انزال دیررس به مواردی اطلاق می شود که در آنها با وجود نعوظ طبیعی، برخلاف خواسته ی مرد، اوج لذت جنسی و انزال فرا نمی رسد و نزدیکی آنقدر دوام می یابد که بیمار خسته و درمانده می شود. ممکن است اوج لذت جنسی و انزال پس از نیم تا یک ساعت وقوع یابد و یا گاه پس از دو تا سه ساعت نزدیکی فعال نیز حادث نگردد. انزال دیررس بیماری شایعی نیست و مبتلایان به آن نیز کمتر به پزشک مراجعه می کنند.
خانم هایی که شوهرشان به انزال دیررس گرفتار است، در مراحل نخستین از اینکه شوهر نزدیکی را به مدت طولانی ادامه می دهد بسیار خشنودند، زیرا که در جریان هر نزدیکی به تعداد نامحدود (30،20،10 و بلکه بیشتر)، به اوج لذت جنسی دست می یابند. اما معمولاً مرد تا هنگامی که به اوج لذت جنسی و انزال نرسیده است، دست بردار نیست و آنقدر به حرکات رفت و برگشتی خود ادامه می دهد که هم خود و هم همسر خویش را خسته می کند و از کار و زندگی نیز باز می ماند. در این موارد است که بیمار به میل خود یا به خواست همسرش به پزشک مراجعه می کند. یکی دیگر از انگیزه های مراجعه این بیماران، بچه دار نشدن آن ها است. عده ای از بیماران هم از داشتن این بیماری خرسند و خوشحالند زیرا که هم همسرشان را راضی نگه می دارند و هم بچه دار نمی شوند.

در گونه ی روانی انزال دیررس، غالباً بیمار فقط به هنگام نزدیکی به اوج لذت جنسی و انزال دست نمی یابد، لیکن در خلوت به راحتی استمناء می کند و در مدت کوتاه آن را به پایان می برد.
روان پزشکان معتقدند که این بیماران غالباً از نظر عاطفی و روانی افرادی تکامل نیافته، انفعالی و متکی به دیگران هستند. به نظر آنان بیمار ناخودآگاه می خواهد با جلوگیری از انزال " همبستر خود را آزار دهد ." اگر بخواهیم علت انزال دیررس را از نظر روان کاوی توجیه کنیم می توانیم بگوییم که رشد و تکامل " روانی – جنسی " این بیماران در مرحله ی مقعدی متوقف مانده است و بیمار منی را با ادرار همانند سازی کرده و می خواهد آن را در خود نگه دارد. گاه انزال دیررس به سبب وجود تمایلات انحرافی و عقده های واپس زده ی جنسی است؛ مثلاً دیده شده است که بیمار مبتلا به انزال دیررس به هنگام نزدیکی با زن، چون زیاد معطل کرده است، سیلی محکمی از او خورده و بلافاصله به اوج لذت جنسی رسیده و وجود تمایلات مازوخيستی (آزار دوستی) در او آشکار گشته است.

درمان نوع روانی انزال دیررس معمولاً روان درمانی بسیار طولانی و گاه گاه روان کاوی است، اما به تجربه دیده شده است که هیچ یک از این روش ها نتیجه ی مطلوب نمی دهد. توصیه به همسر بیمار مبنی بر استفاده از عطرهای انگیزنده و همکاری او در درمان بیماری شوهرش، غالباً اثر بخش نیست. ممکن است بیماری خود به خود پس از مدتی برطرف گردد. برخی معتقدند که انزال دیررس احتیاج به درمان ندارد و بهتر است به بیمار سفارش شود که پس از راضی کردن همسرش از ادامه بیهوده نزدیکی دست بشوید و با استمناء خود را نیز به اوج لذت جنسی برساند. با این برنامه تنها اشکالی که باقی می ماند بچه دار نشدن زن و شوهر است و این مشکل نیز با تلقیح مصنوعی حل می شود. مصرف الکل برای این بیماران پسندیده نیست.
حالتی دیگر با عنوان " اوج لذت جنسی بدون انزال " – ( Orqasm Without Emission ) را نیز وجود دارد. در کسانی که از این بیماری رنج می برند، اوج لذت جنسی به هنگام مناسب فرا می رسد ولی انزال حادث نمی شود و منی از مجرای ادرار خارج نمي شود.