پنج چیز که هر مردی باید در مورد سرطان پروستات بداند

1. آیا سرطان پروستات قابل پیشگیری است؟

سرطان به‌طور عمده بر پایۀ نوع و سبک زندگی بیمار، قابل پیشگیری است. مطالعات بزرگ متعددی برای بررسی ارتباط بین فاکتورهای تغذیه‌ای و پیشرفت سرطان پروستات انجام شده است. نتایج بعضی از این مطالعات عنوان کرده‌اند که افزایش مصرف لیکوپن، سلنیوم و ویتامین E می‌تواند باعث کاهش خطر پیشرفت سرطان پروستات شود. به‌علاوه رابطه‌ای بین میزان تستسترون در طول زندگی با سرطان پروستات وجود دارد که این عامل باعث شده است که محققان بررسی کنند که آیا مهارکنندۀ هورمونی به‌نام فیناستراید می‌تواند باعث کاهش خطر سرطان پروستات شود یا نه. در یکی از مطالعات اخیر بر روی 18.000 مرد نشان داده شد که فیناستراید خطر ابتلا به سرطان پروستات را تا 25 درصد کاهش داد.

چه کسی در معرض خطر بالاتری برای بروز سرطان پروستات قرار دارد؟

عوامل متعددی با بروز سرطان در ارتباطند که شامل سن، خانواده، سابقه، رژیم غذايي پرچربی و نژاد آمریکایی- آفریقایی است. سن، مهم‌ترین عامل خطر در بروز سرطان پروستات است. سرطان پروستات در مردان زیر 40 سال خیلی نادر است و بيش‌تر در مردان بالاتر از 70 سال تشخیص داده می‌شود. مردانی که سابقه خانوادگی سرطان پروستات دارند در معرض خطر بالاتری هستند. رژیم پرچربی نیز با افزایش خطر ابتلا به سرطان پروستات در ارتباط بوده است.

چگونه می‌توان گفت فردی سرطان پروستات دارد؟

متأسفانه اغلب نمی‌توان متوجه شد که فردی سرطان پروستات دارد. در بيش‌تر مردان تا هنگامی‌که سرطان، پیشرفته و غیرقابل علاج نشده باشد، علائمی ندارد. علاوه براین، این علائم (از قبیل مشکل در ادرار کردن) اغلب به‌وسیلۀ بزرگی خوش‌خیم پروستات ایجاد می‌شود تا سرطان پروستات. در نتیجه بهترین راه برای تشخیص زودهنگام سرطان پروستات، غربالگری منظم به‌وسیلۀ تست خونی PSA و معاینۀ پروستات به‌وسیلۀ پزشک است.

انتخاب‌های درمانی سرطان پروستات در مراحل اولیه چیست و بیماران چگونه نوع درمان را انتخاب می‌کنند؟

گزينه‌های متعددی برای درمان سرطان پروستات وجود دارد و همۀ آن ها نتایج مشابهی را به‌همراه دارند. گزینه‌های درمانی متعارف (استاندارد) برای سرطان پروستاتی که به قسمت‌‌های دوردست بدن گسترش پیدا نکرده است (متاستاز نداده است) شامل جراحی به‌منظور برداشتن پروستات، پرتودرمانی بيرونی (خارجی)، و پرتودرمانی درونی (داخلی) و یا تحت نظر گرفتن می‌شود. هیچ رویکردی به‌تنهايی برای هر کس بهترین نیست. خیلی از عوامل از قبیل سن، وضعیت سلامت عمومی، اندازه و محل سرطان، میزان PSA، معیار گلیسون و تمایلات شخصی بیمار، تعیین می‌کند که کدام گزینۀ درمانی برای هر فرد بهترین است. قبل از انتخاب درمان همیشه، گرفتن نظر دوم از يك متخصص و در نظر گرفتن دقيق همۀ گزینه‌های درمانی مهم است.

چگونه سرطان پروستات پیشرفته‌تر درمان می‌شود؟

سرطانی که به خارج از غدۀ پروستات متاستاز داده است، ولی هنوز به قسمت‌های دوردست بدن گسترش پیدا نکرده است، معمولاً با ترکیبی از جراحی و اشعه و هورمون‌درمانی، درمان می‌شود. مطالعات همچنین نگاهی به افزودن شیمی‌درمانی در این وضعیت دارند. هنگامی‌که سرطان به نواحی دوردست متاستاز داده باشد، هورمون‌درمانی به‌عنوان روش درمانی که به شدت سطح تستسترون در خون را پایین می‌آورد، گزینۀ اصلی درمان به‌حساب می‌آید. در حال حاضر شیمی‌درمانی موقعی کاربرد دارد که هورمون‌درمانی دیگر مؤثر واقع نمی‌شود و همچنین به‌منظور استفاده در مراحل ابتدایی بیماری مورد ارزیابی واقع شده است. گرچه نه شیمی‌درمانی و نه هورمون‌درمانی نمی‌توانند سرطان پروستات پیشرفته را علاج بخشند و هر دو از بدتر شدن بیماری جلوگیری می‌کنند و سعی در بهبود کیفیت زندگی دارند و باعث افزایش میزان بقا می‌شوند.

10 توصیه غذایی برای حفاظت از پروستات

تشخیص و درمان سرطان پروستات در ابتدای ابتلا بسیار آسان است اما وقتی این سرطان پیشرفته شود می‌تواند دیگر ارگان‌ها را آلوده کرده و درمان را سخت کند. با کمک یک آزمایش خون ساده و اندازه‌گیری آنتی‌ژن پروستاتیک خاص AP5 می‌توان بیماری را در همان مراحل نخست شناسایی کرد.

برخی موادغذایی می‌توانند خطر ابتلا به سرطان پروستات را افزایش یا کاهش دهند. در اینجا به 10 توصیه از مهم‌ترین آنها اشاره می‌کنیم:

1- مصرف سبزیجات از خانواده کلم مثل بروکلی، کلم، گل‌کلم نه تنها آنتی‌اکسیدان زیادی به بدن می‌رسانند بلکه حاوی ایزوتیوسیانات‌ها هستند که از فیتوشیمیک‌ها تشکیل شده و برای سلامت بسیار مفیدند!

2- مصرف ماهی و روغن‌های گیاهی به دلیل آنکه غنی از امگا 3 هستند احتمال ابتلا به انواع سرطان از جمله سرطان پروستات را پایین می‌آورند.

 

3- مصرف موادغذایی حاوی ویتامین E سبب کاهش هیپرتروفی پروستاتیک شده و از غدد در برابر سرطان محافظت می‌کنند. مارگارین، روغن‌های گیاهی، گردو، گندم و غلات کامل از جمله منابع غنی ویتامین E هستند.

4- مصرف غلات سبب افزایش میزان فیبر، سلنیوم و ویتامین E و همچنین ترکیبات فیتوشیمیک در بدن شده که در پیشگیری از سرطان مفید است.

5- تحقیقات اخیر پژوهشگران نشان داده است مصرف گوجه و مشتقات آن چون حاوی لیکوپن است می‌تواند خطر ابتلا به سرطان پروستات را کاهش دهد. گوجه به ویژه وقتی می‌پزد لیکوپن بیشتری آزاد می‌کند. به همین دلیل املت گوجه و سوپ آن نه تنها مانع از چاقی می‌شود بلکه از بروز سرطان هم جلوگیری می‌کند.

6- سلنیوم نوعی نمک معدنی است که در گردو، میوه‌های دریایی، برخی گوشت‌ها، ماهی، گل گندم، دانه گندم و برنج قهوه‌ای موجود است و از بروز سرطان پیشگیری می‌کند.

7- موادغذایی حاوی سویا از هیپرتروفی پروستات پیشگیری کرده و رشد تومورها را کند می‌کند. دلیل این امر ایزوفلاون‌های موجود در سویا است که سبب کاهش میزان دی‌هیدروتستوسترون یا هورمون مردانه و رشد غیرعادی بافت پروستات می‌شود.

8- گوشت‌های قرمز چون حاوی چربی حیوانی هستند، می‌توانند احتمال ابتلا به سرطان پروستات را افزایش دهند.

9- مصرف زیاد آب و مایعات غیرالکلی چون سبب شستشوی کلیه و مثانه می‌شود برای مبتلایان به هیپرتروفی پروستات مفید است. برعکس آن، مصرف قهوه و آب جو به این افراد توصیه نمی‌شود.

10- مصرف الکل، مایعات دارای کافئین و ترکیباتی که مجاری ادرار را ملتهب می‌کنند برای مبتلایان به هیپرتروفی پروستات مضر است.

آیا نگران بزرگ شدن پروستات خود هستید؟

اگر یك مرد 60 ساله هستید، حدود 55 درصد شانس ابتلا به بزرگ شدن پروستات در شما وجود دارد اما اگر بیشتر از این سن دارید، این احتمال به 90 درصد افزایش پیدا خواهد كرد.
بزرگ شدن پروستات به معنی افزایش حجم غده پروستات در اثر افزایش بافت چربی می‌باشد كه در اصطلاح به آن PBH یا hyperplasia گفته می‌شود كه البته نوع غیر سرطانی ورم پروستات می‌باشد. به محض اینكه این غده شروع به بزرگ شدن می‌كند، شخص دچار احساس شدید ادرار می‌شود اما در واقع این احساس كاذب بوده و جریان ادرار بسیار كم می‌شود.

البته مشكلات ادراری تنها بخشی از مشكلات بزرگ شدن پروستات به شمار می‌رود. این مشكل در روابط جنسی و حتی پوشش كلی لباس نیز تاثیر گذار است. در اغلب موارد بزرگ شدن غده پروستات علامت ناهماهنگی هورمون هاست كه می‌تواند ضربه ای اساسی به بدن وارد كند.

بیشتر پزشكان در ابتدای تشخیص، صبر می‌كنند تا روند پیشرفت این بیماری را ارزیابی كنند. در واقع تركیب این غده زیاد سریع رشد نمی‌كند و نمی‌توان نظر قطعی در مورد آن داد، بنابراین شخص مجبور است تا با آن كنار بیاید. اگر تاثیرات بیماری غیر قابل كنترل باشد، در این صورت قدم بعدی جراحی می‌باشد.

در حقیقت این نظریه گزینه های دیگر را رد می‌كند، بنابراین شخص باید هر چه سریعتر پروستات خود را عمل كند. بعضی از راه های كه پیشنهاد می‌شود می‌تواند بعد از عمل، روشی برای پیشگیری دوباره باشد. حتی می‌توان به عنوان یك روش پیشگیری كلی هم از آن نام برد.

مراقبت از پروستات بزرگ شده

چگونه از رشد غده پروستات و از بروز مشكلات بیشتر جلوگیری كنیم:

بعضی از پزشكان در طول دوران افزایش سن، مبتلا شدن به غده پروستات را امتیاز بندی می‌كنند. به همین دلیل در بیشتر مواقع قبل از بروز مشكل جدی آن را كنترل می‌كنند.
بیشتر بیماران در قدم های اولیه سعی می‌كنند تا از پیشرفت غده جلوگیری كنند تا اینكه نیازی به عمل جراحی نباشد که این كار به روند بهبود بسیار كمك می‌كند.

چگونه می‌توان از بزرگ شدن پروستات پیشگیری كرد:

... در ابتدا بهتر است غذاهای سرشار از پروتئین مصرف شود تا غده پروستات تقویت شود و در طول هفته از سبزی هایی مثل كلم بروكلی، كلم پیچ، گل كلم و خوراكی‌هایی كه حاوی روی و منیزیم فراوان باشد استفاده نمود.

... فعالیت بدنی تاثیر بسیار مهمی‌در روند كاهش رشد غده پروستات دارد. تحقیقات نشان داده، مردانی كه فعالیت بدنی خوبی دارند و به ورزش می‌پردازند، به میزان 40 درصد كمتر از دیگران دچار ورم غده پروستات می‌شوند.

... برای كاهش رشد غده پروستات می‌توانید ازماده مكمل گرفته شده از درخت نخل استفاده كنید. درخت نخل دارای تركیباتی است كه به غده پروستات كمك می‌كند تا از رشد بی رویه آن جلوگیری شود؛ اگر كسی هم مبتلا شده باشد، از روند پیشرفت رشد می‌كاهد.

... بهتر است از مكمل هایی استفاده كنید كه حاوی حدود 85 درصد اسیدهای چرب فعال و استرول باشد و روزانه بین 300 تا 350 میلی گرم از آن استفاده كنید.

... روش دیگر جلوگیری از رشد پروستات، استفاده از عصاره درختی به نام زغال اخته است. این ماده حاوی تركیباتی است كه مانع افزایش سلول های سرطانی می‌شود. در واقع این ماده از پیشرفت همه نوع غده‌های پروستات جلوگیری می‌كند.

وقتی كه پروستات به مرحله رشد خود رسید، حفظ سلامتی شخص بسیار مهم است. به طور كلی حفظ روحیه و پیشرفت در زندگی نوعی مبارزه قوی علیه پیشرفت این غده سرطانی است.

شرح وظایف پروستات

غده پروستات ترشحاتی قلیایی و شیری رنگ را در خود ذخیره و ترشح می‌کند که معمولا 25 تا 30 درصد حجم منی را به همراه سلول‌های اسپرم و مایع کیسه‌های منی‌ تشکیل می‌دهد. 

در یک مرد سالم پروستات اندکی بزرگ‌تر از یک گردو است؛ در جلو و اندکی پایین‌تر از مثانه قرار دارد و پیشابراه را درست در زیر مثانه احاطه می‌کند و می‌توان در حین معاینه مقعدی آن را لمس کرد. پیشابراه درون پروستات با نام «پیشابراه پروستاتی» با دو مجرای انزالی به هم می‌پیوندد.

کارکرد ترشحی

پروستات از هزاران غده کوچک تولیدکننده مایع منی تشکیل شده است. به طور خاص پروستات یک غده برون‌ریز است. از این لحاظ به آن یک غده برون‌ریز می‌گویند که مواد ترشحی آن از راه مجاری‌ به بیرون از بدن می‌ریزد. غده‌های عرقی نمونه دیگری از غدد برون‌ریز هستند.

مایعی که پروستات تولید می‌کند یک سوم مایع منی را تشکیل می‌دهد.‌ مایعی که اسپرم را حمل و آ‌ن را تغذیه می‌کند. این مایع تولید شده به همراه اسپرم در کیسه‌های منی ذخیره می‌شود. کیسه‌های منی (وزیکول سمینال) در میان راست روده و مثانه و چسبیده به مثانه قرار دارند و به مجاری انزالی باز می‌شوند. ترشحات کیسه منی غنی از فروکتوز (یک قند به عنوان منبع انرژی اسپرم)،‌ پروستاگلاندین‌ها (شکلی از اسیدهای چرب) و پروتئین‌ها هستند که باعث می‌شوند مایع منی در واژن زن منعقد شود. ترشحات پروستات غنی از کلسیم، روی، ویتامین C (اسید سیتریک)، اسید فسفاتاز، آلبومین و آنتی‌ژن اختصاصی پروستات (PSA) هستند. ترشحات پروستات دارای بالاترین غلظت سیترات (ویتامین C) نسبت به هر بافت بدنی دیگر در انسان هستند.

دانشمندان دقیقا نمی‌دانند که چرا این‌گونه است ولی تصور می‌کنند شاید این غلظت بالا نقشی در تولید مثل داشته باشد. روی (زینک) نیز در غلظت‌های بالا در ترشحات پروستات یافت می‌شود. زینک یک ماده ضد عفونی‌کننده شناخته شده‌ است و دانشمندان معتقدند نقشی در مقابله با عفونت‌های باکتریایی پروستات داشته باشد.

کارکرد عضلانی

اسپرم درون بیضه‌ها تولید می‌شود و بعد وارد مجاری پیچ‌درپیچی روی بیضه به نام اپیدیدم می‌شود و در آنجا بالغ می‌‌شود. سپس از طریق دو مجرای کوچک عضلانی به نام «واز دفران» پس از پیچیدن به دور مثانه به کیسه‌های منی می‌رسد. در هنگام انزال عضلات جدار کیسه‌های منی و نیز پروستات منقبض می‌شوند و محتوای خود را به درون دو مجرای انزالی می‌ریزند. این دو مجرای انزالی با عبور از میان پروستات به پیشابراه پروستاتی می‌ریزند و نهایتا این محتویات از طریق آلت تناسلی از بدن خارج شود. مایع منی، هم اسپرم را تغذیه می‌کند و هم خاصیت قلیایی آن، اسپرم را در محیط اسیدی واژن زن حفاظت می‌کند.

آنتی‌ژن اختصاصی پروستات

پروستات پروتئینی را تولید می‌کند که آنتی‌ژن اختصاصی پروستات(PSA) نامیده می‌شود. این پروتئین وارد مایع انزالی می‌شود و در زمان مناسب به حفظ حالت مایع منی کمک می‌کند و مانع لخته شدن آن می‌شود. PSA که خاصیت آنزیمی دارد، به شکل یک گلیکوپروتئین به وسیله سلول‌های پوشاننده خوشه‌های غددی و مجاری پروستات تولید می‌شود. میزان این پروتئین را می‌توان در خون نیز اندازه گرفت. آزمایش میزان این ماده در خون برای شناسایی سرطان پروستات مورد استفاده قرار می‌گیرد.

مصرف متفورمین و کند کردن رشد سرطان پروستات

نتایج یک مطالعه جديد حاكيست مصرف متفورمين در مردان مبتلا به سرطان پروستات بيش از پروستاتكتومی به كاهش پارامترهای متابوليكی خاص و در نتيجه كاهش سرعت پيشروی اين سرطان كمك می كند.

متفورمين پرمصرف‌ترين دارو برای بيماری ديابت است. در اين آزمايشات، متخصصان 22 مرد داوطلب را كه تاييد شده بود به سرطان پروستات مبتلا هستند، مورد ارزيابی قرار دادند. اين مردان پيش از انجام آزمايش تشخيص پروستاتكتومی 500 ميلی گرم متفورمين را 3 نوبت در روز مصرف می كردند. متخصصان می گويند مصرف اين دارو به پيش بينی و پيش آگهی بهتر از سرطان پروستات كمك می كند. بعلاوه اين يافته كاربردهای مفيدی برای مردان ديابتی مبتلا به سرطان پروستات می تواند داشته باشد.

روش های جدید و قدیمی سرطان پروستات

تحقيقات جديدی که توسط مرکز پزشکی دانشگاه کاليفرنيا انجام شده، نشان می دهد روش‌های فعلی برای درمان سرطان پروستات به کمک پرتودرمانی از شيوه‌های قديمی بسيار موثر‌تر است و در عين حال به خوبی روش‌های پيشنهادی و جدیدی است که تجهيزات آن بالغ بر ۱۲۵ ميليون دلار هزينه دارد.

اين روز‌ها و با توجه افکار عمومی آمريکا به اصلاحات در سيستم بيمه درمانی و بهداشت اين کشور، چنين پژوهش‌هايی توجه زيادی را به خود جلب می کنند. هم ادارات دولتی و هم مراکز پزشکی و شرکت‌های بيمه درمانی همه علاقه‌مند هستند که بدانند آيا واقعا روش‌های جديد و پرهزينه درمان بهتر از شيوه‌های قبلی نتيجه می دهند يا خير. قبل از روی آوردن به روش‌های جديد درمان يک بيماری، بايد تحقيقات کاملی انجام شده و ثابت شود که اين روش‌ها که ‌گاه بسيار پرهزينه‌اند بهتر از روش‌های فعلی هستند. به گفته پژوهشگران مرکز پزشکی دانشگاه کاليفرنيای شمالی، دستگاه‌های گران‌قيمت و جديد پرتودرمانی می تواند اشعه متمرکزتری را برای نابود کردن غده‌های سرطانی صادر کند، ولی هنوز شواهد روشنی در دست نيست که نشان دهد تاثير آن از دستگاه‌های معمولی پرتودرمانی بيشتر است. دستگاه جديد با انتقال اشعه حاوی پروتون به غدد سرطانی کار می کند و ظاهرا در سال‌های اخير به خاطر توانايی اش در پخش متمرکز‌تر اشعه و به جا نگذاشتن ضايعات جانبی در حاشيه غدد سرطانی اعتبار فراوانی کسب کرده است. در تحقيقات مرکز پزشکی دانشگاه کاليفرنيا مشخص شده که احتمال بروز عوارض جانبی به‌ويژه در ناحيه معده و روده بيمارانی که با دستگاه‌های معمولی پرتودرمانی، معروف بهIMRT ، معالجه می شوند، به نسبت آن هايی که با دستگاه‌های جديد درمان می شوند حدود ۳۴ درصد کمتر است. هزينه درمان هر بيمار با دستگاه‌های جديد حدود ۵۰ هزار دلاراست، در صورتی که هزينه درمان با IMRT که‌‌ همان دستگاه‌های قديمی تر پرتودرمانی است حدود ۳۰ هزار دلار برآورد می شود. در همين حال تاسيس يک مرکز برای استفاده از دستگاه‌های جديد پروتون درمانی بين ۱۰۰ تا ۱۲۰ ميليون دلار است. مسوولان جامعه راديودرمانی و پرتو‌درمانی در آمريکا از نتايج اين تحقيقات جديد انتقاد کرده و می گويند ساير کار‌شناسان اين رشته پزشکی نقطه ضعف‌های مهمی را در اين تحقيقات پيدا کرده‌اند. آن ها معتقدند اين تحقيقات فقط سال‌های آغازين استفاده از پروتون‌درمانی را مورد بررسی قرار داده، در حالی که معمولا پس از چند سال می توان نقاط ضعف هر دستگاه يا روش جديد را اصلاح کرد.

نکته ديگر اين است که اين تحقيقات فقط موارد سرطان پروستات را بررسی کرده و به نقش دستگاه‌های جديد در درمان ساير موارد سرطان نپرداخته است. پژوهشگران دانشگاه کاليفرنيا در تحقيقات خود سابقه ۱۳ هزار بيمار مبتلا به سرطان پروستات را بررسی کرده و در نتيجه استفاده از سه روش پرتودرمانی بيمارانی را که توسط روش IMRT درمان شده‌اند به نسبت بيمارانی که توسط دستگاه‌های بسيار قديمی پرتودرمانی معالجه می شوند درصد عوارض جانبی مثل بيماری معده و روده يا ترک‌خوردگی در استخوان لگن کمتر بوده است.

کشف نوع جدیدی از سرطان پروستات

محققان یك زیرگروه مولكولی مجزا در سلول های سرطانی پروستات كشف كرده اند كه ظاهرا در ابتلای 15 درصد بیماران به این سرطان نقش دارد. به گزارش هلث دی، محققان دانشگاه پزشكی ویل كورنل، پژوهشگران موسسه فناوری ماساچوست، دانشگاه هاروارد و موسسه تحقیقات سرطان دانا فاربر چگونگی جهش های جدید را در ژن (“S-pop”) در تعداد زیادی از تومورها بررسی كردند. محققان می گویند این تغییر در سرطان پروستات بسیار محنصر به فرد است و نشان دهنده یك طبقه مولكولی مجزا است كه می تواند به تشخیص و درمان سرطان پروستات كمك كند.

این دانش پژوهان فكر می كنند جهش ها، مسیری را كه سلول برای تخریب پروتئین ها انتخاب می كنند، تغییر می دهد كه این امر به تجمع مولكول های خطرناك منجر می شود و رشد سرطان را در پی دارد. محققان در این بررسی می خواهند سازوكار ایجاد سرطان پروستات را كشف كنند. آن ها می گویند: این مطالعه و بررسی های پیشین به ما می گوید سرطان پروستات فقط یك سرطان نیست. تا كنون دو مسیر اصلی برای بروز سرطان پروستات یافته ایم و این یافته راه را برای توسعه شیوه های تشخیصی تخصصی تر باز می كند. جهش در ژن SPOP موجب بروز 15 درصد سرطان ها می شود.

محققان در این بررسی بر روی یك تا دو درصد ژنوم DNA متمركز شدند كه حاوی كدهایی برای پروتئین هاست. به گفته محققان این بزرگترین مطالعه تعیین توالی ژنوم در مورد سرطان پروستات است كه تاكنون انجام شده است . آن ها تومورهای پروستات 112 بیمار و فرد سالم را تعیین توالی كردند. نتایج این تحقیقات در نشریه نیچر ژنتیك منتشر شده است.

علاوه بر جهش در ژن SPOP كه در 6 تا 15 درصد از چندین گروه متعدد و مستقل تومورها روی می دهد محققان ژنهای FOXA1 و MED12 را نیز یافتند كه هر یك از آن ها در چهار درصد تومور ها یافت می شوند. ژن SPOP به طبقه ای از پروتئین ها موسوم به ubiquitin ligases تعلق دارد كه نقش آن ها نشان گذاری پروتئین های دیگر در تخریب سلول هاست. این گروه از پژوهشگران كشف كردند جهش ها در جایی روی می دهد كه پروتئین SPOP به دیگر پروتئین های كه باید نشان تخریب بزند، متصل می شود.

تست ادراری جدید برای تشخیص سرطان پروستات

امروزه غربالگری با PSA، روش استاندارد جهانی براي تشخيص زودرس سرطان پروستات در مردان به شمار می‌آيد. جامعه پزشكی و حتی رسانه‌ها نيز به طور معمول مردان را ترغيب می‌كنند تا هر چه زودتر اين تست را انجام دهند. از سوی ديگر، محققان معتقدند كه تطابق با دستورالعمل‌های اين نوع تست‌ می تواند جان مردانی را كه مبتلا به سرطان پروستات هستند، نجات دهد، اما امروزه ابزار ديگری ممكن است در دسترس قرار گيرد تا به تشخيص زودرس و درمان سرطان پروستات كمك كند.
محققان دانشگاه ميشيگان تست ادراری جديدی را كشف كرده‌اند كه دو ماركر ژنتيكی را در مردان شناسايی می‌كند. اين دو بيوماركر در بيماران مبتلا به سرطان پروستات وجود دارد و در تست ادراری قابل‌سنجش هستند. امروزه ميليون‌ها بيوپسی پروستات به دنبال افزايش PSA در دنيا انجام می شود. مانند ديگر تست‌های پزشكی، غربالگری با PSA موارد مثبت كاذب زيادی ايجاد می‌كنند، بنابراين به نظر می‌رسد لزومی به انجام بيشتر بيوپسی‌های گرفته شده نبوده است. امروزه محققان انجام تست PSA را از سن 50 سالگی پيشنهاد می‌كنند و حتی در مردان در معرض خطر، از سن 40 سالگی، خصوصا كسانی كه سابقه خانوادگی اين بيماری را در تاريخچه پزشكی خود يدك می‌كشند. در برخورد با بيماران بايد هميشه جانب احتياط را نگاه داشت و در حال حاضر غربالگري با PSA، همراه با بيوپسی از پروستات (در صورت لزوم) بهترين راه‌حل‌ عملی برای تشخيص سرطان پروستات در مراحل اوليه است. محققان معتقدند اين تست‌ جديد و غيرتهاجمی ممكن است نياز فوری به انجام بيوپسی را در مردانی كه سطوح پايين اين ماركرهای ژنتيكی را دارند، كم كند. مطالعه‌های مختلف نيز نشان داده‌اند كه تست ادراری ابزاری كارآمد در تشخيص خطر سرطان پروستات در مردان است. در واقع تطابق نتايج اين تست ادراری با نتيجه PSA، پيش‌بينی خوبی از تشخيص سرطان پروستات به دست خواهد داد. اين دو ماركر ژنتيكي EG: 2 TMPRSSو PCA3 نام دارند كه مورد اول تنها در نيمی از بيماران مبتلا به سرطان پروستات يافت می‌شود، اما PCA3 در تست ادراری يافت می‌شود و با استفاده از آن ها می‌توان در تشخيص زودرس سرطان پروستات موفق‌تر عمل كرد. اين Gen-Probe كه در دانشگاه ميشيگان ابداع شده، در واقع يک تست ژنتيكی تشخيصی است كه هنوز برای تاييد به اداره كل غذا و داروی آمريکا فرستاده نشده و در بازار محصولات پزشكی نيز در دسترس قرار ندارد، اما دانشگاه ميشيگان به زودی استفاده از آن را آغاز خواهد كرد.

روش های مدرن و استفاده از نانوسیم ها برای درمان پروستات

سرطان پروستات عبارت است از وجود سلولهای سرطانی در پروستات که به علت افزایش ترشح اندروژن و غدد فوق کلیوی رخ داده و باعث انسداد در دستگاه ادراری می شود. علت آن دقیقاً مشخص نیست اما زمینه ژنتیکی، عوامل هورمونی، رژیم غذایی برخی عوامل شیمیایی سرطان و نیز اشتغال به برخی مشاغل که در آنها ضرورت حضور در مجاورت مواد سرطان زایی مانند کودهای شیمیایی و غیره مطرح است، می تواند ابتلا به این بیمار را افزایش دهد.

این سرطان در صورتی که به موقع تشخیص داده شود با موفقیت قابل درمان است. از علائم این سرطان می توان درد مبهم در ناحیه لگن، تکرر ادرار، اختلالات ادراری نظیر عدم توانایی در ادرار کردن، احساس درد در هنگام ادرار کردن، ضعیف شدن جریان ادرار و وجود خون در ادرار اشاره کرد.

علاوه بر این موارد، سرطان پروستات ممکن است نشانه های دیگری از جمله بروز درد در پشت کمر، لگن و قسمتهای فوقانی اندام تحتانی، کاهش اشتها و وزن و همچنین استخوان درد دائمی را نیز به همراه داشته باشد.

با این حال طی سالهای اخیر فناوری های نوین در خدمت مبارزه با این نوع سرطان قرار گرفته و آن را با تحولات جالبی در روند پیش بینی و درمان آن، پیشرفت هایی را ارائه کرده است که شاید مروری بر آنها برایتان جالب باشد...

داروهای RNA و مرگ سلولها

داروهای شامل RNA تأثیر بسیار زیادی بر روی سلولهای سرطانی پروستات دارد. این داروها مسیر خود را بر روی سلولهای سرطانی پیدا می کند و بدون آن که به سلولها سالم آسیب برساند، باعث از بین رفتن سلولهای سرطانی می شود. آزمایش این داروها بر روی موش هایی که به این نوع سرطان مبتلا  بودند، نشان داد که این داروها اندازه تومورها را در مقایسه با موش هایی که از دارو استفاده نمی کنند، تا حد بسیار زیادی کاهش داده است. محققان با آزمایش این داروها به این نتیجه رسیدن که داروهای شامل RNA با وجود این که تأثیر بسیار زیادی بر روی سلول های سرطانی دارند، عوارض جانبی بسیار کمی بر روی سایر سلو لها و ارگان ها می گذارند.

روش های تشخیصی مدرن

محققان دانشگاه ها هاروارد موفق شدند که از نانوسیم های سیلیکونی به منظور تشخیص علائم مولکولی سرطان در سیالات بدن استفاده کنند. در واقع با استفاده از این نانوسیم ها می توان از یک قطره خون در عرض چند دقیقه آزمایش به عمل آورد و سپس فهرستی از علائم بسیار گوناگون سرطان را در زمان اندکی فراهم کرد. این روش، ابزاری است که می تواند امکانات جدید و قابل توجهی را در زمینه تشخیص سرطان و دیگر بیماری ها به وجود آورد.

امروز محققان به روشی دست یافتند که براساس آن به طور عموم برای تشخیص سرطان پروستات، وجود آنتی ژن هایی را در خون بررسی می کنند. از مزایای این روش می توان به حساسیت بالا، قابلیت آزمایش تشخیص چندین علامت متفاوت به طور همزمان قابلیت تنظیم زمان آزمایش اشاره کرد.

چاقی باعث خطا در تشخیص می شود

چاقی در مردان درصد خطا در تشخیص سرطان پروستات را افزایش می دهد. به گفته این محققان، در مردان چاق میزان پروتئینی که برای معاینه و تشخیص احتمال بروز سرطان پروستات مورد استفاده قرار می گیرد نسبت به مردانی که وزن عادی دارند کمتر است و این امر ممکن است پزشکان را در تشخیص درست بیماری به اشتباه بیندازد. این یافته می تواند پاسخی برای این پرسش باشد که چرا در مردان مبتلا به اضافه وزن اغلب این بیماری پس از پیشرفته شدن قابل تشخیص می شود. به گفته این محققان، میزان تولید پروتئینی موسوم به آنتی ژن خاص پروستات یا PSA که فقط توسط سلول های پروستات تولید شده و در جریان خون به گردش در می اید، در صورتی افزایش پیدا می کند که پروستات به طور غیرعادی در حال رشد کردن باشد و این رشد غیر عادی می تواند نشان دهنده ابتلا به سرطان و یا حالت بی خطر اما آزار دهنده ای موسوم به هیپرتروفی خوش خیم پروستات باشد. بر این اساس می توان گفت که کدام مردان بعد از جراحی یا پرتو درمانی، دچار عود سرطان می شوند و شاید بتوان گفت کدام مردان بر اثر ابتلا به سرطان پروستات می میرند.

نقش تغذیه در پیشگیری از سرطان پروستات

فرمول، قرص یا محصولی وجود ندارد که بتواند تضمین کند شما سرطان پروستات نخواهید گرفت. اگر چه محققان اثرات احتمالی بسیاری از ترکیبات مانند ویتامین ها، املاح و گیاهان دارویی را بر روی سرطان  پروستات بررسی می کنند اما نتایج قطعی هنوز حاصل نشده است.

ارتباط بین سرطان، رژیم غذایی و مکمل های تغذیه ای متغیر می باشد. به عقیده پزشکان، بهترین توصیه برای پیشگیری از این سرطان، نگه داشتن بدن در بهترین وضع ممکن است که این از طریق ورزش کردن منظم، مصرف متعادل کالری و حفظ یک وزن سالم امکان پذیر می باشد؛ و اگر شما مصرف روزانه ی یک مکمل مولتی ویتامین و املاح را انتخاب کنید، زیاده روی نکرده اید و می توانید اثرات جانبی مفیدی را تجربه کنید.

سرطان پروستات شایع ترین سرطان در بین مردان است. اگرچه سرطان پروستات معمولاً به آهستگی رشد می کند اما می تواند مهلک باشد. سالانه حدود 29000 آمریکایی بدلیل سرطان پروستات جان خود را از دست می دهند. اقداماتی که برای کاهش خطر سرطان پروستات در زیر به شما داده می شوند، می توانند سودمند باشند.

پیشگیری از طریق رژیم غذایی سالم

مصرف میوه ها و سبزیجات نقش مفیدی در پیشگیری ازبسیاری از سرطان ها دارد. این غذاها نه تنها ویتامین ها، املاح و فیبر را فراهم می کنند، بلکه وعده های غذایی کم کالری و کم چربی را تامین می کنند. این احتمال وجود دارد که، مصرف کالری و چربی بیش از حد خطر سرطان پروستات را افزایش دهد و این به نوبه ی خود رشد سلول های سرطانی پروستات را تحریک می کند. رژیم غذایی کم چرب بر مبنای غذاهای گیاهی، بی تردید به پیشگیری از سرطان پروستات کمک می کند.

آنتی اکسیدان ها

محققان نقش بسیاری از ویتامین ها  و املاح مانند ویتامین های سی و ای، سلنیم و روی را برروی سرطان پروستات بررسی کرده اند. این ویتامین ها و املاح جزء آنتی اکسیدان ها (آنتی اکسیدان ها موادی هستند که سلول های شما را از آسیب اساسی مولکول های سمی به نام رادیکال های آزاد محافظت می کنند) هستند. آنتی اکسیدان ها با محافظت سلول ها در برابرمواد سرطان زا، خطر سرطان پروستات را کاهش می دهند. میوه ها، سبزیجات، غلات کامل و حبوبات بهترین منابع غذایی ویتامین ها و املاح هستند که انواع وسیعی از مواد مغذی (شناخته و ناشناخته) را تأمین می کنند. بیشتر پزشکان برای کاهش خطرسرطان پروستات مکمل های تکی را توصیه نمی کنند. (ماندن کپسول هایی که تنها محتوی ویتامین E هستند)

اگر شما مولتی ویتامین می گیرید هوشیارانه آن را مصرف کنید. تنها یک جیره ی روزانه از ویتامین ها و املاح توصیه می شود و از مقادیر زیاد اجتناب کنید. مقادیر زیاد بعضی از ویتامین ها و املاح سمی هستند. برای مثال دریافت روزانه بیش از 450 میلی گرم روی، ممکن است سبب کم خونی سیدروبلاستیک( نوعی کم خونی است که در آن بدن توانایی سنتز گلبول های قرمز خون را از دست می دهد) شود. با پزشک یا متخصص تغذیه ی خود درخصوص مصرف مکمل و هر چه بهتر تأمین کردن مواد مورد نیاز بدنتان صحبت کنید.

گوجه فرنگی

 گوجه فرنگی و محصولات گوجه فرنگی، حاوی لیکوپن ( آنتی اکسیدانی که به گوجه فرنگی رنگ قرمز را می دهد) هستند. خوردن محصولات گوجه فرنگی یا دیگر غذاهای غنی از لیکوپن مانند هندوانه و گریپ فروت (صورتی رنگ) خطر ابتلا به سرطان پروستات را کم تر می کند. فراوان ترین لیکوپن در فرآورده های گوجه فرنگی پخته شده مانند سوپ گوجه فرنگی و سس اسپاگتی می باشد. گوجه فرنگی نپخته مقدار کمتری لیکوپن دارد. مکمل های لیکوپن مانند آنهایی که شما ممکن است در داروخانه پیدا کنید همان اثرات لیکوپن مشتق از غذاهای سالم را تأمین نمی کنند.

سویا

فرآورده های سویا مانند شیر سویا، آجیل سویا، حاوی ایزوفلاون ها (ترکیباتی که احتمالاً خطر سرطان پروستات شما را کاهش می دهند) هستند.حضور ایزوفلاون ها، پروتئین های اتصالی (گلوبولین ها) بدن شما را تحریک می کند تا هورمون جنسی تستوسترون را در کنترل نگه دارند. تستوسترون باند شده اثرات هورمونی کمی اعمال می کند. این تئوری محققان است که کمتر بودن تستوسترون موجود، خطررشد و پیشرفت سرطان را کمتر می کند. چون رشد سلول های سرطانی پروستات در محیط غنی از تستوسترون سریع تر است.

سیر

مصرف سیر کاهش خطر انواع بسیاری از سرطان ها، به انضمام سرطان پروستات را نشان داده است. نظر براین است که ترکیبات سولفور موجود در سیر عمل ایمنی را افزایش می دهند و این به مبارزه با رشد تومور کمک می کند. همچنین احتمال دارد این ترکیبات گسترش سلول های سرطانی را کاهش داده و تولید آنزیم هایی را که به از بین بردن ترکیبات سرطان زا کمک می کنند، افزایش دهند.

چای سبز

اندکی بعد از درو کردن، از برگ های چای خشک و خرد شده چای سبز به دست می آید. چای سبز حاوی ترکیبی طبیعی به نام اپی گالو کتچین گالات (EGCG) می باشد. حضور این ترکیب فعالیت آنزیم های ضروری برای رشد سرطان را مهار می کند.

گیاهان دارویی

مبلغان گیاهان دارویی بسیار مدعی هستند که این محصولات از سرطان پروستات جلوگیری می کنند. نخلک، گیاهی است که احتمال دارد در سلامت پروستات سودمند باشد. محققان کاملاً نفهمیده اند که نخلک چگونه در درمان علائم ادراری (مانند تکرر یا دردناک بودن ادرار) عمل می کند. با این وجود آنها می دانند که این گیاه ازتبدیل تستوسترون به شکل هورمونی که در ارتباط با رشد بافت پروستات است، جلوگیری می کند. ولی هنوزمعلوم نیست که این گیاه نقش جلوگیری کننده از پیشرفت سرطان پروستات را داشته باشد.گیاهان دارویی را هوشیارانه مصرف کنید. قبل از اینکه هر نوع گیاه دارویی مصرف کنید، با پزشکتان مشورت کنید.

فعالیت فیزیکی

ورزش می تواند سیستم ایمنی شما را تقویت کند. گردش و سرعت هضم را بهتر کند. همه ی این ها احتمالاً نقشی را در پیشگیری از سرطان ایفا می کنند. ورزش به پیشگیری از چاقی، یکی دیگر از عوامل خطر بالقوه ی سرطان پروستات نیز کمک می کند.

مراجعه به پزشک به طور منظم

معاینه ی سالانه ی پروستات نمی تواند به اندازه ی یک رژیم غذایی سالم و ورزش، خطر سرطان پروستات را کاهش دهد. اما داشتن یک معاینه ی منظم برای حفظ سلامتی بسیار مهم است. اگر سرطان پروستات پیشرفت کند معاینه ی دیجیتالی راست روده ای و آزمایش آنتی ژن مخصوص پروستات می تواند مشکل را در مراحل اولیه، هنگامی که درمان بیشترین اثر را دارد، کشف کند.

بزرگ شدن پروستات

پروستات کجا واقع شده و چه وظایفی برعهده دارد؟

پروستات غده‌ای است درست زیر مثانه که منشا جنینی دارد. زمانی که جنسیت جنین مشخص شده و جنین به جنس مذکر تبدیل می‌شود، این بافت جنینی به پروستات تبدیل می‌شود اما این بافت در جنس مونث از بین رفته و آثار کوچکی از آن باقی می‌ماند. پروستات در دوران جنینی و نوزادی کار خاصی انجام نمی‌دهد و وظایف اصلی آن پس از بلوغ است. در واقع تا سن 15 تا 16 سالگی رشد بسیار آرامی دارد. پس از بلوغ، هورمون تستسترون که از بیضه ‌ها ترشح می‌شود، تحت تاثیر آنزیمی به نام 5 آلفا رودکتاز به دی‌هیدروتستسترون یا DHT تبدیل می‌شود که قدرت این ماده چندین برابر تستسترون است و موجب رشد سریع و چند برابر پروستات می‌شود. این رشد سریع تا 19 الی 20 سالگی ادامه داشته و پس از آن تا 40 سالگی دوباره رشد آرامی پیدا می‌کند.

کار مهم پروستات در دوران پیش از بلوغ، ترشحاتی است که به همراه ترشحات غدد دیگر به مجرا ریخته و آن را مرطوب کرده و به اصطلاح عامیانه آن را روغن ‌کاری می‌ کند تا مجرا روان شده و از خشک شدن آن جلوگیری ‌کند. اما پس از بلوغ و تولید اسپرم به ‌وسیله بیضه‌ ها، مجاری وازودفران که مجاری عبور اسپرم هستند و از داخل پروستات می‌ گذرند اسپرم همراه مقدار زیادی از ترشحات پروستات دفع می‌ شود به‌ طوری که بیش از90 درصد حجم مایع منی از ترشحات پروستات و فقط یک درصد آن اسپرم است. این مایع حاوی موادی  است برای تغذیه و نگه داری اسپرم و مواد ضد عفونی‌ کننده به اضافه برخی اسیدهای آمینه.

چه عاملی سبب بزرگی پروستات می‌شود؟

پروستات از یک قسمت محیطی یا عضلانی و یک بافت مرکزی که بافت غددی است تشکیل شده است. پس از 40 سالگی باز به دلیل تغییراتی که در هورمون‌های بدن آقایان انجام می‌شود، نسبت دی‌هیدروتستسترون به استروژن تغییر می‌کند و میزان استروژن بالاتر می ‌رود یا دی ‌هیدروتستوسترون پایین می‌آید. این استروژن سبب حساس شدن بافت غددی پروستات شده و گیرنده‌های آن را بیشتر می‌کند. در نتیجه پروستات دوباره شروع به رشد اضافه می‌کند و بحث بزرگی پروستات پیش می‌آید که حدود 40 سالگی است منتها این رشد به صورت آرام است تا حدود سن 55 سالگی که علایم خود را نشان می‌دهد.

پس ما از 40 سالگی منتظر علایمی نیستیم؟

خیر ولی اگر هم علایمی باشد، زودگذر بوده و با درمان حل می‌شود.

علایم بزرگی پروستات چیست؟

علایم بزرگی پروستات شامل تکرر ادرار شبانه، تکرر ادرار روزانه، تخلیه نشدن ادرار به‌خوبی، کاهش قطر ادرار، کاهش پرش ادرار و این که آخرهای ادرار به صورت قطره ‌قطره می‌آید و فرد احساس می‌کند که باید دوباره به توالت مراجعه کند و به تدریج میزان ادرار باقی ‌مانده در مثانه زیاد می ‌شود. چون پروستات بزرگ شده گردن مثانه را بالا می ‌زند و ادرار تخلیه کامل نمی ‌شود.

آیا بیماری های دیگری هستند که علایم آن ها شبیه به بزرگی پروستات باشد؟

مشکلات پروستات شامل تکرر ادرار، کاهش فشار و ... است. کسانی که با این علایم مراجعه می ‌کنند باید در مرحله اول بررسی شوند که بیماری دیگری دارند یا خیر. این بیماری‌ها عبارتند از مثانه‌های عصبی، افرادی که پارکینسون دارند، افرادی که تنگی مجرا دارند، افرادی که کنار مثانه ‌شان یک کیسه اضافی دارند و ادرارشان در آن کیسه جمع می‌شود و تخلیه نشدن کامل ادرار دارند و دچار عفونت های مکرر ادراری می‌شوند و در مراحلی از بیماری دیابت هستند. زیرا دیابت مثانه را به سمت فلج شدن پیش می‌برد. این بیماران در ابتدا دچار تکرر ادرار هستند اما پس از مدتی مثانه ‌شان تقریبا فلج می‌شود و ادرار به ‌طور کامل تخلیه نمی‌شود. این بیماری‌ ها باید تشخیص داده شده و درمان شود و باز اگر علایمی وجود داشت می ‌توان به بزرگی پروستات شک کرد.

چند درصد از افراد ممکن است به بزرگی پروستات مبتلا شوند؟

از 55 سالگی تا 90 سالگی، 90 درصد آقایان به علت بزرگی پروستات به یک مداخله اورولوژیک نیاز پیدا می ‌کنند. یعنی فقط 10 درصد ممکن است نیاز به پزشک نداشته باشند و یکی از روش‌های جراحی باز، تراشیده شدن، لیزر و روش‌های کم‌ تهاجم ‌تر در آن ها استفاده می ‌شود تا راه مجرا بازبماند و ادرار راحت تخلیه شود.

چه کسانی بیشتر در معرض خطر ابتلا به بزرگی پروستات هستند؟

همان‌طور که توضیح داده شد، بزرگی پروستات تحت تاثیر هورمون‌های داخلی بدن است و فاکتورهای خارجی نقش مهمی در آن ندارند و این بزرگی به هر حال در آقایان سنین مختلف صورت می‌گیرد. یکی ممکن است در سن 50 سالگی نیاز به عمل داشته باشد ولی یکی تا 90 سالگی هم علایمی از خود نشان ندهد. این دیگر بستگی به ژنتیک و وراثت افراد دارد.

تشخیص به چه صورت انجام می‌شود؟

بزرگی خوش‌خیم پروستات در قسمت مرکزی پروستات صورت می‌ گیرد که غدد این منطقه بزرگ شده و رشد می ‌کند. توجه کنید که تعداد سلول‌ها زیاد نمی ‌شود بلکه حجم سلول ‌ها افزایش می‌یابد. حدود 85 تا 90 درصد افراد این وضعیت را دارند، 10 تا 15 درصد هم، اختلال و تغییراتی در سلول‌های محیطی پروستات دارند، مانند ظهور یک غده یا ندول، در یک لوب سپس لوب بعدی و سپس آهسته از پروستات خارج شده و ممکن است بافت‌ها و استخوان‌ را درگیر کند. این تغییرات طوری است که باز سلول‌های پروستات را با رشدی آهسته به سمت سلول‌های جنینی می ‌برد. این غده بدخیم ایجاد شده در پروستات بر توبول‌هایی تاثیر می‌ گذارد که درون‌شان ماده‌ای به نام پی.اس.ای است. ترشحاتی که از پروستات خارج می‌شود، غنی‌ از پی.اس‌.ای است ولی مقدار این آنزیم در خون کم است.

زمانی که غده در بافت محیطی ایجاد می ‌شود، ساختمان سلول‌ها را به هم می ‌ریزد و توبول‌ها را تخریب می ‌کند و موجب می ‌شود پی.اس.ای بیشتری وارد خون شود. وقتی پی.اس.ای خون بالا رفت، به مشکلات پروستات شک می ‌کنیم. البته بعضی موارد شامل بدخیمی، التهاب یا عفونت در پروستات و معاینه پروستات می ‌تواند جواب آزمایش را مثبت کاذب نشان دهد. به عنوان مثال، پزشک در بعضی از معاینات مجبور می‌ شود از راه مقعد پروستات را معاینه کند. این معاینه سبب افزایش پی.اس.ای در خون می‌ شود یا حتی زمانی که فردی در اثر بیماری دیگری، مجبور به استفاده از سوند است.

در صورتی که آزمایش مثبت کاذب باشد، پزشک چگونه به صحت آزمایش پی می ‌برد؟

پزشک باید یک شرح حال دقیق از بیمار بگیرد. اگر بیمار طبق آن چه گفته شد معاینه شده بود باید صبر کرد سه تا چهار هفته بگذرد و در این زمان مشکل دیگری هم نباشد. چون حتی در افرادی هم که یبوست دارند به دلیل ماساژی که مدفوع از طریق رکتوم به پروستات می ‌دهد، باز به افزایش نسبی پی.اس.ای در خون منجر می‌شود. پس از این مدت زمان دوباره یک آزمایش پی.اس.ای انجام می‌دهیم. اگر باز میزان پی.اس.ای بالا بود، مجبوریم یک سونوگرافی از طریق مقعد انجام دهیم تا بتوانیم بافت محیطی پروستات را ببینیم و با سوزنی که وارد می ‌کنیم نمونه ‌برداری انجام می‌ دهیم تا ببینیم در چه مرحله‌ای از بدخیمی است.

درمان به چه شکل انجام می‌ شود؟

توجه به سن بیمار در درمان مهم است. اگر بیمار بالای 75 سال داشت، دیگر نیازی نیست که جراحی سنگینی را به او تحمیل کنیم اما اگر زیر 75 سال بود، احتیاج به برداشتن غده و بافت‌های اطرافش دارد تا به بافت‌های مجاور نفوذ نکند. چون یکی از جاهایی که بدخیمی پروستات آن را درگیر می‌ کند، مهره‌های ستون فقرات و استخوان‌های ران یا لگن است که اگر به این مرحله برسد، دیگر درمان جراحی فایده ندارد.

زمانی جراحی تاثیر گذار خواهد بود که سرطان محدود به پروستات باشد. ولی اگر بدخیمی از پروستات بیرون زد، به سراغ سایر درمان‌ها مانند هورمون درمانی و رادیوتراپی و سپس شیمی‌ درمانی می‌ رویم.

درباره تاثیر آنتی اکسیدان ها بحث‌های زیادی روی همه ارگان‌های بدن هست. به‌ طور کلی آنتی‌اکسیدان‌‌ها موادی هستند که استفاده از آن ها توصیه می‌شود. مانند گوجه فرنگی که می ‌گویند تاثیر زیادی در پیشگیری از سرطان دارد. اما همان ‌طور کهگفته شد، فاکتورهای خارجی تاثیر چندانی روی بزرگی پروستات ندارند. اما در مواردی استفاده از ادویه ها و موادی مانند پسته، خرما، عسل، نارگیل، موز و... سبب ایجاد یک التهاب و بزرگی کاذب در پروستات می‌شود که با قطع استفاده از آن، این بزرگی هم رفع می‌شود. درباره مصرف گوشت قرمز، تخم مرغ و چربی هایی که حاوی کلسترول هستند، مشخص شده کلسترول در افرادی که سرطان پروستات داشته‌اند، بالاتر بوده است چون کلسترول حلقه اصلی تولید تستسترون است و همان‌طور که در اول بحث گفته شد، تستوسترون موجب بزرگی پروستات می‌شود.

افرادی که بخواهند چکاپ کنند، باید از چه سنی شروع و به چه مراکزی مراجعه کنند؟

 در گذشته امکان غربالگری سرطان پروستات وجود نداشت. یعنی زمانی متوجه بیماری می‌شدیم که فرد جراحی می‌ کرد که آن وقت هم انجام اقدامات بعدی مشکل بود. اما سال‌هاست که امکان اندازه ‌گیری "پی.اس.ای" که آنتی‌ژن اختصاصی پروستات است، وجود دارد. توصیه می شود آقایان بالای 40 سال به‌خصوص افرادی که سابقه بدخیمی پروستات را در خانواده و نزدیکان خود دارند، هرچه سریع ‌تر برای انجام تست به پزشک مراجعه کنند که اگر تغییراتی دیده شد هرچه زودتر تشخیص و درمان آن شروع شود. خوشبختانه اگر سرطان پروستات به موقع تشخیص داده شود، درمان‌ آن قطعی است. اگر PSA از حد طبیعی پایین ‌تر باشد باید هر شش ماه آزمایش انجام شود اما اگر میزان آن در حداکثر نرمال بود و احتمال بالا رفتن آن وجود داشت سه ماه دیگر باید بررسی شود. اما افرادی که سابقه بدخیمی را در خانواده ندارند باید از 45 سالگی اقدام به آزمایش کنند و یک آزمایش خون ساده بدهند که نیازی به ناشتا بودن هم ندارد.

حرف آخر؟

آقایان عفونت‌های ادراری را جدی بگیرند. ادرار را طولانی ‌مدت نگه ندارند، زمانی که حس تخلیه دارند حتما این کار را انجام دهند زیرا نگه داشتن ادرار و پُری آن موجب ایجاد پرخونی مثانه و پروستات می‌ شود و می ‌تواند علایم را تشدید کند. بهترین توصیه‌ این است که به سلامت خود اهمیت بدهند و برای ‌آزمایش‌های دوره‌ای خود وقت بگذارند.

مراقبت های پس از عمل جراحی پروستات

1 - چه موقع می توانم راه بروم؟ از صبح روز بعد از عمل می توانید به تدریج و با کمک دیگران راه بروید. برای این کار باید با راهنمایی پزشک یا پرستار، سوندها را موقتاً بسته و آنها را با دست خود بگیرید و آرام راه بروید.

2- رژیم غذایی پس از عمل چیست؟ اولین شب بعد از عمل معمولاً نباید چیزی بخورید. از صبح روز بعد عمل، به تدریج از مایعات استفاده کنید و در صورتی که استفراغ نداشتید، از ظهر غذاهای معمولی را استفاده کنید.

3- پس از عمل چند روز باید بستری بود؟ این بستگی به روند بهبود شما دارد و معمولاً چهار الی پنج روز بستری خواهید بود. درطی این زمان پانسمان به طور مرتب تعویض شده و سوند و سایر لوله ها با نظر پزشک جراح به تدریج خارج می شوند و فقط با یک سوند مرخص می شوید.

4- پس از چه مدتی می توان به سر کار رفت؟ حدود هفت الی ده روز پس از عمل، آخرین سوند شما خارج می شود و یک هفته پس از آن می توانید به فعالیت های عادی خود برگردید.

5- پس از ترخیص تا چه زمانی باید پانسمان را تعویض کرد؟ دو روز بعد می توانید پانسمان پس از عمل را بردارید و از این زمان به بعد، معمولاً نیاز به پانسمان زخم وجود ندارد مگر اینکه به علت مشکل خاصی، پزشک آن را توصیه کند.

6- چه زمانی پس از عمل می توان به حمام رفت؟ تا زمانی که در بخش بستری هستید نباید به حمام بروید ولی دو روز پس از ترخیص می توان به حمام رفت. در این رابطه، حتماً نظر پزشک جراح را جویا شوید.

7- بخیه ها کی خارج می شوند؟ بخیه ها هفت الی ده روز بعد خارج می شوند.

8- پس از ترخیص چه دارویی نیاز است؟ علاوه بر مسکن، تا زمانی که سوند دارید و تا بیست و چهار ساعت پس از آن، مصرف آنتی بیوتیک الزامی است. ضمناً در صورتی که قبل از عمل، از دارویی برای درمان بزرگی پروستات استفاده می کرده اید، پس از عمل لازم نیست که آن داروها را ادامه دهید.

9- آیا جای برش عمل باقی می ماند؟ یک برش عمودی به طول حدود ده سانتیمتر در زیرناف ایجاد می شود که اثر آن بتدریج و طی 6 ماه کمرنگ می شود.

10- آیا احتمال عود بزرگی پروستات وجود دارد؟ این احتمال بسیار کم است. البته یکی از عوارض عمل پروستات، تنگ شدن مجرای ادراری است که خود را با همان علائم قبلی (باریک شدن و قطره قطره آمدن ادرار) نشان می دهد و ممکن است به اشتباه تصور شود که بزرگی پروستات عود کرده است. این عارضه نادر است و درمان آن بصورت اندوسکوپیک( جراحی بسته) ومعمولاَ آسان است.

توصیه های لازم:

برای خارج کردن سوندها و سایر لوله ها حتماً به پزشک معالج خود مراجعه کنید. خارج کردن زودتر از موعد یا بدون اطلاع پزشک ممکن است عواقب وخیمی به دنبال داشته باشد.

در صورتی که پس از خارج کردن سوندها دچار احتباس ادراری شدید یا نشت ادرار از محل سوند شکمی یا لبه های زخم وجود داشت، فوراً به پزشک معالج مراجعه نمائید.

در صورت تب بیش از 38 درجه به پزشک معالج مراجعه کنید.

پس از آماده شدن جواب پاتولوژی غده پروستات، حتماً آن را به رؤیت پزشک معالج برسانید.

سرطان پروستات

سرطان پروستات عبارت است از رشد سلول‌های بدخيم در داخل پروستات. سرطان پروستات يكی از شايع‌ترين سرطان‌ها در مردان در كشورهای غربی می باشد. احتمال بروز اين سرطان با افزايش سن زياد می شود. به طوری كه می توان گفت احتمال اينكه يك مرد 50 ساله تا آخر عمرش از نظر بافت شناختی به سرطان پروستات مبتلا شود نسبتاً زياد است ولی اكثر آن ها در طول عمر از نظر بالينی بدون علامت باقی می مانند و تا آخر عمر هيچ مشكلی برای شخص مبتلا ايجاد نمی كنند.

علائم سرطان پروستات

سرطان پروستات در مراحل اوليه هيچ علامتی ايجاد نمی كند. در مراحل بعدی ممكن است علائم زير ديده شود:
1) علائم اوليه: اين علائم شبيه علائم بزرگ شدن خوش خيم پروستات كه در قسمتهای قبل گفته شد می باشد.
2) علائم مراحل پيشرفته بيماری پس از دست‌اندازی سرطان به ساير نقاط بدن ايجاد می گردد مانند دردهای استخوانی، بالا رفتن اورة خون، كم خونی و كاهش وزن شديد.

در واقع سرطان پروستات در مراحل اولیه هیچ علامتی ندارد و تنها هشدار میزان بالای PSA خواهد بود. علایم شایع این بیماری به قرار زیر است:

ادرار کردن پی‌در‌پی (افزایش دفعات) / تعدد دفع ادرار در شب / شروع سخت ادرار کردن/ جریان ضعیف ادرار و ادرار منقطع/
در مراحل بعدی عدم توانایی دفع ادرار / وجود خون در ادرار و مایع منی / درد در هنگام ادرار کردن / خروج منی (انزال) همراه با درد / درد مداوم در قسمت پایین کمر / بی‌اختیاری در رفع ادرار و مدفوع

غده‌ی پروستات مجرای ادراری را احاطه کرده است و در پی سرطان و افزایش حجم غده این مجرا تنگ و نهایتا بسته خواهد شد. وجود خون در ادرار و منی به دلیل پیشرفت سرطان و پاره شدن پروستات و مجاری ادراری – تناسلی خواهد بود.

صدمه‌ی غیر مستقیم کلیه‌ها در نتیجه‌ی بسته شدن مجرای ادراری و پس زدن ادرار به کلیه‌ها دور از انتظار نخواهد بود. علایم دست‌اندازی سرطان پروستات بیشتر در استخوان‌ها ظاهر خواهد شد.

درد در ستون مهره‌ها، دنده‌ها، استخوان لگن، بخش فوقانی استخوان ران از عوارض استخوانی این دست‌اندازی‌ها خواهد بود. دست‌اندازی به ستون مهره‌ها همچنین می‌تواند باعث فشار به نخاع شود. این فشار موجب بی‌اختیاری در دفع ادرار و مدفوع می‌شود

راه‌های درمانی سرطان پروستات:

انتخاب نوع درمان براساس ميزان پيشرفت سرطان است.
- در سرطان محدود به پروستات كه به ساير نقاط انتشار نداشته باشد، باهدف ريشه‌كنی بيماري دو انتخاب وجود دارد:
1- جراحی پروستات
2- اشعه درمانی
- در سرطان پيشرفته درمان شامل اشعه درمانی، هورمون درمانی و درمانهای حمايتی است.

 شایع ترین روش های جراحی پروستات

۱) TUR (برداشتن پروستات از طریق مجرا ) : شایع ترین روش برداشتن پروستات است که از طریق آندوسکوپی انجام می شود . ابزار جراحی و ابزار فراهم کننده ی دید ، مستقیماً از طریق مجرای ادرار به پروستات که مستقیماً قابل مشاهده است ، وارد می شود . غده را به وسیله یک حلقه برشی الکتریکی به تکه های کوچک برش داده و بر می دارند . این روش که نیاز به برش جراحی ندارد برای غده هایی با اندازه های متفاوت می تواند مورد استفاده قرار گیرد و برای بیمارانی که غده پروستات آنها کوچک است یا عمل جراحی برایشان خطرناک است ، انجام می شود . این روش به یک شب بستری شدن نیاز دارد. تنگی مجرا در این روش شایع است و ممکن است به دلیل رشد مجدد تکه های باقیمانده پروستات ، تکرار عمل ضرورت پیدا کند . TUR به ندرت موجب اختلال نعوظ می شود ولی ممکن است موجب انزال معکوس شود زیرا برداشتن بافت پروستات در گردن مثانه موجب می شود که مایع به جای جریان به جلو ، به طرف عقب و داخل مثانه برگردد .

 ۲) پروستاتکتومی از طریق سوپراپوبیک : برداشتن پروستات از مسیر بالای عانه یک روش پروستاتکتومی با برش جراحی شکمی است . غده پروستات با ایجاد یک برش در مثانه از بالا خارج می شود . این روش را برای خارج کردن غده با هر اندازه ای استفاده می کنند. عوارض ناچیزی دارد ، هرچند خونریزی ممکن است از سایر روش ها بیشتر باشد. عیب دیگر این روش نیاز به برش جراحی روی شکم است و می تواند همراه با خطراتی که در هر جراحی بزرگ دیگری وجود دارد، باشد. 

  ۳) پروستاتکتومی از راه پرینه : پروستاتکتومی از راه پرینه ، شامل برداشتن غده از طریق برش در پرینه است. این روش در صورتی که سایر روش ها امکان نداشته باشند، مورد استفاده قرار می گیرد و برای تهیه بیوپسی باز مناسب است. بعد از عمل، زخم ممکن است به سادگی آلوده شود چون برش نزدیک ناحیه رکتوم است. علاوه بر این، بی اختیاری، ناتوانی جنسی و صدمه رکتوم از عوارض احتمالی این عمل جراحی می باشد.

  ۴) پروستاتکتومی رتروپوبیک : روش دیگری که از روش سوپراپوبیک رایج تر است، پروستاتکتومی رتروپوبیک است. در این روش جراح با ایجاد یک برش جراحی در قسمت پایین شکم بدون وارد شدن به مثانه، از ناحیه بین عانه و مثانه به پروستات دسترسی پیدا می کند. این روش برای غده های بزرگی که در قسمت بالای لگن قرار گرفته باشند، مناسب است. گرچه محل جراحی بیشتر قابل مشاهده است و خونریزی را نیز می توان بهتر کنترل کرد، ولی عفونت به سادگی در فضای پشت عانه می تواند ایجاد شود.

بزرگی خوش خیم پروستات (BPH)

پروستات، يك غده گردوئی شكل است كه زير مثانه و جلوی ركتوم قرار گرفته است. مجرای ادرار (پيشابراه) لوله‌ای است كه ادرار و اسپرم را از بدن خارج می كند و از ميان پروستات و گردن مثانه عبور می كند. هايپرپلازی خوش خيم پروستات يا BPH ، به معنی افزايش حجم بافت پروستات است و نياز به درمان دارد.  با بزرگ شدن آن، بافت پروستات، به پيشابراه فشار می آورد و جريان ادرار را تا حدی مسدود می كند و باعث انسداد مجاری ادرارمی شود. بزرگ شدن پروستات، حدود نصف مردان‌ را در سن 60 سالگی و 90 درصد از مردان را در دهه 7 و 8 زندگی مبتلا می كند. درمان‌های متفاوتی برای موارد مختلف  انجام می شود.

اگر هر يك از علائم زير را مشاهده كرديد به دنبال درمان پزشكی باشيد: اگر در شروع دفع ادرار مشكل داشته باشيد؛ جريان ضعيف ادرار؛ نياز به زور و فشار برای دفع ادرار؛ احساس اين كه پس از دفع ادرار، مثانه كاملا خالي نشده؛ نياز به دفع ادرار فوری؛ مراجعه مكرر به دستشوئی، شامل بيدار شدن‌های مكرر هنگام شب؛ احساس سوزش يا درد حين دفع ادرار.

درمان:

 روش‌های درمانی مختلفی برای افراد مبتلا به BPH وجود دارد كه بر اساس علائم مختلف آن، متفاوت است. اگر علائم بيماری، سلامتی فرد را به خطر نيندازد، می توان درمان نكردن را انتخاب كرد.

افراد با علائم ضعيف می توانند آزمايشات ساليانه را انجام دهند و اگر علائم باعث سلب آسايش و راحتی فرد باشد و فعاليت‌های روزانه وی را مختل كند، درمان پيشنهاد می شود:

 

درمان به وسيله جراحی: جراحی شامل برداشتن قسمت بزرگ شده ی پروستات است كه به مجرای ادرار فشار آورده است. برش پروستات از داخل مجرای ادرار(TUR-P)‌ به عنوان استاندارد اصلی است كه بقيه روش‌های جراحی BPH با آن مقايسه می شوند. اين عمل با بيهوشی كامل يا موضعی در كمتر از 90 دقيقه انجام می شود. جراح، از تجهيزاتی به نام رزكتوسكوپ (Resectoscope) استفاده می كند كه وسيله‌ای برای قطع غده پروستات از طريق پيشابراه است و آن را وارد مجرای ادرار فرد می كند. رزكتوسكوپ 12 اينچ طول دارد و0.5 اينچ قطر آن است. دارای يك لامپ، سوپاپ‌هايی برای كنترل مايع شستشو و يك مدار الكترونيك برای برداشتن بافت انسدادی و مويرگ‌های خونی مربوطه است. جراح بافت انسدادی را بر می دارد و مايع شستشو، بافت بريده شده را به مثانه منتقل می كند و آثار باقيمانده با شستشو پاك می شود و هر آنچه ماند، به وسيله ادرار طی گذشت زمان دفع می شود. برش داخل مجرای ادرار پروستات‌(TUIP) نيز برای درمان پروستاتی كه خيلی بزرگ نشده، پيشنهاد می شود. جراح يك يا دو برش در گردن مثانه در جايی كه مجرای ادرار به مثانه متصل می شود، می زند و تا پروستات امتداد می دهد. اين عمل باعث كاهش فشار پروستات روی مجرای ادرار می شود كه دفع ادرار را آسان‌تر می كند.

Prostatectomy: اگر پروستات خيلی بزرگ شده باشد يا مثانه آسيب ديده باشد يا در بيمارانی كه از جراحی داخل مجرای ادرار منع شده‌اند، استفاده از روش پروستاتكتومی(برش پروستات بزرگ شده) لازم است. پروستاتكتومی با بيهوشی كلی يا موضعی انجام می شود. جراح برشی در ناحيه پائين شكم يا در پرنيوم كه مساحت بين ركتوم و اسكروتوم (كيسه محتوی بيضه) است، می زند. اگر جراح توانست از راه شكم به پروستات دست يابد، پروستاتكتومی بالای عانه‌ای   (Suprapubic) يا (Retropubic )نام دارد و جراحی از ميان پرنيوم، پروستاتكتومی مياندوراهی (Perineal) ناميده می شود. وقتی به آن رسيد، پروستات را بر می دارد. پس از جراحی پروستات يك كاتتر (سوند) ادرار برای اطمينان از خالی بودن مثانه، به داخل فرستاده می شود.

 

پروستاتيت

پروستاتیت می تواند از یک وضعیت بالینی مشخص در شکل حاد خود تا یک وضعیت پیچیده و ناتوان کننده در صورت مزمن شدن متغیر باشد و غالبا از علل استیصال پزشک معالج و بیمار به شمار می رود. پروستاتیت به 4 دسته تقسیم می شود: باکتریال حاد، باکتریال مزمن، پروستاتیت مزمن، سندرم درد مزمن لگن و بدون علامت. تشخیص پروستاتیت باکتریال حاد و مزمن عمدتا بر شرح حال، معاینه فیزیکی، کشت ادرار و آزمایش نمونه ادرار پیش و پس از ماساژ پروستات مبتنی است. حال به بررسي دو نوع شايع تر پروستاتيت مي پردازيم:

 پروستاتیت باکتریال حاد

تشخیص پروستاتیت باکتریال حاد غالبا تنها مبتنی بر علایم است. علایم ادراری ممکن است تحریکی (مثل تکرر ادرار، احساس فوریت ادرار یا سوزش ادرار) یا انسدادی (مثل تاخیر، جریان نامناسب یامنقطع ادرار، نیاز به زور زدن برای ادرار کردن یا تخلیه ناکامل) باشند. درد می تواند در ناحیه سوپراپوبیک یا پرینه یا در ناحیه تناسلی خارجی وجود داشته باشد. علایم سیستمیک شامل تب، لرز، تهوع، استفراغ ونشانه های سپسیس (تاکی کاردی و کم فشاری خون) نیز ممکن است وجود داشته باشند. در معاینه فیزیکی باید پروستات را با ملایمت لمس کرد. نباید اقدام به ماساژ پروستات نمود که می تواند دردناک باشد؛ پروستات تندر، بزرگ و فرورونده است. در معاینه شکم، مثانه ی متسع و قابل لمس، نشانه احتباس ادرار است.

درمان پروستاتيت باكتريال حاد

باید در حین ارزیابی درمان تجربی را آغاز نمود. بعداز آماده شدن نتایج کشت ادرار، می توان پوشش ضدمیکروبی را براساس ارگانیسم های جداشده اصلاح نمود. بیماران دچار ناخوشی خفیف تا متوسط را می توان به صورت سرپایی درمان کرد. بیماران شدیدا ناخوش یا دچار سپسیس ادراری، احتمالا نیازمند بستری دربیمارستان و آنتی بیوتیک های تزریقی هستند. پس از رفع تب، می توان درمان آنتی بیوتیکی را بر اساس نتایج کشت، تبدیل به درمان نمود. حداقل مدت درمان 4 هفته است. البته نشان داده شده که مدت بهینه به خاطر امکان پایدار ماندن باکتری ها 6 هفته است و ارزیابی مجدد در آن زمان توصیه می گردد. اگر تب پایدار بماند یا دمای حداکثری بدن پس از 36 ساعت کاهش نیابد، باید به آبسه پروستات شک کرد. باید مشاوره با اورولوژیست انجام گیرد؛ اگر این امر فورا میسر نباشد، می توان اقدام به تصویربرداری با CT اسکن، MRI یا سونوگرافی ترانس رکتال نمود. آبسه پروستات نیازمند مشاوره اورولوژی جهت تخلیه است.

پروستاتیت باکتریال مزمن

افراد دچار پروستاتیت باکتریال مزمن، برخلاف مردان مبتلا به پروستاتیت باکتریال حاد، ناخوش به نظر نمی رسند. آنها با عفونت راجعه یا عودکننده مجاری ادراری، اورتریت یااپیدیدیمیت با همان سوش باکتریال نظاهر می کنند. بین دوره های علامت دار، پاتوژن های قابل شناسایی همچنان در آزمون های لوکالیزاسیون وجود دارند. ممکن است بیماران دچار علایم تحریکی حین ادرار کردن وحتی درد بیضه، پرینه، کمر و گاه دیستال آلت تناسلی شوند. در معاینه فیزیکی بیماران معمولا تب ندارند و در معاینه رکتوم با انگشت پروستات ممکن است طبیعی، تندر یا فرورونده باشد.

درمان پروستاتيت باكتريال مزمن

از آنجا که پروستاتیت باکتریال مزمن یک عفونت باکتریال است، باید یک آنتی بیوتیک مناسب با نفوذ بافتی خوب در پروستات راانتخاب نمود. بهترین غلظت بافتی از آن فلوئوروکینولونها بوده است که به عنوان داروهای خط اول توصیه می گردند. هر چند کوتریموکسازول را هم می توان در نظر گرفت كه ممکن است نفوذ بافتی آن چندان موثر نباشد. داروهای خط دوم عبارتند از داکسی سیکلین، آزیترومایسین و کلاریترومایسین. معمولا 6- 4 هفته درمان توصیه می شود؛ البته برای ریشه کنی ارگانیسم عامل و پیشگیری از عود، به خصوص در صورت پایداری علایم پس از پایان درمان ابتدایی، غالبا 12 - 6 هفته درمان لازم است. هیچ راهکاری برای درمان ارگانیسم های گرم مثبت وجود ندارد ولی سیپروفلوکساسین و لووفلوکساسین پوشش گرم مثبت کافی و نیز پوشش گرم منفی عالی دارند و هر دو دارو به خوبی به بافت پروستات نفوذ می کنند.