیش‌تری به عفونت دچار می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود، به‌سادگی دچار کبودی یا خونریزی می شود و نیز انرژی کم‌تری خواهد داشت. از طرفی سلول‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های موجود در ریشۀ مو نیز به سرعت تقسیم می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شوند. بنابراین، ممکن است بیماران دچار ریزش مو و یا دیگر عوارض جانبی مثل از دست دادن اشتها، حالت تهوع و استفراغ یا زخم‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های دهانی شوند. معمولاً، این عوارض جانبی در طول دوره‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های بهبودی بین درمان و یا پس از به پایان رسیدن آن، به تدریج از بین می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌روند.

برخی داروهای مورد استفاده در درمان سرطان مثانه موجب آسیب رسیدن به کلیه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها می شوند. به‌منظور محافظت از کلیه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها، لازم است بیماران به میزان بسیار زیادی مایعات مصرف کنند. از اين‌رو پرستار پیش از درمان یا پس از آن از طریق رگ مایعات تزریق می کند. همچنین، گاهی لازم است بیمار در حین درمان با این داروها نیز به میزان زیادی مایعات مصرف کند.

برخی داروهای خاص ضد سرطان می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌توانند موجب سوزن سوزن شدن انگشتان دست، زنگ زدن گوش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها یا از دست دادن شنوایی شوند. این مشکلات پس از به پایان رسیدن درمان به احتمال زياد متوقف می شوند.

درمان بیولوژیک

درمان با محلول Bcg موجب التهاب مثانه می شود. بیماران احساس نیاز فوری به ادرار کردن پيدا می كنند و به‌خصوص ادرار کردن، ممكن است همراه با درد باشد. برخی بیماران در ادرارشان خون ديده می شود، یا دچار حالت تهوع، تب با درجۀ پایین و یا لرز می شوند.

تغذیه

بیماران بايد در حین درمان تغذیۀ خوب داشته باشند. آن ها به میزان کافی کالری نیاز دارند تا بتوانند وزن مناسب داشته باشند و به پروتئین نیاز دارند تا بتوانند قدرتشان را حفظ کنند. تغذیۀ خوب اغلب به مبتلایان به سرطان کمک می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند تا حال بهتر و انرژی بیش‌تری داشته باشند.

اما تغذیۀ خوب نيز گاهی دشوار است. معمولاً بیماران در صورت احساس ناراحتی یا خستگی، اشتهای غذا خوردن ندارند، و عوارض جانبی درمان، مانند کم‌اشتهایی، حالت تهوع یا استفراغ مشکل‌ساز می شوند و گاهی طعم غذاها از نظر بیمار متفاوت جلوه می كند.

توانبخشی

توانبخشی بخش مهمی از روند مراقبت از بيماران سرطانی محسوب می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود. تيم درمانی تمام تلاش خود را انجام می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌دهد تا بیمار هرچه سریع‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تر به فعالیت‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های معمول خود بازگردد.

لازم است بیمارانی که در شکمشان دهانه ایجاد شده است، نحوۀ مراقبت از آن را بیاموزند. پزشكان یا پرستاران می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌توانند در این امر به بیماران یاری کنند. این متخصصان اغلب پیش از جراحی با بیماران ملاقات می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کنند تا به آن ها بگویند انتظار چه چیزی را باید داشته باشند. آن ها به بیماران می‌آموزند که پس از جراحی چگونه از خودشان و روزنۀ شکمشان مراقبت کنند. همچنین با بیماران دربارۀ روش زندگی، شامل مسائل احساسی- عاطفی، جسمانی و جنسی صحبت می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کنند. و در صورت لزوم اطلاعات مربوط به مراجع و گروه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های حمایتی را در اختیار بیماران قرار می دهند.

پیگیری سلامت بیمار پس از درمان

پیگیری سلامت بیمار پس از درمان سرطان مثانه بسیار مهم است. سرطان مثانه ممكن است دوباره در مثانه یا محل دیگری از بدن بروز كند. بنابراین، بيمارانی که به سرطان مثانه مبتلا بوده‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌اند بايد با پزشك خود دربارۀ احتمال عود سرطان صحبت کنند.

اگر سرطان عود كند در صورتی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ که مثانه را برنداشته باشند، پزشک عمل مثانه‌برداری را انجام داده و هر تومور سطحی جدیدی را که ایجاد شده باشد، برمی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌دارد. از بیماران آزمایش ادرار به عمل می آید تا وجود نشانه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های سرطان در آن بررسی شود. ممکن است پیگیری سلامت بیمار پس از درمان شامل آزمایش خون، عکس‌برداری با اشعۀ ایکس یا دیگر آزمایش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها نیز بشود.

افراد نباید دربارۀ صحبت پیرامون پیگیری سلامتشان پس از درمان با پزشک درنگ کنند. با پیگیری مرتب وضع بیمار پس از درمان، پزشک متوجه هر تغییری خواهد شد و بنابراین هر مشکلی را می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌توان هرچه سریع‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تر درمان کرد. اگر سلامت افرادی که قبلاً به سرطان مثانه مبتلا شده باشند، بین دو جلسۀ معاینه دچار مشکل شود، باید این مشكلات را بلافاصله پس از بروز به پزشک خود اطلاع دهند.

حمایت از حقوق بيماران مبتلا به سرطان مثانه

کنار آمدن با یک بیماری جدی مثل سرطان کار آسانی نیست. برخی افراد متوجه می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شوند که برای کنار آمدن با جنبه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های عاطفی و عملی بیماری شان به کمک نیاز دارند. گروه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های حمایتی می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌توانند مفید واقع شوند. در این گروه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها، بیماران و یا اعضای خانواده‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌هایشان دور هم جمع می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شوند تا تجربه‌هايشان دربارۀ چگونگی کنار آمدن با سرطان و عوارض درمان آن را با یکدیگر در ميان بگذارند. بیماران می توانند با یکی از اعضای گروه بهیاری خود دربارۀ یافتن یک گروه حمایتی مشورت کنند.

ممکن است نگرانی كساني که به سرطان مبتلا هستند مربوط به مراقبت از اعضای خانواده، حفظ شغلشان یا رسیدگی به امور روزمره‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شان باشد. مسایل مربوط به روش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های درمانی و مدیریت عوارض جانبی پس از آن ها، بستری شدن در بیمارستان و مخارج آن نیز از جمله نگرانی‌های معمول این افراد است. پزشکان، پرستاران و دیگر اعضای گروه بهیاری به پرسش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های این بيماران دربارۀ درمان، اشتغال یا دیگر فعالیت‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها پاسخ می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌دهند. گفت‌وگو با مددکار اجتماعی، مشاور یا یکی از معتمدین مذهبی می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تواند برای كسانی که می خواهند دربارۀ احساسات یا نگرانی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌هایشان حرف بزنند، مفید باشد. اغلب، مددکار اجتماعی می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تواند مراجعی را معرفی کند که بتوانند در امور توانبخشي، حمایت عاطفی، کمک‌های مالی، حمل ونقل یا مراقبت در منزل به مبتلایان به سرطان یا اعضای خانواده‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شان کمک کنند.

انتظاراتی که از تحقیقات بر روی سرطان می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌رود

پزشکان در سراسر جهان در حال انجام پژوهش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های بالینی متعدد و متنوعی هستند. پژوهش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های بالینی، بررسی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های تحقیقاتی هستند که افراد به‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌صورت داوطلبانه در آن ها شرکت می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کنند. پزشکان در حال مطالعه بر روی روش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های جديد درمان سرطان مثانه و جلوگیری از بازگشت آن هستند. تاکنون پیشرفت‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌هایی در این زمینه به‌دست آمده است، و پژوهشگران در حال بررسی روش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های مؤثرتری هستند.

بیمارانی که در پژوهش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های بالینی شرکت می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کنند، اولین كسانی هستند که از مزایای روش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های درمانی جدیدی که در تحقیقات پیشین نتایج امیدوارکننده‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ای داشته‌اند، بهره‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌مند می شوند. همچنین این بيماران با یاری به پزشکان در به‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌دست آوردن اطلاعات بیش‌تر دربارۀ سرطان، کمک شایان توجهی به علوم پزشکی می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کنند. گرچه پژوهش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های بالینی ممکن است با خطراتی همراه باشد، ولی پژوهشگران جهت محافظت از بیمارانشان، تمهیدات زیادی را می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌اندیشند.

بیمارانی که مایل به شرکت در بررسی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های بالینی هستند باید با پزشک خود مشورت کنند.

پزشکان در حال بررسی جراحی، پرتودرمانی، شیمی‌درمانی، درمان بیولوژیک و ترکیبی از این روش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها هستند. روشی دیگر که در دست بررسی است، درمان فوتودینامیک (Photodynamic Therapy) نام دارد، که در آن از داروهایی استفاده می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود که با قرار گرفتن در معرض نوری ویژه فعال می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شوند. پس از آنکه سلول‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های سرطانی دارو را جذب کردند، پزشک، نوری ویژه را با استفاده از سیستوسکوپ به درون مثانه می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تاباند. با این کار، داروها فعال شده و سلول‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های سرطانی را از بین می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌برند.

پزشکان در حال بررسی این سؤال هستند که آیا با مصرف میزان‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ بالای ویتامین‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها یا داروهایی خاص می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌توان از بازگشت سرطان مثانه پس از پایان درمان جلوگیری کرد یا خیر؟