افرادی كه در دو نوبت قند ناشتای آنها بالای 126 ميلی گرم در دسی ليتر و غير ناشتا بالای 200 ميلی گرم در دسی ليتر باشد، مبتلا به بيماری ديابت هستند. بيماران ديابتی عروق كوچك و بزرگشان به صورت تدريجی در جريان بيماری صدمه می بيند و در نتيجه آن چشم و كليه، اعصاب و عروق بدن دچار عارضه می شود. شايع ترين علت نارسايی كليه در دنيا درگيری كليه در زمينه بيماری ديابت است. عارضه كليوی معمولاً پنج سال پس از شروع بيماری قند ظاهر می شود ولی از آنجائی كه افراد مبتلا به ديابت نوع دو با تأخير متوجه بيماری خود می شوند در زمان اولين مراجعه هم می توانند دچار عارضه كليوی باشند.

عارضه كليوی در اين بيماران به صورت افزايش دفع آلبومين از كليه هاست. در طول روز كليه ها حداكثر تا 20 ميلی گرم آلبومين دفع می كنند در حالی كه در بيماران ديابتی در شروع درگيری كليه، دفع پروتئين از 30 ميلی گرم در 24 ساعت تجاوز می كند.

در اين مرحله آزمايش ساده ادرار قادر به نشان دادن دفع آلبومين نيست و برا تشخيص آن از روش های دقيق تری بايد استفاده كرد. با گذشت زمان بتدريج دفع آلبومين ادرار افزايش می يابد و در اين زمان آزمايش ادرار ساده نيز آلبومين را نشان می دهد و سپس با افزايش مقدار آلبومين در ادرار كارايی كليه كم می شود و نهايتاً فرد دچار نارسايی كليه می شود كه برای ادامه حيات بايد از درمان های جايگزينی كليه استفاده كند. برای تشخيص زودرس عارضه كليه بايد بايد هر شش ماه نمونه ادرار از نظر آلبومين بررسی شود و اگر در دو نوبت آلبومين در ادرار وجود داشت بروز عارضه كليوی قطعی است.


در موارد زير احتمال بروز عارضه كليوی در جريان بيماری ديابت افزايش می يابد:

كنترل نامناسب قند خون
فشار خون بالا كه تحت درمان قرار نگيرد.
زمينه ارثی
طول مدت ابتلا به ديابت
نژاد (در نژاد سياهپوست شايع تر است)
چاقی و مصرف قرص ضد حاملگی

برای پيشگيری و درمان بيماران مبتلا به ديابت چه بايد كرد؟

از آنجائی كه علت بروز عارضه، عدم كنترل قند خون است كنترل صحيح قند خون در مراحل اوليه بيماری به بهبود بيماری كمك می كند؛ در اين موارد توصيه می گردد كه Hg A1c حتماً كمتر از 7 درصد حفظ شود.

كنترل دقيق كلسترول: عدد مطلوب در بيماران ديابتی LDL كلسترول كمتر از 100 ميلی گرم در دسی ليتر است، كه آن رژيم غذايی مناسب و در بعضی از موارد درمان های كاهش دهنده كلسترول توصيه می گردد.

محدوديت نمك و پروتئين رژيم غذايی
كاهش وزن

مراجعه پزشكی جهت شروع درمان های مناسب برای كاهش پروتئين ادرار

درمان های فوق در مرحله اول بيماری (دفع آلبومين كمتر از 300 ميلی گرم در روز) می تواند باعث بهبود بيماری شود، ولی پس از استقرار بيماری، درمان های فوق الذكر فقط زمان بروز نارسايی كليه را به تعويق می اندازد و درمان قطعی محسوب نمی شود.