ناتوانی جنسی (Impotence or Erectile Dysfunction) در مردان به ناتوانی دائمی یا گذرا در رسیدن به نعوظ (Erection) کافی و یا حفظ آن برای فعالیت جنسی گفته می شود.

بنابراین در ابتدای مراجعه بیماران باید دید بیمار دقیقا از چه مشکلی شکایت دارد زیرا ممکن است مشکل اصلی او انزال زودرس (Premature Ejaculation) یا کاهش میل جنسی(Libido) یا نرسیدن به اوج لذت جنسی (Anorgasmia) یا نداشتن انزال(Anejaculation) باشد.


شیوع

این مشکل به ویژه در سنین 40 تا 70 سالگی بسیار شایع است. مثلا در یک مطالعه 52 درصد  مردان در همین محدوده سنی درجاتی از ناتوانی جنسی را گزارش کرده اند (17 درصد خفیف, 25 درصد متوسط و حدود 10 درصد ناتوانی جنسی کامل). ناتوانی جنسی کامل در 40سالگی 5 درصد و در 70 سالگی حدود 15 درصد گزارش شده است.


عوارض

اثرات و عوارض این مشکل می تواند بسیار عمیق باشد و علاوه بر اثرگذاری بر اعتماد به نفس و روحیه و خلق فرد ممکن است باعث ایجاد اختلاف یا تعارض در ارتباط با شریک جنسی گردد و حتی در برخی موارد منجر به جدایی گردد. گاهی مشاهده می شود که شریک جنسی بیماربه دلیل برآورده نشدن خواسته هایش به سمت ارتباط با افراد دیگر کشیده می شود که این مساله خود عوارض جدی و مخربی برای هر دو طرف و بنیان خانواده دارد. پس با در نظر گرفتن مجموع این نکات نتیجه گیری می شود که تشخیص و درمان زودهنگام این بیماری و پیگیری پس از آن بسیار ضروری و مهم می باشد.


مکانیسم نعوظ

به زبان ساده عامل ایجاد نعوظ یا ارکشن، پمپ شدن شدید خون به درون اجسام غاری آلت و ممانعت از خروج آن توسط بسته شدن مسیر سیاهرگ ها می باشد. بنابراین در دو حالت کلی اختلال نعوظ ایجاد می شود:

1) کاهش یا قطع جریان سرخرگی که در آن خون به خوبی وارد آلت نمی شود.
2) بسته نشدن مسیرهای سیاهرگی و نشت خون وارد شده به آلت به خارج.


علل و تشخیص

بعضی از بیماری ها مانند: دیابت, افزایش فشار خون, تصلب شرایین, اختلالات تیرویید, ضربه ها, اختلالات روحی و عصبی مانند افسردگی و ... می توانند عامل ایجاد ناتوانی جنسی در مردان باشند.

شرح حال کمک زیادی به کشف علت بیماری می کند به عنوان نمونه در کسانی که نعوظ صبحگاهی کامل وخوبی دارند ولی در طول مدت بیداری اختلال نعوظ دارند عوامل روحی و عصبی مانند استرس بیشتر مطرحند. بسیاری از دارو ها نیز می توانند عامل ایجاد ناتوانی جنسی در مردان باشند. 

در معاینه این بیماران باید نکاتی مانند صفات ثانویه جنسی (رویش ریش و سبیل و موهای ناحیه تناسلی و زیر بغل و ...)، اندازه آلت و بیضه ها و ... را مد نظر داشت.

برای بررسی اولیه نیاز به درخواست آزمایشاتی مانند قند خون ناشتا, چربی خون, تستهای تیرویید, بررسی پروستات در افراد بالای 50 سال و ... می باشد.

از جمله علل دیگری که می توانند باعث اختلال نعوظ گردند می توان به کشیدن سیگار, مصرف الکل, چاقی, اعمال جراحی روی پروستات و مجرا, دوچرخه سواری طولانی مدت و ... اشاره نمود.

پس از بررسی اولیه توسط پزشک یا درمان شروع می شود یا نیاز به بررسی های تکمیلی مانند سونوگرافی داپلر, عکس رنگی با تزریق ماده رنگی درون آلت, آنژیوگرافی و ... می باشد.


داروهایی که باعث کاهش میل جنسی می شوند:

-داروهای کاهش دهنده فشار خون مانند: هیدروکلرتیازید و ...
-داروهای مورد استفاده در روانپزشکی مانند: فلوکستین و ...
-آنتی آندروژنها (داروهای ضد هورمون مردانه): فیناستراید, کتوکونازول, اسپیرونولاکتون و ...
-قرصهای ضد حاملگی


داروها و موادی که باعث اختلال در نعوظ (Erection) می شوند:

-داروهای کاهش دهنده فشار خون مانند: پروپرانولول, هیدروکلرتیازید, نیفدیپین, دیلتیازم, کاپتوپریل و ...

-داروهای مورد استفاده در روانپزشکی مانند: دیازپام, اگزازپام و ...
-آنتی آندروژنها (داروهای ضد هورمون مردانه): کتوکونازول, اسپیرونولاکتون, فیناستراید و ...
-داروهای مورد استفاده برای دستگاه گوارش مانند: سایمتدین
-ماری جوانا, کوکایین, هرویین و ...


داروهایی که باعث اختلال در انزال (Ejeculation) می شوند:

-داروهای کاهش دهنده فشار خون مانند: پرازوسین, متیل دوپا و ...
-داروهای بلوک کننده گیرنده های آلفا مانند: پرازوسین, ترازوسین, تامسولوسین و ... -داروهای مورد استفاده در روانپزشکی مانند: فنوتیازین ها(کلرپرومازین), ضدافسردگی ها (فلوکستین, سرترالین, پاروکستین, کلومیپرامین, ایمی پرامین و ترازودون ) و ...


داروها و موادی که باعث اختلال در تولید اسپرم ها می شوند:

-داروهای شیمی درمانی
-الکل, نیکوتین (سیگار), ماری جوانا و ...
-آنتی آندروژن ها (داروهای ضد هورمون مردانه)
-پروستاگلندین ها


داروها و موادی که باعث اختلال لغزنده سازی واژن در خانم ها و ایجاد درد هنگام نزدیکی میشوند:
-داروهای با خاصیت آنتی کولینرژیک: مانند ضد افسردگی ها (آمی تریپتیلین, نورتریپتیلین و ...), اکسی بوتینین

-آنتی هیستامین ها
-تاموکسیفن
-برخی آنتی بیوتیک ها
-قرص های ضد حاملگی با استروژن پایین
-داروهای شیمی درمانی و سرکوب کننده سیستم ایمنی
-بروموکریپتین
-مواد اسپرم کش